|
D. Quid ad nos pertinuit quod Christus diabolum vicit? M. Christus
propterea Filius hominis dicitur, quia humana natura quae in primo
parente per peccatum senuerat, in Christo renovata quasi ad juventutis
robur refleruit; et justum fuit etiam secundum legem, ut pro patre
decrepito et quasi per defectum aetatis debili, Filius validior robore
contra tyrannum congressum faceret, et ut ejus victoria non ipsi sed
illi praecipue pro quo pugnaverat ad libertatem valeret. Nam et idcirco
Filius Dei Filius hominis fieri voluit, ut illud de homine sumeret in
quo homo pro homine diabolum superaret. D. Nunquid non etiam ante
passionem Christi fuerat diabolus a quibusdam hominibus ejectus? M.
Fuerat, non tamen nisi per passionem. D. Quomodo potest hoc fieri? M.
Sicut passio Christi nunc praeterita credentes sanctificat, ita nunc
futura credentes sanctificabat. D. Qua ratione poteris hoc confirmare?
M. Quid Verbum incarnatum dixerim, nisi regem qui hunc mundum intravit
per assumptam humanitatem cum diabolo bellaturus, et eum exinde, quasi
tyrannum et violenter in alieno dominantem, expulsurus. Et quid omnes
priores sanctos qui ante incarnationem ab initio fuerunt electi
appellaverim, nisi milites quosdam optimos regem venturum in acie
praecedentes, ipsis quibus tunc sanctificabantur sacramentis quasi
quibus armis muniti atque praecincti. Quid item eos qui post
incarnationem usque ad finem electi subsequuntur, nisi milites alios non
tamen alium, sed ipsum regem suum praecedentem unanimiter atque
alacriter sequentes, habentes et ipsi novi arma nova, tamen ab eodem
armati, et contra diabolum pugnaturi. Sunt igitur sive praecedentes sive
subsequentes, unius regis sacramenta portantes, uni regi militantes, et
unum tyrannum superantes; illi venturum praecedentes, isti praecedentem
subsequentes. Vides ergo quomodo omnes ab initio usque ad finem boni
sunt Christi? Neque ulli diabolum vincunt, nisi hi soli qui sunt
Christi. D. Ergo ab initio Christiani fuerunt? M. Nihil verius. D. Sed
multi aliter existimant. M. Vis idem tibi evidentius ostendi? D. Volo.
M. Tria sunt tempora per quae praesentis saeculi spatium decurrit.
Primum est tempus naturalis legis; secundum tempus scriptae legis;
tertium est tempus gratiae. Primum est ab Adam usque ad Moysen; secundum
a Moyse usque ad Christum; tertium a Christo usque ad finem saeculi.
Similiter tria sunt genera hominum; id est homines naturalis legis,
homines legis scriptae, homines gratiae. Homines naturalis legis dici
possunt qui sola naturali ratione vitam suam dirigunt; vel potius
homines naturalis legis dicuntur qui secundum concupiscentiam in qua
nati sunt ambulant, Homines scriptae legis sunt ii qui exterioribus
praeceptis ad bene vivendum informantur. Homines gratiae sunt ii qui per
aspirationem Spiritus sancti afflati et illuminantur ut bonum quod
faciendum est agnoscant, et inflammantur ut diligant, et corroborantur
ut perficiant. Et ut idem manifestiori distinctione significemus,
homines naturalis legis sunt aperte mali; homines scriptae legis, ficte
boni: homines gratiae, vere boni. In primo genere continentur pagani; in
secundo Judaei; in tertio Christiani. Ista tria genera hominum ab initio
nunquam ullo tempore defuerunt, tamen tempus naturalis legis ad aperte
malos pertinet; qui illi tunc et numero plures et statu excellentiores
fuerunt. Tempus legis scriptae ad ficte bonos; quia tunc homines in
timore servientes opus mundabant, non animum. Tempus gratiae ad vere
bonos pertinet; qui modo etiamsi numero plures non sint, tamen statu
sunt excellentiores, et Dei gratia publice anteferuntur etiam ab iis qui
ei moribus contradicunt. Scias ergo quocunque tempore ab initio mundi
usque ad finem nullum fuisse vel esse vere bonum nisi justificatum per
gratiam; gratiam autem nunquam adipisci potuisse nisi per Christum, ita
ut omnes sive praecedentes sive sequentes uno justificationis remedio
salvatos agnoscas. Aspice ergo castra regis nostri et acies exercitus
ejus in armis spiritualibus fulgentes, et quanta praecedentium
sequentiumque populorum multitudine stipatus incedat.
|
|
