Pars 15

Sequitur:

“Reliquus vero nobis,”

etc. Post explanationem figurarum et descriptionum materialium, rursum ad interiora convertitur, gaudia angelorum novissimo contemplaturus. Et bene sermo de coelestibus gaudio terminatur, quia coelestium omnium gaudium finis est.

“Reliquus nobis”

est

“in explanationem sermo de gaudio coelestium dispositionum,”

quia hoc solum nunc restat ut de gaudio coelestium aliquem explanationis gratia sermonem faciamus. Et bene non simpliciter de gaudio, sed de gaudio coelestium sermonem restare dixit quia coelestes dispositiones

“non sunt omnino acceptrices ejus passibilis delectationis quae secundum nos est,”

sed

“congaudere Deo dicuntur,”

id est, gaudio divino simili gaudio gaudere, de

“perditorum inventione,”

sicut quando perdita ove reducta, et drachma inventa ad gratulandum invitantur. Et

“juxta deiformem exsulationem”

illam quae prodigo filio revertente in vitulo saginato figurata est et perfecta. Vel sic legi potest: Congaudere Deo dicuntur de perditorum inventione, non aliqua temporali et subito passibiliter exorta laetitia affecti, sed

“juxta deiformem epulationem,”

id est, delectationem et jucunditatem qua impassibiliter perfruuntur, aeternum Dei gaudium imitantes. Et

“congaudere Deo dicuntur”

secundum deiformitatem,

“in providentia et salute redeuntium in Deum,”

quia ad similitudinem Dei saluti provident redeuntium ad Deum. Dicuntur etiam congaudere Deo secundum

“incorruptionis laetitiam,”

id est, incorruptam, sive plene et perfecte dulcem laetitiam, cui nulla amaritudo mista est; et secundum illam

“ineffabilem beneficentiam”

divinae gratiae, per quam interna dulcedine effusa corda sancta reficit,

“in cujus participatione,”

id est, cujus scilicet dulcedinis vel beneficentiae participes

“facti sunt;”

et, id est etiam

“sancti viri, per deificos adventus divinarum illuminationum,”

desuper scilicet advenientium.

“Tanta a me,”

etc. Clausulam format in qua brevi recapitulatione finem narrationis constituit.

“Tanta,”

inquit,

“a me dicta sunt de sanctis formationibus:”

dicta dico

“deficientia diligenti manifestatione,”

hoc est, a diligenti manifestatione

“earum,”

scilicet formationum; quia ea quae a me dicta sunt minus sufficientia esse confiteor ad diligentem et perfectam manifestationem sanctarum formationum. Sed tamen quamvis ad hoc perfecta non sint,

“perfecta”

tamen sunt,

“ut existimo,”

ad aliud, scilicet

“ad non remanendum nos humiliter in figurativis phantasiis,”

id est, ad hoc ut erudiant nos, qualiter (omnino saltem) non remaneamus

“humiliter,”

id est, abjecte,

“in figurativis phantasiis,”

nihil aliud esse credentes quam quod secundum visibilium formationem scriptum invenimus. Sed eruditi potius a figurativis, ad eorum quae vera sunt cognitionem ascendamus.

“Si autem et hoc dixeris,”

tu aliquis, vel tu, Timothee,

“quomodo”

nos

“non fecerimus”

memoriam vel

“mentionem omnium angelicarum virtutum”

et

“operationum”

et

“imaginum”

quae

“in eloquiis”

inveniuntur: deinde, id est post illa quae diximus,

“respondemus verum,”

id est,

“quod”

verum est; et quod in ipsis quidem, scilcet virtutibus, aut operationibus, aut imaginibus,

“quarum supermundanam,”

id est, nimis altam

“scientiam ignoravimus, alterum lucis ductorem desideramus docentem”

nos, id est, ut doceat nos, et ducat ad lucem cognitionis.

“Quaedam autem tanquam aequepotentia dictis,”

id est aequalia et non majora: iis quae diximus,

“praetermisimus;”

tamen

“commensurationi sermonis providentes,”

id est providentes ne sermo noster mensuram suam transiret, et nimis diceremus, si vel hoc totum diceremus, quod dicere possemus. Similiter etiam

“honorificantes secretum”

quod

“super nos,”

est

“silentio,”

id est, silendo aut per silentium. Silentium enim secretum honorat, quia illi quod tacetur aliquando major reverentia exhibetur. Et tegenda sunt nonnunquam aliqua quae dici possent, ut semper supersit quod intus requiratur, et ne vilescat si totum exponatur.