|
Volo, prout potero, ad aedificationem animae de quatuor humani corporis
humoribus diligenter pauca disserere, ut ex affectibus humorum facilius
dignosci valeant diversitates morum. In primis igitur de phlegmate loqui
incipiam, ut a frigidis et humidis exordium loquendi sumam. Phlegma
siquidem habet sedem in pulmone, cujus natura frigida et humida. Unde
fiunt homines tardi et oblioviosi, atque somnolenti. Imitatur naturam
hiemis, naturam aquae, naturam decrepitae aetatis. Purgationem habet per
os, crescit in hieme. In hoc tempore melius se habent cholerici, pejus
phlegmatici. Melius juvenes, pejus decrepiti. Pessima est infirmitas,
quae est ex phlegmate, ut est febris quotidiana, minus mala quae fit ex
cholera, ut tertiana: eodem bonum est uti calidis et siccis. Potest
igitur natura phlegmatis assimilari compositioni mentis. Phlegma sedem
babet in pulmone, quasi in discretione. Compositio etenim mentis
adjuvatur beneficio discretionis. Sicut enim pulmo aerem attrahit et
emittit, sic discretio quod bonum est retinet, et quod malum est
expellit. Frigidae et humidae naturae dicitur esse. Est autem frigus,
quo refrigeramur ab aestu vitiorum, et est humor compunctionis, quo
mundamur a sorde peccatorum. De primo dicitur: Remitte me, ut refrigerer
priusquam abeam, et amplius non ero (Psal. XXXVIII). De secundo autem:
Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum
rigabo (Psal. VI). Inde fiunt homines tardi, obliviosi, et somnolenti.
Tardi ad operandum malum. Obliviosi, ut obliviscantur populum suum, et
domum patris sui (Psal. XLIV). Somnolenti, ut in pace in idipsum
dormiant et requiescant (Psal. IV). Sed et aliter accipitur frigidum et
humidum, ut in frigore intelligas torporem in charitate, in humore
torporem in opere. Cum enim abundabit iniquitas, refrigescet charitas
multorum (Matth. XXIV), et sic ex corrupto phlegmate, id est ex
corruptae mentis compositione, fiunt homines tardi ad operandum bonum,
obliviosi ut obliviscantur Domini Creatoris sui, somnolenti, ut si
praevaleat inimicus, obdormiant in morte. Est etiam status mentis aquae
similis, quia inundatione est periculosus, fluctuatione turbatus,
nutibus instabilis. Hiemis vero tempestates imitatur, tentationum etenim
procellis lacessitur; similitudinem tenet aetatis decrepitae, quia
veteris hominis, id est Adae, defectus et inobedientia vix recedunt a
mente. Respirationem habet per os. Superfluitates siquidem mentis
purgantur per os intimae confessionis. Crescit et hieme, qua
multiplicatur tentationum tribulatione. In hoc tempore melius se habent
cholerici, pejus phlegmatici. Melius juvenes, pejus decrepiti. Juvenes
et cholerici calidi et sicci sunt. Phlegmatici et decrepiti frigidi sunt
et humidi. Qui igitur peccata sua deflent, nec tamen adhuc illo amore
coelestium succensi fervent, non est mirum si phlegmatici
interpretantur. Tentationi citius et corruptioni subjacet illorum status
mentis. Pessima est infirmitas, quae fit ex phlegmate, id est ex propria
mentis corruptione. Ex propria siquidem corruptione mentis nascitur
quotidiana febris, continuus videlicet ardor carnis. In hoc item
tempore, id est in hieme, utendum est calidis et siccis, electorum
procul dubio exemplis. Electorum etenim opera sancti Spiritus ardore
sunt accensa. Notandum est quod frigus praedicti temporis contingere
solet ex nimia remotione solis. Tunc enim sol intrat Capricornum, quod
esse dicitur infimum signum. Nota naturam animalis unde signum nomem
accepit, ut inde aliquid accipias moralitatis. Capra siquidem
similitudinem delinquentium tenet, quia sic capra ex corrupto per febrim
continuam humore, ut ex consuetudine peccandi peccator, fetet. Quae
tamen in altis rupibus pascitur, dum peccator verbis et exemplis
sublimium virorum delectatur. In hoc igitur tempore sol Capricornum
intrat, dum Sol justitiae peccatorem sancti Spiritus radiis illustrat.
Post Capricornum vero intrat Aquarium, ut fetorem carnis abluat
lacrymis. Ascendit etiam usque ad Pisces, quod signum est tertium, et
obtinet finem hiemis, ut sicuti piscis sub aquis, sic peccator vivat in
lacrymis.
|
|
