Pars 18

Sequitur:

“Ipsi quidem honorabilissimi Dei moventis, proportionaliter autem caeteri ex Deo motorum.”

Dixerat omnes nuntios esse praecedentium ad sequentes: nunc subdistinguit, quod ipsi quidem honorabilissimi, id est, excellentissimi spiritus, qui solum Deum ante se habent, nuntii sunt ipsius Dei moventis eos per inspirationem, ut per eos secreta sua sequentibus revelet. Caeteri eidem, qui post ipsos sequuntur, nuntii sunt ipsorum motorum ex Deo. Nuntii, inquam, sunt proportionaliter, id est, secundi primorum, et Dei per primos; tertii secundorum, et primorum per secundos; Dei autem per secundos et primos; atque in hunc modum caeteri post hoc sequentes. Quomodo autem proportionaliter singuli divina secreta revelent, subsequentibus verbis exponit, ostendens quod unicuique tantum posse datum est, quantum competit ordini et loco in quo positus est. Hoc est, quod dicit:

“Tantum enim omnium superessentialis harmonia unicuique rationalium et intellectualium sacro ornatu et ordinata ductione praevidit, quantum ipse hierarchiarum unusquisque ordo sacre et decenter positus est.”

Superessentialis, inquit, harmonia, id est, divina providentia, quae omnia concorditer disposuit tantum praevidit, scilicet virtutis vel potentiae, unicuique rationalium vel intellectualium, cum sacro ornatu, et ordinata ductione, scilicet sacre ornans, et ordinate ducens; tantum, inquam, praevidit, quantum est sacre et decenter positus unusquisque ordo hierarchiarum, hoc, quantum decet sanctitatem et decentiam ordinis uniuscujusque. De quo ordine in unaquaque hierarchia distinctiones subjungit, dicens:

“Et omnem hierarchiam videmus in primas, et medias, et ultimas virtutes sive ordines divisam.”

Et non solum unamquamque hierarchiam, sed etiam unumquemque ordinem per singulas hierarchias. Hoc est, quod sequitur:

“Sed et ipsam, per singulas specialiter dicendum, dispositionem ipsis divinis harmoniis discrevit.”

Ipsa, inquit, divina providentia discrevit, vel distinxit, ipsam scilicet unamquamque dispositionem, hoc est ordinem, divinis harmoniis, ut scilicet distinctio esset, et discrepantia non esset. Et hoc dicendum est specialiter per singulas hierarchias: singuli ordines speciales habent discretiones.