TIT. LXXXII. De turpi mutatione hominis.

Homo cum in honore esset non intellexit: comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis (Psal. XLVIII). Turpis mutatio, ut cujus erat ante, coelos meditatione penetrare, mente supernas mansiones circuire, devotione Patres et apostolos salutare, choros prophetarum, martyrum admirari triumphos, stupere pulcherrimos ordines angelorum, modo turpi se mancipet corporis servituti ad obediendum carni, ad satisfactionem gulae et ventri, ut caro ancilla quasi domina imperet spiritui domino. Exitus aquarum deducant oculi (Psal. CXVIII) super hujuscemodi animam, scilicet quae cum nutriretur in croceis nunc amplexatur stercora. Pascit sterilem quae non parit, et viduae bene non facit. Homo, cum in honore esset, non intellexit (Psal. XLVIII). Ecce Adam quasi unus ex nobis factus est (Gen. III).--- Cum in honore esset non intellexit, inquit. In quo habitabat? In paradiso, in loco voluptatis, gloria et honore coronatus, et constitutus super opera manuum Plasmatoris, cujus societas cum plebe angelorum, et omni militia coelestis exercitus, sed mutavit istam gloriam in similitudinem vituli comedentis fenum (Psal. CV). Inde panis angelorum factus est fenum positum in praesepio, et appositum est nobis tanquam jumentis. Hoc fenum carnis Christi non est desiccatum, quae est pro mundi vita. Illius utique feni carnis nostrae quod desiccatur, et cecidit flos, non ille qui de radice Jesse et virga ascendit. Cibus hominis mutavit se in pabulum pecoris, homine mutato in pecus. En tristis mutatio et lacrymosa; homo incola paradisi, terrae Dominus, civis coeli, domesticus Domini Sabaoth, super beatorum spirituum agmina, repentina mutatione jacet pecus in stabulo, indiget feno. Agnosce, o bos, possessorem tuum, et o asine, praesepe Domini tui. Cognosce, pecus, quem cognovisti; homo, adora in stabulo quem fugiebas de paradiso, et comede fenum, quia panem angelorum fastidisti, quia, cum in honore esses, non intellexisti nec Deum Creatorem tuum, nec te beatum esse creatum,

Duplex ista ignorantia damnabilis.

Prima facit jumentis parem, secunda posteriorem. Unde, si ignoras te, abi post gregem sodalium tuorum (Cant. I). Vere post, quia reprobi homines igni traduntur perpetuo, non pecudes. Melius fuisset ei si natus non fuisset homo (Matth. XXVI), sed pecus. Propter primam ignorantiam pecudes habebat sodales; factus est similis illis in perfruendis bonis terrae; propter secundam, non est cum illis, sed post illas in perferendis tormentis gehennae. Est enim hic ipsis bestiis bestialior, ratione vigens et ratione non vivens.