Pars 29

Sequitur:

Infert e supradictis. Ac si diceret: Quandoquidem illa summorum spirituum hierarchia primum, et principaliter ab ipsa Divinitate et purgatur, et illuminatur et perficitur; ergo ipsa est prima et principalis dispositio, sive principalis ordo coelestium essentiarum, stans immediate; et in circuitu, et circa Deum. Stat enim per incommutabilitatem contemplationis; circuit autem per vivificum et incessabile desiderium aeternae dilectionis. Ideo incessanter, quia non deficit a dilectione; ideo simpliciter, quia circuiens non recedit ab unitate. Ipsa unitas in medio est simplicitas Divinitatis; cui in circuitu, et circa sunt, inquantum immediate illi appropinquant. In circuitu etiam, quia ineffabili ejus occultaeque incomprehensibilitati quodammodo foris et ipsae sunt, ad quem omnino non penetrant. Tamen ambiunt et desiderant; et ad interiora nituntur; et cognitione, et dilectione accedentes proximae fiunt secundum excellentissimam collocationem, quam habent juxta Deum; excellentissimam, dico, quantum in angelis, id est quantum ad comparationem illius, quae in caeteris omnibus angelis invenitur. Et collocationem dico semper mobilem, quia et contemplatione non recedunt, et desiderio semper accedunt. Propter haec ergo omnia principalis est ista dispositio inter omnes alias coelestes essentias, principalis, dico, quantum ad nostram scientiam scilicet quantum per nostram scientiam comprehendi potest. Subjungit adhuc in laudem hujus hierarchiae, alia post alia; multa excelsa, et sublimia, et divina admiratione digna accumulans, et profunda quaedam, et non nisi puris nota. Talis, inquit, est dispositio illa, sive ordo, primae hierarchiae collocatione proxima, desiderio et intentione ardentissima; quae, licet ad totum quod Dei est incomprehensibile penetrare non valeat, aeterna tamen dilectione quantum capi potest et comprehendi a creatura ambire non cessat. Sed ne forte laboris, non felicitatis studium videretur, si semper ambiret, et nunquam attingeret, semper quaereret, et nunquam perciperet; semper desideraret, et nunquam gustaret, adjungit fructum inquisitionis et desiderii effectum, dicens:

Dixit quomodo dicere potuit: Tres trinitatem circumstant, seraphim dilectione, cherubim cognitione, throni dominatione. Tota hic trinitas est. Dominatio in Patre, sapientia in Filio, dilectio in Spiritu sancto. Videbatur seraphim superposuisse, quia charitas supereminet; sed et ecce videmus quia thronus Patris est, et junguntur throni cum Patre, et dilectio Spiritui sancto datur. Si thronos subjectos putas, quia post seraphin et cherubim nominantur; puta etiam praelatos, quia ad Patrem pertinent, qui ante Filium et Spiritum sanctum dicitur. Sed in Trinitate gradus non est. Pater, et Filius, et Spiritus sanctus unus est Deus. Non potest unitas inferior esse seipsa. Propterea hierarchia illa summorum spirituum, quae a summa et supereminenti Divinitatis dominatione primo, et principaliter formatur quantum ad excellentissimam similitudinem, qua simplicem unitatem imitatur, gradum in dominatione non habet, quamvis tamen secundum eam (qua creatura Creatori aequari non potest) mensuram participationis, et distributionem gratiae, differentiam habeat. Propterea una est trium dominatio, qua universaliter subjectis omnibus post supremam et supereminentem Deitatis dominationem praeferuntur, adinvicem non subjiciuntur. Propterea omnes simul primum locum habent, et circumstant proxima collocatione singuli, ut alium alius nec interveniat positione, nec praeveniat participatione, nec transcendat dominatione. Ita est dispositio ista prima in circuitu Dei, et circa Deum immediate stans ita proprie. Et quis est fructus hujus tantae familiaritatis?