|
Tropologice vero de tentationibus animae propheta loquitur. Gentem
spiritualem ostendit super eam ascendisse, catervam vitiorum eam justo
Dei judicio invasisse, conculcasse, expugnasse, dicens: Residuum erucae
comedit locusta: et residuum locustae comedit bruchus: et residuum
bruchi comedit aerugo. Scio quosdam ante me haec quatuor animi
perturbationes quatuor significare dixisse, et erucam ad timorem,
locustam ad spem, bruchum ad gaudium, rubiginem ad dolorem retulisse. De
quibus est illud Boetii: Gaudia pelle, timorem, spemque fugato, nec
dolor adsit. Nubila mens est, vinctaque frenis, haec ubi regnant. Nos
autem eis suam interpretationem relinquimus, et ad alia, quae magis
congrua videntur, festinamus. Residuum erucae comedit locusta, etc.
Eruca igitur est luxuria; locusta, cenodoxia, id est vana gloria;
bruchus gastrimargia; rubigo, ira vel impatientia. Residuum erucae, est
castitas; residuum locustae, humilitas; residuum bruchi, sobrietas;
residuum rubiginis, mentis lenitas, et patientia. Residuum igitur primi
comedit secundum, secundi tertium, tertii quartum: quia saepissime
accidit ut de continentia inanis oriatur gloria, humilitatem sequatur
ebrietas et crapula, sobrietatem ira, vel impatientia. Nonnunquam enim
accidit ut mens adhuc imperfecta dum se vicisse et ad culmen justitiae
pervenisse existimat, cadat a victoria, et dum aliquem hostium se videt
superasse, totum se sustinuisse belli existimat negotium, totumque se
putat superasse exercitum. Sed dum mens decepta de triumpho unius
exsultat, non videt misera quod gladium alius exerit, et mortem cominus
intentat. Hinc est quod insultans neci luxuriae, jam quasi secura et
minus provida gladio percutitur cenodoxiae. Quod si hanc mentis
humilitate superasse contigerit, gastrimargia protinus se subingerit.
Quia dum incautus animus videt castitatem carnem restringere, dum
prospicit humilitatem mentem reprimere, statim voluptati properat
condescendere, dicens ita. Quandoquidem nec mentem ventus inanis gloriae
agitat, nec carnem illecebra carnalis concupiscentiae titillat, genus
esset crudelitatis, si concivem meum stimulis cruciarem dirae
necessitatis. Pax mihi in utraque reddita admonet, et indulget
ministrare suavia. Sic crapula inducitur, et civis interficitur. Porro
si hanc divino auxilio et proprio studio superasse accidit: jam se
putans ad integrum evasisse naufragium, in illud rursus incidit
infortunium. Nam quia animus continentiam in carne, humilitatem in
mente, abstinentiam in corpore, surgere considerat, jam de perfectione
praesumens, et prae se caeteros despiciens, si quando resistitur ejus
conamini obviatur impetui, occurritur affectui: protinus habenas laxat
irae, in verba prosilit impatientiae, dicens: In peccatis natus es
totus, et tu doces nos? (Joan. IX.) Ordo rerum exigit ut priorem locum
priora teneant, inferiora inferius jaceant. Scriptum est: Spiritalis
omnia judicat; et ipse a nemine judicatur (I Cor. II). Et in lege os
leprosi claudi praecipitur (Levit. XIII). Prius igitur recte discas, ut
sane doceas; prius bene vivas, ut juste arguas. Hinc Dominus per Job:
Memento belli, nec addas ultra loqui (Job XL). Ac si diceret: Tanto se
sollicitiorem oportet exhibere mentem contra nequitiae spiritualia
(Ephes. VI), quanto illorum arma magis existunt subtilia. Nec de
triumphi gratia impatiens fieri debes, vel de victoria aliquorum hostium
elatus, qui multorum pates insidiis, et a multis es vallatus. Unde Joel:
Residuum erucae comedit locusta; et residuum locustae comedit bruchus;
et residuum bruchi comedit aerugo.
|
|
