TIT. XXVI. De quatuor hominum ordinibus, et de triplici mundi loco.

Ignis comedit speciosa deserti, flamma succendit omnia ligna regionis, sed et bestiae agri quasi area sitiens imbrem suspexerunt ad te, quoniam exsiccati sunt fontes aquarum (Job. I). In quibus verbis prophetae quatuor hominum notantur ordines. Per speciosa deserti, religiosi; per ligna regionis, principes mundi; per bestias agri, populares; per fontes notantur praedicatores. Speciosa dicuntur religiosi, quia nihil Deo et hominibus speciosius religione; ligna, principes, quia tanquam lignum ad protegendum alios sub ramis continent; bestiae agri, populares, quia rationem quam ad serviendum acceperunt postponentes, bestialiter vivunt. Fontes aquarum sunt praedicatores, quia verbi Dei fluenta continent. Per desertum, regionem et agrum mundus iste intelligitur. Unde religiosis desertum attribuitur, quoniam mundum deserentes quasi derelicti esse videntur; ligna principibus, quia licet altiores caeteris in hoc saeculo mentis radicem fixerunt; popularibus, ager, quia rurali operi totis mentibus intendunt. Ignis autem, qui inter ligna saepe invenitur latere, speciosa deserti comedit, quando cupiditatum et vitiorum ignis religiosos intus occulte non publice succendit, quia, licet in aperta non audeant labi vitia et flagitia, intus tamen in eis vitiorum fornax ardet occulta. Flamma vero, quae ex se lucem tribuit, principes succendit, id est divites hujus mundi Deum non timentes, nec homines reverentes, quia non latenter, sed coram oculis omnium peccant, et in seipsis ardent, et alios exemplo urunt. Bestiae agri quasi area sitiens ad Deum suspiciunt, dum populares qui ad comparationem potentium, qui superius eminent, quasi area in bono sterilis jacent inferius, ipsaque suae siccitatis ostensione eloquiorum Dei pluviam sibi esse necessariam etiam, ut ita dixerim, muti clamant: Audivimus speciosa deserti, id est religionis habitum gestantes ab igne comedi; ligna regionis, id est potentes aperta flamma succendi; bestiasque, id est homines incompositos, ipsa necessitatis evidentia pluviam desiderare. Hujus cladis causam audiamus: quia, inquit propheta, exsiccati sunt fontes aquarum, id est praedicatorum lingua tacuit, et intellectus arescit, dum arenti ubere, aut contemnunt, aut nequeunt nesciuntque subditos lactare.