TIT. LIV. De nominis Jerusalem interpretatione secundum quadruplicem sensum.

Jerusalem, quae aedificatur ut civitas (Psal. CXXI). Jerusalem quatuor accipitur modis: historice, terrena ista civitas; allegorice, sancta Ecclesia; tropologice, quaeque fidelis anima; anagogice, aeterna felicitas. De prima dicitur: Jerusalem, Jerusalem, quae occidis prophetas, etc. (Luc. XIII). De secunda et tertia: Surge, illuminare, Jerusalem, etc. (Isa. LX). De quarta: Jerusalem quae sursum est libera est, quae est mater nostra (Gal. IV). Cui dicitur: Lauda, Jerusalem, Dominum (Psal. CXLVII). Haec est, ut canit Ecclesia, urbs quaedam beata, scilicet Jerusalem, dicta pacis visio, juxta nominis interpretationem, quae construitur in montibus, quia in coelis, vivis ex lapidibus, id est angelis et hominibus, praeparata ab origine mundi, ut sponsata per prophetas in tempore, copuletur tandem Domino in aeternitate. Quae aedificatur ut civitas, vivis et rationabilibus aedificiis, angelicis ordinibus quasi moenibus, apostolicis fortitudinibus quasi propugnaculis, martyrum confessionibus tanquam muris, continentium castimoniis tanquam honestis domibus, conjugatorum officiis quasi plateis negotiorum exercitatis. Hujusmodi aedificiis aedificatur, donec consummata dedicetur. Diebus septem aedificatur, octavo dedicatur. Haec autem non est civitas, sed aedificatur ut civitas, non ratione nominis, sed similitudinis ratione. In aedificatione enim tria concurrunt. Primo violenter extrahuntur lapides malleis et vectibus ferreis cum multo labore. Secundo celte, bipenni, regula poliuntur, eruderantur, et quadrantur. Tertio per manum artificis in suis locis disponuntur permansuri. Ad hunc, modum in aedificatione patriae coelestis tria considerantur, separatio, politio, positio. Separatio est violenta, politio purgatoria, positio aeterna. Primum est in angustia et afflictione; secundum, in patientia et exspectatione; tertium, in gloria et exsultatione. Per primum cribratur homo sicut triticum, in secundo examinatur sicut argentum, in tertio ponitur in thesaurum, siquidem vivi lapides sunt, quos praevidit Deus fieri conformes Filii claritatis suae. Hi dum sunt in corpore, quasi in lapidea massa sunt. Moles enim corporis tenacissime premit et arctat quia corpus quod corrumpitur aggravat animam, etc. (Sap. IX). Ab hac desiderabat abstrahi qui dicebat: Quis me liberabit de corpore mortis hujus? (Rom. XV). Multis concussionibus necesse est nos agitari, ut inde extrahamur idonei. Per multas enim tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei (Act. XIV). De quibus experto credite dicenti: In vigiliis multis, in laboribus supra modum: in fame et siti, etc. (II Cor. XI). De molestia autem separationis audite Psalmistam: Circumdederunt me gemitus mortis (Psal. CXIV). Quam intolerabilis sit ista separatio, quando physicales nodi solventur, et proportionalia vincula, in libro experientiae legitur qui ab Antonio noluit suscitari, cum oporteret iterum mori. Post hanc separationem qui statim inveniantur idonei (sicut beatus Benedictus cui via ad coelos visa est, quod rarum est) sublevantur. Qui vero cum ligno, feno et stipula transeunt, in purgatorio poliuntur (I Cor. III). Unde: Si cujus opus arserit quod superaedificavit, mercedem accipiet (ibid.). Post politionem autem sustolluntur, suisque aptantur locis per manum artificis d. p. i. e. (sic). Sane haec tria singulis annis repraesentat Ecclesia. In vigilia Omnium Sanctorum separationem, in festivitate positionem, in memoria mortuorum politionem. Dies enim jejuniorum dies est afflictionis. Unde: Prima die septimi mensis affligetis animas vestras (Levit. XXIII). Dies vero solemnis quae sequitur, plenitudinem gaudii significat, in quo sancti Domino scenopegizant: Tertio memoria mortuorum agitur, ut ii qui in purgatorio poliuntur, poenae consequantur absolutionem, vel poenae mitigationem. Et sic tria repraesentat Ecclesia circa spem beatorum, unde transeunt, et qua transeunt, et quo transeunt. Unde transeunt, quia ab hac miseria: qua transeunt, quia per poenam et purgatorium: et quo, quia ad coelestem Jerusalem, cujus participatio, id est habitatio est in idipsum (Psal. CXXI), id est invariabile. Omnium enim sub sole diversum esse est; habitatio vero Ecclesiae coelestis est in eo quod est idipsum. In cujus, etc.