TIT. XXX. De fuga quam suadet nobis Scripturae et de pane quem ministrat.

Qui habitatis terram austri, cum panibus occurrite fugienti (Isai. XXI). Multorum opere nobis fugam persuadet sacra Scriptura. Quid autem debemus fugere, quomodo, et quando? Tres sunt qui movent bellum contra nos: diabolus, caro et mundus. Diabolus ducit contra nos agmina vitiorum, caro malorum desideriorum, mundus prosperorum et adversorum. Felicius esset pugnare et vincere, sed infirmo expedit magis fugere et salvari, quam male pugnare et superari. Vitia igitur fugimus quando peccandi occasionem declinamus, ut in luxuria carnis spe intimae contemplationis desideria fugimus, quando illorum irritationem cavemus, ne oleum in ignem projiciamus et exardescat, quantum valet. Prospera et adversa fugimus, quando nec etiam ea quae delectant requirimus per cupiditatem, timentes dissolvi, nec in ea quae cruciant jactamur, frangi metuentes. Diximus quid et quomodo fugiendum. Nunc quando dicat Veritas. Videte ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato (Matth. XXIV). Hiems vias aut gelu exasperat, aut pluvia lubricas facit. Hiems est torpor imminentis mortis, quando membra dolor carnis constringit passione et robur dissolvit compassione. Sabbatum tempus est post mortem, quando ab hac vita eductis operandi facultas tollitur. Si ergo vis fugere venturam iram, fuge, dum sanus es; quoniam in morte fuga gravis est post mortem impossibilis. Ne autem deficias in via, habitantes terram austri, si te fugientem viderint, occurrent tibi cum panibus ut reficiaris. In austro splendor et calor; splendor cogitationis, calor dilectionis. Terram austri inhabitant qui in cogitatione et dilectione veritatis pausant. Isti abundant in panibus verbi Dei. Occurrunt fugientibus compassione, consolatione reficiunt. Iste panis cum sit unus, diversa specie proponitur. Aliquando enim subcinericius, aliquando hordeaceus, aliquando triticeus nominatur. Elias fugiens, in deserto subcinericio pane reficitur. Filii Jerusalem qui pacem inhabitant adipe frumenti satiantur; qui super fenum recumbunt, hordeaceum comedunt. Panis sub cinere refectio sub vilitate. Sacra Scriptura vilitatem habens in specie litterae, et dulcedinem servans in profunditate spiritualis intelligentiae, panis est sub cinere. Vis ut ostendam tibi panem subcinericium? Rachelem et Liam de concubitu unius viri Jacob legis contendere. Magna ibi species vilitatis, magnus cumulus cineris, et acervus terrenitatis. Revolve cinerem, scrutare intus: panis ibi latet, refectio abscondita est. Duas sorores duas vitas, activam scilicet et contemplativam, intellige. Utraque pro amplexu viri contendit; altera ut utilitatem habeat actionis, altera ut jucunditatem percipiat contemplationis. Ecce invenisti panem sub cinere. Vis adhuc panem videre sub cinere? Vides foris infirmitatem Domini nascentis, vagientis, plorantis augustias cunarum, vincula fasciarum. Totum hoc cinis est, terrenum et infirmum; sub hoc cinere latuit Verbum, refectio angelorum et hominum. Esurientem vides et sitientem, flentem et patientem, compatientem et moventem. Haec omnia quid fuerunt nisi cinis, indicia corruptionis, signa mortalitatis et latuit sub his virtus divinitatis: quam qui revolvere potuit, satiari meruit. Ecce quomodo Scriptura panem subcinericium apponit. Vides alibi eloquium sacrum secundum litterae superficiem durum, quasi paleam tenacem habens, ut vix ad medullam spiritualis intelligentiae penetrari possit. Hic est hordeum. Palea quidem cum labore excutitur, sed si ad interiora pervenis dulcedinem invenis satiativam. Invenis alibi sacram Scripturam, et lenitate verborum et suavitate intellectus blandientem. Hic est triticeus in quo mentibus suaviter nutriendis dulcis refectio praeparatur. Inter ista tria genera panis subcinericius laborantibus proponitur, ut eos reficiat semetipsos despicientes per exemplum humilitatis et abjectionis, hordeaceus servis, qui studiosiori exercitatione fortia et obscura loca Scripturae quasi excussa palea detegentes, ad medullam spiritualis intelligentiae gustandam perveniunt; filiis triticeus, ut in suavitate aeternae dulcedinis reficiantur ad exsultationem.