Pars 39

Sequitur:

“Ergo excelsissimam coelestium animorum dispositionem.”

Infert e supradictis, ac si diceret: Quandoquidem dispositio prima divina suscepit, et subjectis omnibus illuminationem praebet;

“ergo omnium reliquarum dispositionem essentiae mirantur,”

id est reliquorum ordinum omnium spiritus admirando et stupendo contemplantur

“ipsam excelsissimam coelestium animorum dispositionem, principium post Deus, secundum quod consequens est.”

Ita enim consequens est, ut Deum primum principium cognoscant; deinde et ipsos qui primi sunt post Deum suo modo principium ad sequentia venerentur, per quos gratia divina ad eos qui subjecti sunt descendit. Et hoc est quod sequitur:

“Mirantur eos principium esse omnis sacrae et divinae scientiae et divinae imitationis:”

quae scilicet ad subjecta per ipsos manant tanquam divina illuminatione distributa per illos in omnes alias coelestes virtutes, et non solum in eas, sed etiam in nos; videlicet homines, qui divinas illuminationes illis mediantibus accipimus. Et quia omnes reliquae essentiae coelestes primis mediantibus illuminantur, idcirco quidquid sacrum operari possunt, et Deo simile, hoc quidem primum Deo attribuunt, qui causa est omnium; deinde ipsis primis spiritibus, quibus operantibus et mediantibus gratiam divinam percipiunt. Hoc est, quod dicit:

“Propter quod,”

scilicet, quia per illos a Deo illuminatos reliqui illuminantur, ideo ipsi reliqui

“omnem sacram et Deo similem operationem suam in Deum quidem quasi causalem referunt”

quia ipse est prima causa omnium;

“deinde referunt in primos intellectus.”

id est, supremos spiritus, qui deiformes sunt, vel Deo, conformes, in hoc quod dona spiritalia tribuunt: non tamen ut Deus, qui prima causa est a quo sunt, sed tanquam primi effectus, per quos sunt. Ideo ad eos referunt bonum suum, per quos est

“tanquam per primos operatores, et magistros divinorum,”

scilicet donorum. Operatores quidem in eo quod movent efficiendo, magistri vero in eo quod praesident dirigendo.