|
D. Non igitur eum excusat ista necessitas. M. Non potest excusare. D.
Sed quid faciet? M. Quaerat adjutorium gratiae et dicat: De
necessitatibus meis erue me, Domine (Psal. XXIV); sicut dicit Apostolus:
Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei
per Jesum Christum Dominum nostrum (Rom. VII). D. Ergo homo nisi per
gratiam Dei liberari non potest? M. Non potest. Dicimus enim quod homo
in appetitu justi derelicto sponte peccaverit; in appetitu commodi
retento dupliciter punitus sit; sive quia ab ordinatis commodis
restringitur, sive quia ad inordinata commoda relaxatur. In altero
poena, in altero poena et culpa. Quia igitur homo tali poena multatus
est per quam culpa non purgaretur sed cresceret, nisi fuisset liberatus
per gratiam, per hanc poenam ad poenas damnationis aeternae merito
descendisset. Itaque dilatum est judicium ejus ne damnandus inveniretur.
Et quia eum Deus ad salutem praeordinaverat, locum et spatium
correctionis et poenitentiae concessit, quatenus eum interim per gratiam
suam talem efficeret, quem tandem non solum misericorditer sed etiam
juste ad salutem judicare potuisset. D. Quis est locus poenitentiae quem
Deus concessit homini? M. Mundus iste. D. Et quod est spatium
poenitentiae? M. Vita praesens, id est ab initio mundi usque in finem
saeculi. D. Satis magnae sunt induciae istae: sed velim ut dicas adhuc
quare mundum istum voces locum poenitentiae? M. Quatuor sunt loquar:
unus in quo est solum bonum et summum bonum, et unus in quo est solum
malum et summum malum; unus in quo est solum bonum non tamen summum
bonum; et unus in quo est bonum et malum, nec summum bonum nec summum
malum. D. Vellem ut exempla singulorum proponeres. M. In coelo est solum
bonum et summum bonum; in inferno est solum malum et summum malum; in
paradiso est solum bonum non tamen summum bonum; in mundo est bonum et
malum, nec summum bonum nec summum malum. D. Quare distinxisti loca
ista? M. Paradisus est locus inchoantium et in melius proficientium, et
ideo ibi solum bonum esse debuit; quia creatura a malo initianda non
fuit; non tamen summum, ut esset in quo illi qui initiabantur proficere
potuissent. Coelum est locus confirmatorum bonorum et per disciplinam ad
summum profectum pertingentium. Unde solum summumque bonum in eo
collocatum est. Infernus est locus confirmatorum malorum et disciplinam
irrecuperabiliter deserentium; et ideo ibi solum et summum malum positum
est. Mundus est locus errantium et reparandorum; et ideo simul bonum et
malum in eo ordinatum est, ut per bonum quidem consolationem accipiant,
per malum vero correctionem. Non tamen summum bonum aut summum malum ibi
est, ut sit quo et persistentes in malo deficere, et recedentes a malo
proficere possent. Coelum igitur est in summo; infernus est in imo; in
medio paradisus; inter imum et medium mundus. Homo igitur qui a medio
ceciderat (quia ad reparationem exspectabatur) inter imum et medium
collocandus erat. D. Ecce diu exspectatur homo: et quid faciet? M. Non
poterit invenire consilium evadendi. D. Quid ergo prodest judicium
differri si homo non potest liberari? M. Per se non potest. D. Per quem
igitur? M. Ille qui per gratiam suam differt judicium, oportet interim
ut per eamdem gratiam ostendat evadendi consilium.
|
|
