TIT. XLIII. Quae servi, quae mercenarii, et quae filii offerre debeant Deo.

Afferte Domino, filii Dei, afferte Domino filios arietum (Psal. XXVIII). Sicut in lege alia est hostia principum, alia sacerdotum, alia pauperum, sic alia convenit filio, alia servo, alia mercenario. Servo sufficit pro terrore gehennae de malis poenitere; mercedis causa mercenario a malis abstinere; filio parum est pro patre Domino animam ponere. Pertinet ad servos itaque poenitentia, ad mercenarios abstinentia, filiis congruit patientia. Si quis igitur tanquam ovis ad occisionem ducitur et coram tondente se non aperit os suum, inter filios numeratur, qui offerunt filios arietum. Servo, qui non sufficit ad tantam hostiam, sufficit offerre turturem vel columbam, plangendo et gemendo quasi columbino cantu satisfacere. Mercenarius, quamvis petulantiae et dilectionis haedum mactat, ne mercedem amittat, ad holocaustum Agni immaculati non facile pertingit. Si ergo ad adoptionem filiorum suspiratis, patientiae agnos afferte Domino. Non autem agnos, sed filios arietum dicit, quod idem est, ut quoties perfecta opera habere desideramus, ad Dominici gregis duces prophetas et apostolos recurramus, et si qualia habemus desideria, talia et dicta facta geminantes imitari et nutrire studemus, filios arietum immolamus. Afferte igitur, aut Domino afferte, bis ponitur afferte, ut hostia duplicetur, pro gemina stola. Pro stola corporis afferte Domino hostiam bonae actionis, pro stola mentis, hostiam piae devotionis. Qui hostiam non duplicat, duplici contritione conteretur. Dictum enim est: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animae non habent quid faciant (Matth. X). Et ideo ipsi sunt Domini terra, non Domini: Illum timete, illi munera afferte qui potest et animam mittere in gehennam (ibid.). Afferte Domino corpora, afferte Deo spiritum. Primum Deo, quia dominatur in aeternitate; secundo Domino, quia dominatur in tempore. Domino quia cui vult donat temporalia bona vel mala; Domino iterum, quia qui placuerit, dabit aeterna praemia vel tormenta. Et nota congruam verborum distinctionem. Afferte Domino, filii Dei. Sicut Deus bonitatem sonat, ita Dominus potestatem. Satis ex hac distinctione innuit quod filii sumus, servitium debitum exhibemus, debitum est beneficium. Afferte Domino gloriam et honorem. In primo versu bis ponitur afferte. Primo propter nos, secundo propter proximos. Primo ad meritum, secundo ad exemplum. Et quia proximi alii boni alii mali, afferte Domino gloriam, et hoc propter bonos, afferte gloriam nomini ejus propter malos. Si boni videntes opera vestra bona, quod scilicet filios arietum offertis, et opera mansuetudinis habetis, Deum laudant et in eis operari student, obtulistis Domino gloriam et honorem. Laudibus enim glorificatur Deus, operibus honoratur. Propter bonos ergo afferte Domino gloriam, afferte Deo gloriam et honorem. Propter malos, qui mutari nolunt, nomini ejus, ut solum quod reprehendant non inveniant. In bonis ergo Domino obtulisti, non solum gloriam, sed honorem, qui laudando glorificant, operando honorantur, in malis saltem gloriam nomini ejus, qui ejus disciplinam laudant, quamvis non custodiant.