Pars 8

Propterea sequitur:

quia pondere carons summa petit,

quia propria virtutis motu cuncta penetrat,

quia supereminet universis; quia quidquid corporeum praeter ipsum est, natura sub ipso est:

quia, sicut cum effunditur non augetur, si cum recipitur non minoratur, neque, in eo quod augmentum accipere videtur capiens gloriam, neque, in eo quod minorari putatur passus contumeliam, quia quod est in se semper totus est. Est etiam

id est habens motum, et est

quia motus, quem habet, ab alio non est; et in eo quod se movet, alia omnia motum habentia movet; et ideo est

et est

ipse

Omnem enim materiam virtute propria commutans utendo, et consumendo in se trahit, et a nullo corpore tenetur, cum consumpto eo, quod exurit, in semetipsum revertitur. Est igitur

quia per subjectam materiam, in qua ardet, non tam tenetur, ut sit, quam tenetur, ut ibi sit; et si crescere videatur ex ipsa, non accipit ex ipsa incrementi substantiam, quamvis ex ipsa crescendi in ipsa causam sumat, quia non fit major in se, sed in ipsa magis. Idcirco ait, quod est

quia quantum ad manifestum ab ipsa subjecta materia crescere videtur; sed rei veritate a seipso crescit, non ut in se major sit, sed ut in ipsa materia magis sit: propterea incrementum quidem a seipso accipit, cum crescere videtur in res subjectas

in quibus est, hoc est, ita crescit in materia, quam suscipit, id est apprehendit, ut in ea quidem major appareat, sed tamen in semetipso major non sit. Non enim magnitudinem ibi accipit, sed ostendit, manifestans ibi aliquando, quod in se habet semper. Est etiam

et

quia potenter agit, atque movetur, cuncta obstantia destruens; et est

In quibusdam enim rebus videtur tantummodo, sed omnibus invisibiliter praesens habetur: quod apparet ex eo quod aliquando offensione et concursu corporum sine attritione inde etiam excutitur ubi non esse videbatur.

quidem, et non motus, sive quietus permanens,

sive attritione, provocatus, et commotus

exsiliens, et in ea quae corripuerit desaeviens: quod tamen

id est ex propria virtute et potentia facit.

cum relabitur, a sensu incomprehensibilis manet:

exstinctione, sicut nec auctus accensione. Quod totum facit

rebus,

quia quidquid ex se rebus subjectis ad aliquam virtutem tradit, in se minus non habet, semper plenus persistens. Istas igitur ignis proprietates enumeravi, et fortassis

scilicet similitudines

hoc est, sicut

scilicet similitudo illius esse potest. Et ideo

id est tantam excellentiam ignis

vel figurant

per hoc

quod in eis est

est haberi. Et non solum ex igne conformant eas,

id est in humana forma,

vel rationale eorum, id est rationalitatem eorum, sicut homo solus inter omnia visibilia rationalis invenitur. Similiter in humana forma describunt eas, propter

id est contemplativas

eorum, quas habent sursum habendo sese, sicut homo solus inter omnia animantia erectum habet vultum in superna:

describunt etiam eas in humana forma propter ipsius

humanae

id est rectitudinem, quia erecta est statura humana, non prona sicut aliorum animantium;

propter

id est clarum et evidens, sine insigne ipsius figurae humanae; quia ex ipsa erectione sua magis evidentem praestat, et venustiorem aspectum;

propter

quod ipsi homini datum est

ut principetur et dominetur caeteris creaturis; et propter

id est quia homo minus in sensu corporali viget, quam caetera animantia: quae in vi sentiendi majorem ipso virtutem acceperunt. Propter minimum quidem in sensu: et propter Omnipotens in virtute, vel propter

omni virtute

permanentem,

quod in eo est

Propter hoc enim in forma humana angelus describitur; quia homo quanto minus sensu viget, ubi a bestiis superatur, tanto potentior est ratione, et intelligentia, et libertate naturalis arbitrii, ubi angelis assimilatur.