Pars 6

Sequitur:

Ipsam, inquit, sanctarum virtutum (subauditur cognominationem) existimo declarare quamdam virilitatem fortem et incommutabilem in omnes operationes: virilitatem dico, inditam eis secundum deiformitatem earum, quia in hoc similes, vel conformes Deo sunt, quod ad omnia agenda fortem et incommutabilem virilitatem, sive virtutem accipere meruerunt. Divina siquidem virtus et fortis est agendum ut non frangatur in difficultate alicujus operis, et incommutabilis est ad perseverandum ut non langueat, aut infirmetur spatio diuturnitatis. In hoc ergo virtutes deiformes sunt, et ideo consimiles sunt quod ad omnia agenda robur forte habent; et incommutabile. Nec solum virilitatem habent fortem, et incommutabilem ad omnia agenda sub se, sed habent etiam virilitatem sive virtutem non infirmatam imbecilliter, ad illam susceptionem inditarum ei divinarum illuminationum. Fortes enim sunt in exsecutione operum, fortes etiam sunt in perceptione donorum, quia virtutes eorum, et si infirmetur ad divinam virtutem comparata, non tamen infirmatur ad divinam conformata. Infirmatur conditione ad capiendum totum, quod Creatori proprium est; sed non infirmatur corruptione ad percipiendum totum, quod creaturae debitum est. Non ergo imbecilliter infirmatur: quae etsi virtutem non habeat Creatori aequalem, habet tamen fortitudinem creaturae sufficientem. Propterea virilitatem habet fortem, et incommutabilem ad exsecutionem faciendorum, et non infirmatam ad perceptionem munerum; et reductam potenter, hoc est, conversam sive reformatam in imitatione Dei, hoc est, ut Deum imitetur; reductam quidem per illuminationes, in imitationem per operationes. Et habent virilitatem non relinquentem deiformem motum aliqua imbecillitate suimet. Deiformem motum vocat, quod ipsae virtutes coelestes incessabiliter moventur, ut Deum imitentur; vel desuper scilicet appetendo accipere, quod ille habet, ut idem sint cum ipso; aut deorsum, faciendo quod facit, ut non recedant ab ipso. Sic itaque habent virilitatem non relinquentem deiformem motum; sed per illum deiformem motum firmiter ferentem se, vel extollentem in superessentialem, et potentificam virtutem Creatoris: ac per hoc factam imaginem similem virtuti ipsius Creatoris, juxta quod licet, hoc est, secundum quod concessum est ipsis, vel possibile. In hoc enim quod virilitas illorum per deiformem motum in superessentialem, et potentificam virtutem Creatoris sustollitur, ejusdem divinae virtutis imago et similitudo fieri comprobatur. Propterea, inquit, existimo virilitatem illorum imaginem effectam similem divinae virtuti, et conversam ad illam divinam virtutem, utpote ad principalem virtutem; ad secunda vero virtutem dans, et deiformiter provenientem. Sic, inquit, cognominatio virtutum docet virilitatem eorum conversam ad superiorem virtutem Dei, ut ab illa quasi a prima deiformitatem accipiat; et docet etiam eam provenientem vel procedentem ad secunda, id est, ad subsequentes ordines, ut illis deiformiter proveniat, dans eis virtutem, et in ipsa virtute Dei conformitatem, ut ipsam deiformitatem, et a superiori accipiat, et inferioribus tribuat: accipiat per donum, tribuat per exemplum.