|
Jacob erexit lapidem in titulum (Gen. XXVIII). Quater luctatus est
Jacob: Cum fratre adhuc in utero, in adolescentia cum eodem in domo, in
Mesopotamia cum Laban socero suo, et ad ultimum cum angelo in Bethel.
Primo supplantationis exercitio, secundo supplantationis consilio,
tertio, contentionis jurgio, quarto nocturnae visionis somno. Jacob
igitur quater luctatus quaterque in lucta vincens hominem virtutibus
fortem significat, qui quatuor genera tentationum exsuperat. Haec sunt
vires leonum in tribulationibus: venena draconum in haeresibus, leporina
suavitas in carnis motibus, vulpina dolositas in falsis fratribus. Lapis
erectus, Christus est de monte sine manibus excisus, in montem
exscrescens magnum (Dan. II), mirabilis factus medius lapis inter
utrumque parietem. Huic inseritur titulus Em, ma, nu, el in quatuor
angulis: quod interpretatur nobiscum Deus. Quia quatuor modis nobiscum
est Deus, per praesentiam majestatis, per participationem humanitatis,
per vinculum charitatis, per patrocinium veritatis. In primo cognoscit
mala nostra, in secundo expertus est ea, in tertio compatitur
confratribus, in quarto aufert ea: et est Emmanuel, nobiscum Deus. Et ut
scires quis Deus dixerit in secunda quadratura per quatuor dictiones in
quatuor angulis disposuit, Deus admirabilis, consiliarius, fortis, quia
quatuor sunt quibus operatur Deus in nobis: Justitia in gloriosa bonorum
retributione, in eo quod Deus dicitur; potentia in aeterna malorum
damnatione, in eo quod admirabilis; sapientia in integra rerum
cognitione, in eo quod dicitur consiliarius; patientia in necessaria
malorum persecutione, in eo quod dicitur fortis. De primo dicitur:
Justus Dominus et justitias dilexit (Psal. X), bonos remunerando; de
secundo: Magnus Dominus et magna virtus ejus (Psal. CXLVI), malos
puniendo; de tertio: Cui omne cor patet, et omnis voluntas loquitur,
omni revelata cogitatione; de quarto: Sicut ovis ad occisionem ductus
est (Isa. LIII), in objecta contradictione. Sed licet in secundo
diffinitionem posuerit, quia sine nomine rerum cognitio perit, in tertio
latere titulum inscripsit: Hia, he, vau, het, quod est tetragrammaton,
quia quatuor sunt quadrantes Verbi, id est praedicationis Domini
Salvatoris nostri. Primus, quia corde debemus credere; secundus, quia
quod credimus confiteri debemus ore; tertius, quia quod confitemur,
implere debemus opere; quartus, quia quod impleverimus, non cessemus
edocere. Est igitur primus in corde per conceptionem, secundus in ore,
per confessionem, tertius in opere, per exhibitionem, quartus in
doctrina per praedicationem. Primus justificat, quia corde creditur ad
justitiam (Rom. IV); secundus salutem praestat, quia ore confessio fit
ad salutem (ibid.); tertius aeternitatem donat, quia bonum opus coelum
reserat; quartus gloriose coronat, quia doctrina meritum accumulat.
Quarto titulus inscribitur per quatuor nomina: Deus, spiritus, caro,
mundus, quia hi quatuor vicissitudine quadam in se mutuo debitores
inveniuntur. Deus debet spiritui, ut cum et cognitione veritatis
illuminet, et amore virtutis inflammet. Spiritus debet Deo in iis
omnibus quae agenda sunt ab ipso erudiri, et secundum ipsum quae potest
operari. Spiritus vero debet carni ut eam a malis cohibeat, et in bonis
agendis exerceat. Caro debet spiritui in bono agendo ministerium, et in
commodo agendo, appetendo modum. Caro quoque debet mundo quod
necessitatis est ab eo sumere, quod virtutis est exercere. Mundus debet
carni in necessitate subsidium, in exercitatione incitamentum.
|
|
