TIT. LV. De variis viis hominis.

Via vitae mandatum justitiae. Primo homini aperta fuit via ad vitam brevis et levis. Nunc autem redeuntibus ad vitam viae demonstrantur, pro una multae, pro brevi longae, pro levi laboriosae. Sic enim dignum fuit ut homo, dum adhuc unus erat, haberet viam singularem, propinquus brevem, justus levem. Nunc autem divisus multiplicem, remotus longam, peccator gravem. Concupiscentia divisit hominem, iniquitas abalienavit, mortalitas debilitavit. Nunc ergo prima via est, ut ad semetipsum redeat, et de multis unus fiat, deinde pergat ad ipsum qui est super ipsum. Prima una est de multis ad unum multiplex. Secunda una est de uno ad unitatem simplex. Prima una est de vitiis ad virtutem; secunda una est de veritate ad beatitudinem. In prima via est fragilis homo relinquere amata; in secunda via debilis apprehendere insolita. Primum homini uni unum praeceptum datum est, leve factu, breve effectu. Primum dictum est illi ut ab uno quod foris erat abstineret, postea ut ea quae intus erant vinceret. Quod nec leve erat ad faciendum, nec breve ad perficiendum. Ibi unum faciendum erat, hic facienti multa obsistunt. Obviat superbia in via humilitatis, vexat invidia in via pietatis turbat iracundia in via mansuetudinis, libido in via castitatis, avaritia in via misericordiae, gula in via continentiae, contumacia in via obedientiae. Quae omnia vincere tam difficile est, quam habere naturale est.