|
In duobus servitur Deo, faciendo bonum et patiendo malum. In
confessoribus remuneratur bona actio, in martyribus passio. Ad agendum
bonum necessaria est sapientia; ad tolerandum malum necessaria est
patientia. Sapientia ut bonum bene fiat; patientia, ne malum patiens
malus fiat. Qui enim bonum facit in bona materia operatur, sed si bonum
bene non facit, per malam formam bona materia deformatur. Bona est
forma, ubi nec plus nec minus justo est. Si plus justo sit, peccatum
est; si minus justo sit, delictum. Igitur qui bonum bene facit, quasi
bonae materiae bonam formam imprimit. Ad tolerantiam autem mali
patientia necessaria est, quia qui malo per impatientiam cedit, a bono
recedit. Sicut enim malum quod est culpa faciendum non est, sic malum
quod est poena patiendum est. Poena autem dolor est, dolor vero aliud
non est nisi cum amittitur quod amatur; vel in abrenuntiatione culpae,
cum peccatum quod prius delectabat relinquitur vel in abrenuntiatione
possessionis propriae, cum terrena substantia quae foris possidebatur,
deseritur, vel in abrenuntatione delectationis mundanae cum carnalium
sensuum lascivia mortificatur. In omnibus his labor est, nec sine dolore
quidquam horum fieri potest. Haec igitur est patientia sanctorum. Qui
sustinentiam deserunt, apostatant. Post ultimam abrenuntiationem, primo
per vanitatem, quia mundanam jucunditatem ad voluptatem repetunt. Post
secundam, secundo per cupiditatem, quia postpositas divitias mundi ad
superfluitatem ambiunt. Post primam, tertio per iniquitatem, qua
anteacta peccata et dimissa iterare praesumunt. Itaque patientia ad
tolerantiam necessaria est, ne habeat homo per vanitatem in consilio
impiorum, nec stet per cupiditatem in via peccatorum, nec sedeat per
iniquitatem in cathedra pestilentiae. Job ad mundi jucunditatem minime
respexerat qui dicebat: Si vidi solem cum fulgeret, et lunam incedentem
clare ordine suo (Job XXXI). Post divitias mundi apostatare David nos
prohibet dicens: Noli aemulari in eo qui prosperatur in via sua (Psal.
XXXVI). Post peccata dimissa apostatare ipse Dominus prohibet, dicens:
Vade et amplius noli peccare (Joan. III). Et propheta: Observabo me ab
iniquitate mea (Psal. XVII). Igitur homo accedens ad servitutem Dei stet
in loco suo per patientiam, ut non cedat nec recedat. Operetur bonum pro
adimplendo primo debito, patiatur malum pro expiando primo delicto. Nam
ut faciat bonum factus est homo, ut patiatur malum, fecit homo. Pro eo
igitur quod factus est facit bonum, pro eo quod fecit patitur malum.
Primus enim homo sic factus est ut proficeret de bono innocentiae, per
bonum obedientiae, ad bonum gloriae. Sed mutans locum et innocentiam
deserens, deficere coepit, et ire de malo iniquitatis per malum
mortalitatis ad malum damnationis. Venit autem Salvator, et monstravit
aliam viam, qua ad patriam revertatur homo, per bonum justitiae et malum
poenae, ad bonum gloriae.
|
|
