|
Revertere, virgo Israel, revertere ad civitates tuas. Usquequo deliciis
dissolveris, filia vaga? Quia creavit Dominus novum super terram. Mulier
circumdabit virum (Jer. XXXI). Quasi dicat: Misericordiae Domini plena
est terra (Psal. XXXII), quia veritas de terra orta est (Psal. LXXXIV).
Christus de virgine Maria natus est. Terra prius maledicta in peccatis
primi hominis, nunc benedicta in gratia secundi hominis, tandem beata in
gloria Dei Patris. Unde: Benedixisti, Domine, terram tuam (ibid.). Prius
germinabat spinas et tribulos; hodie, quia Dominus dedit benignitatem,
terra dedit fructum suum (Psal. LXVI). O quanta benignitas quod missus
Gabriel ait Virgini: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in
mulieribus (Luc. I). Et Elizabeth: Benedictus fructus ventris tui
(ibid.). Vere Dominus dedit multam benignitatem angelicae salutationis
et divinae benedictionis, quia item terra nostra dedit fructum suum, id
est Maria protulit Christum filium suum, non jam sicut prius spinas et
tribulos, sicut scriptum est Deum Adam inobedienti dixisse: Quia
obedisti voci uxoris tuae plusquam meae, maledicta terra in opere tuo
(Gen. III). Cum operatus eam fueris, non dabit fructum suum, sed spinas
et tribulos germinabit tibi. Usque hodie obedit Adam voci uxoris suae.
Maledicitur terra, germinat spinas et tribulos. Habet unusquisque in
paradiso juxta se et in se serpentem, Evam, Adam, et terram, paradisum
Dei et caetera. Paradisus est quaelibet eongregatio; serpens, diabolus;
Evae vox, carnis delectatio; Adam, spiritus. Terra est ipsa caro. Ad
suggestionem serpentis Adam obedit voci suae uxoris, dum ad immissionem
diaboli consentit spiritus delectationi carnis suae. Tunc maledicitur
terra carnis nostrae, nec profert fructum vitae aeternae, fructum
gloriae sempiternae, sed spinas culparum et tribulos poenarum. Sunt
autem duo genera spinarum: unum carnis, alterum spiritus. Spinae carnis
sunt peccata quae per carnem geruntur et per eam transiguntur, ut
luxuria, gula. Spinae spiritus, quae per spiritum committuntur vitia, ut
ira, invidia. Istae sunt spinae, quae juxta Prophetam producunt rhamnum
(Psal. LVII). Ex his spinis recipiuntur fructus vitae, sed duo tribuli
poenae. Unus tribulus est ignis carnem exsuperans, qui nunquam
exstinguitur; secundus tribulus, animum corrodens vermis qui nunquam
moritur. Nobis itaque, fratres, valde metuendum est ne forte serpens qui
in paradiso congregationis circuit quaerens quem devoret, Evam nostram
ita decipiat ut Adam obediat voci uxoris suae, id est spiritus noster
consentiat delectationi carnis nostrae, carnis curam faciens in
desideriis. Clamat enim quotidie in nobis Eva ad Adam cui si consentit
maledicitur et germinat spinas culparum et tribulos poenanarum. Ergo
priusquam spinae nostrae producant rhamnum, scrutemur viam nostram ne
per viam spinarum generemus nobis tribulos poenarum; et revertamnr ad
Dominum per prophetam nos revocantem ubi dicit: Revertere, Israel virgo.
Virgo est anima a Deo pura creata et integra. Virginum autem alia
prudens, alia fatua: Fatua, quae acceptis lampadibus non sumpsit oleum
secum; prudens quae sumpsit oleum in vasis suis cum lampadibus (Matth.
XXV). Lampas est caro quam accepit prudens et fatua virgo. Sed prudens
in sua lampade oleum sumpsit, id est misericordiam. Sicut enim oleum
caeteris liquoribus, sic misericordia praestat aliis charitatis
operibus.
Hac primum seipsum debet ungere omnis homo tripliciter; deinde proximum.
Tripliciter seipsum prius ungat miserando animae suae per cordis
contritionem, oris confessionem, et operis satisfactionem. De hac prima
prius sibi inferenda misericordia dicitur: Miserere animae tuae placens
Deo (Eccli. XXX). In proximo condonando, si laesit; docendo, si
deliquit; necessaria ministrando, si indiget. Hoc triplex oleum
misericordiae sibi et proximo fatua virgo non sumit et ideo, cum venerit
et pulsaverit, excludetur et trudetur in tenebras exteriores. Ideo janua
vitae Dominus revocat eam a via sua prava dicens: Revertere, revertere,
virgo Israel. Quasi dicat: O virgo fatua, si vis esse virgo sapiens, sis
virgo Israel, quae scilicet videas Deum; sic enim interpretatur Israel.
Revertere et iterum revertere, quia dupliciter eam revocat, prius a malo
ad bonum, a vitiis ad virtutes; secundo a bono ad praemium. Malum a quo
eam revocat est locus miseriae et lutum faecis, in quo jacens peccator
homo plorare debet et supplicare. Ambulet igitur quicunque Domini est
proximum docendo, stet seipsum corripiendo, elevetur mercedem operum a
Deo exspectando et recipiendo. Hinc sancta animalia rotas sequentes in
Ezechiele leguntur ambulasse, stetisse elevata esse (Ezech. I), quia
sancti doctores, rotas, id est Scripturas sanctas sequentes ambulant
docenda, stant se castigando, elevantur ad Deum tendendo. His itaque
pedibus spiritualibus, fratres charissimi, revertatur unusquisque
nostrum ad Deum, ipso nos ad se vocante: Revertere, revertere, etc.
Primo ut revertamur de Aegypto ad desertum, ut ibi in via trium dierum
sacrificemus Deo nostro; secundo, ut de deserto revertamur ad terram
promissionis. Jam Aegyptum hujus mundi dimisimus, et pervenimus ad
desertum monasticae professionis. Est enim claustrum solitudo et
desertum, ubi deseruimus non solum nostra, sed etiam nos ipsos. In quo
omnino caveamus ne mente redeamus ad Aegyptum, et suspiremus ad ollas
carnium Aegypti. Proficiscendum autem noverimus ad terram viventium non
per latam viam quae ducit ad mortem, sed per angustam quae ducit ad
vitam. Hinc praecipit Dominus filiis Israel: Per terram Seon regem
Amorrhaeorum transibitis: et caetera superius dicta usque ad regem
diabolum qui nos quaerit concludere ad tres civitates citra et ultra
Jordanem positas, dum ad terram lactis et mellis tendimus. Revertamur.
Hoc est enim quod sequitur, revertere, etc. Ubi? ad civitates tuas (Jer.
XXXI), inquit. Tres sunt civitates spirituales ad quas revocamur. Prima
est mens, secunda Ecclesia terrestris, tertia coelestis. In civitatem
mentis congregantur virtutes; in civitatem Ecclesiae congregantur boni
et mali; in civitatem coelestem soli boni recipiuntur. In singulis
singula dantur bona. In prima fides, spes, charitas, solis bonis. In
secunda sacramenta, ut baptismus, bonis et malis. In tertia gloria solis
beatis. De prima dicitur: In matutino interficiebam omnes peccatores
terrae, ut disperderem de civitate Domini omnes operantes iniquitatem
(Psal. C), id est ut destruerem omnes a mente immundos spiritus, qui
operantur in ea vitia et peccata; de secunda: Magnus Dominus et
laudabilis nimis in civitate Dei nostri, etc. (Psal. XLVII). Haec est
Ecclesia quae in monte sancto constituta est, in qua magnus Dominus
peccata dimittendo, nimis laudabilis praemia promittendo. De civitate
coelesti dicitur: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei (Psal. LXXXVI).
Haec est civitas de qua vere gloriosa dicuntur, et in qua dantur, quia
quod oculus non vidit, etc. (I Cor. II), ubi lux sine nube, vita sine
fine, satietas sine fastidio, gloria sine termino. O quam gloriosum est
choris angelicis, patriarcharum coetibus, apostolorum senatui, turmis
martyrum, confessorum et virginum interesse societatibus, et cum eis
Deum laudando regnare! Nos itaque, ut ad civitatem istam perveniamus,
revertamur in praesenti ad civitatem mentis et Ecclesiae, sed quia non
est volentis, sed nec currentis, sed miserentis Dei (Rom. IX); creavit
Dominus novum super terram. Quasi dicat: Revertere, virgo Israel, quia
in auxilium tuum fecit incarnari Filium suum Deus Pater qui creavit
novum super terram. Quod novum: Mulier circumdabit virum. Maria virgo
concipiet in utero Christum. Vere hoc est novum, nova generatione
procreatum. Tres aliae generationes praecesserunt; nam quatuor sunt:
Prima, sine patre et matre; secunda, de patre et sine matre; tertia, de
patre et matre; quarta, de matre sine patre. Prima generatione Adam
venit in mundum, secunda producitur Eva, tertia homo nascitur, quarta
inaudita est et nova. Quia Christus venit in mundum, natus est et mundum
redemit. Valde creavit Dominus novum super terram. Hoc est illud novum
quo Eliseus aquam Jericho amaram sanavit. Mulier igitur circumdabit
virum. Vir iste dicitur circumdatus a muliere, quia Moyses
circumscriptus dicitur a fiscella scirpea. Haec autem est Virgo beata,
quae virgo concepit et virgo peperit Salvatorem, ut latius in alio
dicemus loco.
|
|
