|
Quaeritur de potestate Dei, an major sit voluntate ejus. Si enim plus
potest Deus quam vult, videretur potestas ejus major quam voluntas. Si
autem potestas ejus major est quam voluntas ejus, videretur in eo esse
inaequale aliquid, et non totus sibi convenire Deus. Quomodo ergo unum
est totum quod est, si majus et minus ibi est? Si vero idem illi est et
posse et velle, eadem est potestas ejus et voluntas ejus. Si autem idem
illi est et posse et velle, quidquid vult potest, et quidquid potest
vult. Vult autem omne quod facit, quia contra voluntatem nihil facit,
qui voluntarie facit quidquid facit. Rursum omne quod vult facit, quia
ad omnia posse adest, cum velle non deest. Si ergo amplius non potest
Deus facere quam vult, neque amplius facere vult quam facit, constat
procul dubio quod amplius facere non potest quam facit. Amplius: Si
potest Deus plus facere quam vult, potest contra voluntatem suam facere,
et facere quod in voluntate non habet, et est potestas ejus contraria
voluntati ejus. Unde consequens esse videtur, quod omne quod potest et
vult, facit; sicut omne quod facit, potest et vult. Sic omne quod potest
vult, sicut omne quod vult potest. Sed si hoc recepitur quod Deus aliud
vel aliter nihil facere possit quam facit, necessitate operatur omnia,
et alligatur atque constringitur lege operum suorum ut dominetur ei
conditio operis sui; sed hoc nefas est confiteri. Quomodo ergo,
inquiunt, idem est Deo velle et posse, si major est potestas ejus quam
voluntas? Videte quid dicunt. Major, inquiunt, secundum vos, potestas
Dei est quam voluntas ejus. Quare? Quia dicitis Deum plus quam velle.
Intendite. Si idcirco major dici debet potestas Dei quam voluntas ejus,
quia multa facere potest quae facere non vult; ergo et voluntas major
esse dicatur quam potestas, quia multa quae facere potest non facit,
quia facere non vult. Si enim potestas major dicitur, quia voluntatem
transcendit; et voluntas major dicatur, quia potestatem constringit.
Sed, sicut potestas non coarctatur in eo quod sine voluntate nihil
operatur; ita et voluntas non superatur in eo quod non ad omnia quae in
potestate sunt dilatatur. Tria sunt, affectus, effectus et respectus.
Voluntas ergo et potestas in Deo et affectu et effectu unum sunt, sed
respectu ad unum non sunt. Quomodo haec duo in Deo affectu unum sunt?
Quia in ipso nec voluntas sine potestate est, nec potestas sine
voluntate. Potestas sine voluntate esset, si aliquando haberet
potentiam, quam habere nollet. Rursus voluntas sine potestate esset, si
aliquando non ex virtute, sed ex infirmitate aliquid vellet. Quia ergo
et potestas in ipso semper voluntaria est, et voluntas potestativa
(quoniam quod potest, omne posse vult; et quod vult, omne ex potestate
vult); idcirco in ipso nec potestas sine voluntate est, nec voluntas
sine potestate est. Similiter in effectu nec voluntas a potestate, nec
potestas a voluntate ullatenus separari potest. Quidquid enim Deus
voluntate facit, facit et potestate; et rursum quidquid facit potestate,
facit et voluntate. Quia omnia quae facit et voluntate et potestate
facit. Ergo in omni opere suo Deus et voluntatem et potestatem exercet;
nec se dividunt in opere, quae dividi non possunt in operante. Sic
igitur potestas Dei et voluntas et affectu in ipso et effectu per ipsum
indivisa perseverant, respectu extra ipsum dissimiliter se demonstrant.
Quia enim Deus veraciter non omne quod potest velle dicitur, quia multa
facere potest quae facere non vult, nihil autem facere vult quod facere
non potest; ideo ad quaedam respicit potestas ejus ad quae non respicit
voluntas ejus. Ad omnia autem ad quae respicit voluntas ejus, respicit
potestas ejus. Sic igitur potestas divina respectu aliquando ad alia se
habet quam voluntas, sed in se aliud non habet quam voluntas, quia
contra voluntatem nihil habet.
|
|
