|
Sequitur:
|
“Si autem quis dixerit: Et quomodo Hebraeorum populus reductus est solus
in divinas illuminationes? Respondendum quod non angelorum rectas
dominationes accusari oportet, aliarum gentium in non existentes deos
errore, sed illos ipsos propriis inflexionibus ex ea quae est in divinum
recta reductione recidentes amore proprio, et superbia, ipsis visorum
divinitus et corrationabiliter cultui.”
|
|
Ac si diceret Mirum quidem videtur. Si quis, ait, miratur cur boni
angeli illas gentes quibus praefuerunt a cognitione veri Dei recidere
passi sunt, respondendum hoc culpa angelorum factum non esse, et quod
non oportet accusari rectas dominationes angelorum pro errore gentium
aliarum, quae non fuerunt ex Israel, in deos non existentes, id est,
quia errando illos coluerunt qui non erant dii; sed illos ipsos propriis
inflectionibus, id est, propria voluntate, recidentes a recta
reductione, id est, cognitione, per quam homo reducitur in divinum, ut
crederent deos, qui non erant dii; illos, inquam, ipsos accusandos, qui
propria voluntate, in quantum liberi arbitrii erant, a veritate in
errorem lapsi sunt, et hoc ex amore proprio, quia seipsos amaverunt
plusquam Deum, et suam gloriam quaerebant, et ideo superbi erant; et ex
superbia visorum ipsis divinitus, id est, eorum quae ipsis revelata sunt
divinitus, et quae revelata sunt eis etiam corrationabiliter cultui
scilicet divino, id est, ex quibus rationabiliter vel probabiliter
intellexisse potuissent quemadmodum Deum colere deberent. Quia sicut
dicit Apostolus:
|
“Cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt; sed evanuerunt
in cogitationibus suis. Dicentes enim se esse sapientes [ecce superbia]
stulti facti sunt, et obscuratum est insipiens cor eorum [ecce error in
non existentes deos], quia servierunt potius creaturae quam Creatori,
qui est benedictus in saecula (Rom. I).”
|
|
Vel divinitus et corrationabiliter retribuente, subauditur eis, Deo: hoc
est, sapienter et condigne cultui; hoc est, sicut decebat cultores
falsorum, scilicet deorum, visorum ipsis, hoc est, qui ipsis videbantur
dii, et non erant. In hoc enim sapienter et rationabiliter retribuit eis
Deus, quod, sicut dicit Apostolus, quia Deum non probaverunt habere in
notitia, tradidit eos Deus in reprobum sensum, ut faciant quae non
oportet in semetipsis. In semetipsis enim puniendi fuerant, qui in
semetipsis peccaverant.
|
|