CAPUT 11

Et dixerunt seniores Galaad ad Jephthe: Non sic modo venimus ad te (Jud. XI), tanquam dicerent Judaie conversi ad Christum: Tunc venimus ut persequeremur. Profitentur etiam adversus inimicos eum futurum sibi caput. Respondet etiam ille qui eorum vicerit inimicos, quod erit eis in principem, quod Gedeon noluit, cum id Israelitae voluissent. Respondit quippe illis: Princeps vester Dominus erit (ibid.). Rex enim nomine principis significatur quem nondum habebat gens illa tempore judicum. Coeperunt autem habere Saulem, et deinde alios successores ejus qui in libris Regum leguntur. Nam in Deuteronomio cum eis praecipitur qualem debeant habere regem, si hoc eis placuerit, non ibi rex, sed princeps appellatur sed quia iste Jephthe illum figurabat qui verus est Rex, quod etiam in titulo scriptum fuit, qui cruci ejus affixus est, quem Pilatus delere vel emendare ausus non est, ideo credendum est esse dictum: Ero vobis in principem (ibid.). Illi autem dixerunt: Eris nobis in caput (ibid.), quoniam caput viri Christus, et ipse est caput corporis Ecclesiae. Denique postea quam eos liberavit Jephthe ab omnibus inimicis, non eis factus est rex, ut intelligeremus illud quod dictum est ad prophetiam potius pertinuisse de Christo, quam ad ipsum proprie Jephthe, de quo Scriptura narrationem ita concludit: Et judicavit Jephthe Israel sex annis, et mortuus est Jephthe Galaadites, et sepultus in civitate sua Galaad (Judic. XII). Judicavit ergo Israel sicut caeteri judices; non ibi regnavit ut princeps, sicut ii qui in regnorum volumine continentur. Jam vero quod postea quam eis idem Jephthe constitutus est, misit nuntios ad hostes primum pacis verba portantes, illud ostenditur quod ait Apostolus, in quo Christus loquebatur: Si fieri potest, quod ex vobis est cum omnibus hominibus pacem habentes (Rom. XII). Verba porro ipsa quae mandavit Jephthe omnia pertractare, nimis longum est festinantibus ad alia nobis. Videntur tamen mihi sic intelligenda quantum attinet ad significationem futurorum, ut in eis advertatur doctrina Christi. Admonet nos quemadmodum sit ambulandum, hoc est vivendum inter eos qui non secundum propositum vocati sunt (Rom. VIII). Novit enim Dominus qui sunt ejus (II Tim. II). Jam vero quod cum esset debellaturus inimicos, factus est super eum Spiritus Domini, significatur Spiritus sanctus impertitus membris Christi. Quod autem pertransiit Galaad et Manasse, et transiit speluncam Galaad ad trans filios Ammon, proficientia significantur membra Christi ad victoriam de inimicis reportandam. Galaad quippe interpretatur abjiciens, et Manasse necessitas. Transcendendi sunt ergo a proficientibus abjicientes, id est contemnentes, transeunda et necessitas, ne forte cum transierit qui proficit cedat terrentibus. Transeunda etiam specula Galaad; quae Galaad etiam revelatio interpretatur. Est autem specula altitudo ad aspiciendum vel despiciendum, id est desuper aspiciendum. Specula itaque Galaad congruenter mihi videtur significare superbiam revelationis. Unde dicit Apostolus: Et in magnitudine revelationum ne extollar (II Cor. XII). Ergo et ipsa transeunda est, id est non est in ea manendum, propter cadendi periculum. His pertransitis, facile superantur inimici; quod significat dicendo: Et ab specula Galaad transiit ad filios Ammon (Judic. XII), de quibus inimicis jam supradictum est: Et vovit Jephthe votum, et dixit: Si traditione tradideris mihi filios Ammon in manu mea: et erit quicunque exierit de januis domus meae obviam mihi, in revertendo me a filiis Ammon in pace et erit, offeram eum holocaustoma Domino (Judic. XI). Quemlibet in hoc loco cogitaverit Jephthe secundum cogitationem humanam, non videtur unicam filiam cogitasse. Alioquin non diceret cum illam cerneret occurrisse: Heu filia mi, impedisti me, in offendiculum facta es in oculis meis (ibid.). Impedisti enim ita dictum est, tanquam se ad hoc impeditum judicaverit ne illud quod cogitarat impleret. Sed quem potuit cogitare primitus occurrentem, qui liberos alios non habebat? An conjugem cogitavit: et ut hoc fieret Deus noluit, et ut non relinqueret impunitum, ne quis deinceps id auderet, et ut magna providentia ex hoc quoque ipso quod accidit sacramentum Ecclesiae figuraret?