CAP. LXXII. Qui Deum ex toto corde exquirant et quid sit Deum exquirere et quomodo sit exquirendus. Et quomodo quis repellatur a mandatis Dei.

In toto corde meo exquisivi te, ne repellas me a mandatis tuis (Psal. CXVIII). Pagani et infideles Deum non exquirunt, qui divinum honorem creaturae tribuunt. Similiter falsi fideles, qui aliud plus quam Deum diligunt, Deum non exquirunt. Deum exquirere est extra omnia quaerere, fide ut aliud esse credatur, dilectione, ut plus diligatur. Toto corde exquirit, qui hunc solum invenire concupiscit. Ne repellas me a mandatis tuis. Saepe homo accedens ad Deum a seipso repellitur, saepe a mundo, saepe a diabolo, aliquando a Deo, A seipso repellitur, vel per voluntatem propriam, vel per carnis concupiscentiam. Per voluntatem propriam repellitur, quia in hoc aliquando grave fit illi quod Deus vult, quia eum eo quod Deus vult propria voluntate aliud vult, quod simul fieri non potest cum eo quod Deus vult. Per carnis concupiscentiam repellitur, quia dum aliud caro appetivit, voluntas spiritus non sine difficultate ad effectum procedit. A mundo repellitur, dum vel adversis premitur, vel prosperis irretitur. A diabolo repellitur, quando suggestionum illius importunitate sine cessatione vexatur. A Deo repellitur, quando ad illius majestatem contemplandam assurgens, incomprehensibilis lucis radiis reverberatur. Quae tamen repulsio ira non est, sed exercitatio, quoniam idcirco homo ad tempus a summis repellitur ut per humilitatem melius in minimis exerceatur. Unde dictum est: Ne declines in ira a servo tuo, hoc est si declinas, declina ut redeas. Memento ergo scalae Jacob. Ascendunt angeli et descendunt. Quidam ascendere sciunt, descendere nesciunt. Aliud est enim descendere, aliud praecipitari. Non est hominis semper sursum ire. Si ascendere nosti per devotionem mentis, scias et descendere per exercitium boni operis. Si nescis descendere, nescis conscendere, et incipiens tandem post indiscretam et immoderatam vehementiam ascendendi, cadere. Cum descendis videtur elongare Deus qui sursum est. Sed scriptum est: Excelsus Dominus; et humilia respicit (Psal. CXXXVII). Melius ergo tibi est ut humilis sis et videaris, quam sublimis et ignoreris. Aves volando lacessunt, et descendunt super terram ut requiescant. Sed aliae loca munda diligunt, aliae lutosa et polluta exquirunt. Si ergo descendis, munda sit requies tua. Quid est contemplatio, nisi coelum? Quid operatio, nisi terra? in contemplatione volas; in operatione sedes. Sed elige loca munda, opera bona; vitae et fuge lutosa, ubi coinquinatio est contingentis. Haec sunt opera immunditiae inquinantia appropinquantem. Nunc ergo repelleris, cum repararis, quia si bene resides, validior consurges.