TIT. LX. De triplici unguento bonorum.

Tria sunt unguentorum genera: contritionis, devotionis, pietatis. Primum pungitivum, dolorem faciens; secundum temperativum, dolorem leniens; tertium sanativum, morbum expellens. Primum conficit anima multis criminibus irretita, quando incipit cogitare vias suas, ut colligat, congerat, et conterat in mortariolo conscientiae suae multas et varias species peccatorum, et mire aestuans peccatoris olla simul omnia coquit igne quodam doloris et poenitentiae, ut possit dicere: Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis (Psal. XXXVIII). Secundum conficit anima multis virtutum beneficiis accensa, cum sancta devotio beneficia Dei cum laetitia et gratiarum actione recolit, illa in vasculo pectoris pistillo crebrae meditationis conterit, et igne sancti desiderii concoquit, et deinde oleo laetitiae impinguat, et tunc psallit et intelligit in via immaculata, ut possit dicere: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine (Psal. C). Tertium sibi conficit pia hominis anima de necessitatibus pauperum, de perturbationibus tristium, de culpis delinquentium, postremo de omnibus hominum aerumnis, et si sint inimici, quia jucundus Deo homo qui miseretur et commodat (Psal. CXI), pronus compati, subvenire paratus ignosceret facilis, irasci difficilis et ulcisci. Sic omnibus omnia factus fit sibi tanquam vas perditum, ut caeteris sit praesto et occurrere et succurrere. Mortuus denique sibi, ut vivat, omnibus speciebus ditare curat, et impinguare, perfundens praedictas proximorum inopias quasi quodam aromate, oleo misericordiae, et decoquens charitatis ardore, ut de hujuscemodi fratre, in congregatione sanctorum digito ostenso dicatur: Hic est fratrum amator populi Israel; hic multum orat pro populo, et universa sancta civitate (II Mach. XV). Primo unguento pedes Jesu, secundo caput, tertio totum corpus a bonis mulieribus ungitur. Jesus dicitur caput et sponsus; corpus et sponsa dicitur Ecclesia. In qua boni et mali: pectus boni, pedes mali; corpus boni et mali; caput vero Deus. Mulier igitur, id est anima peccatrix pedes istos ungit (Luc. VII), malitiam in mortariolo cordis terendo: Anima justificata caput ungit, de collatis ipsi beneficiis capiti suo, id est Deo non sibi attribuens gratias agendo. Ipsum Jesum, id est totum corpus ungit pia mulier, charitatem suam usque ad inimicos corporaliter et spiritualiter exercendo. Primum quamvis pedibus tanquam extremis membris offeratur, non est tamen vile, cum de eo dictum sit: Et domus impleta est ex odore unguenti (Joan. XII). Est enim odor vitae ad vitam. Quamvis poenitens in Ecclesia totum dicitur, ut non solum ad terrenam, sed ad coelestem etiam Ecclesiam attingat odor poenitentis; teste enim veritate gaudium fit inter angelos super uno peccatore poenitentiam agente (Luc. XV). Hujus ungenti species in propriis hortulis invenimus. Quis enim de proprio suo ad manum non habeat iniquitates et peccata, si non dissimulat? Si autem aromata, beneficia scilicet Dei, procul et de ultimis finibus ea accepit, quia: Omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est (Jac. I). Hoc unguentum est sacrificium de quo dicitur: Sacrificium laudis honorificabit me (Psal. XLIX). Non est igitur pauperis hoc unguentum: de quo nimirum quia tangi caput illud venerandum non ducit indignum, judicat honoris esse insigne. His duobus tertium praefertur; sanativum enim est de quo dicatur a Domino: Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur (Matth. V). Unde eo non tantum pedes, nec tantum caput, sed et totum ungitur corpus. Primum itaque bonum, secundum melius, tertium optimum. Quia discipulo dicente: Ut quid perditio haec (Joan. XII)? dictum est a Domino: Quid molesti estis huic mulieri? Opus bonum operata est in me (ibid.). Potest tamen dici quod hoc unguentum priora designet. Cum enim qui prodesse multis posse putatur, soli tamen sibi vivit, et ad pedes in recordatione peccatorum sedens, ad caput in recordatione beneficiorum proficit, ut caeteris prosit et praesit vocatur: quid aliud dicitur nisi, ut quid perditio haec? Potuit unguentum istud venundari multo et dari pauperibus. Hujusmodi autem renuente onus, et Domino congaudente in tali vocatione dicitur: Quid molesti estis huic mulieri? Opus bonum, etc. Quasi dicat: Non vir, ut putatis, qui possit mittere manus ad fortia; sed mulier stet in hoc bono, donec convalescat ad melius.