|
Amice, commoda mihi tres panes (Luc. XI). Amicus est qui loquitur amico
et pro amico. Amicus noster de via veniens filius prodigus est, qui de
regione longinqua rediens tribus panibus reficiendus est. Ait enim
patri: Da mihi portionem quae me contingit (Luc. XV). Qua accepta
peregre profectus est in regionem longinquam, agens iter sine fine,
laborem sine requie, motum sine stabilitate, cursum sine perventione.
Fuit autem portio triplex: Memoria, ratio, voluntas. Memoria iis quae
solius Dei erant intendebat. Ratio perspicaci oculo eorum profunditatem
discutiebat. Voluntas terrena triumphans, coelestia appetebat. Memoria
res veras summatim perstringebat. Ratio quid bonum, quid melius, quid
optimum discutiebat. Voluntas quod optimum singulariter eligebat. Hac
ergo accepta substantia filius elongavit se a patre fugiens tribus
noctibus. Primae noctis iter est, quo Deum creatorem deseruit; secundae,
quo praeter Deum aliud appetit; tertiae, quo extra Deum in alienis
quievit. Primo a Deo recedens vadit ad se. Secundo descendens sub se
delectatur in carne. Tertio tractus extra se delectatur in rerum specie.
Primo vadit de virtute gloriari, secundo in vitiis delectari, tertio in
transitoriis consolari. Sic igitur consummato itinere, in primo anno
bona memoriae dilapidavit tribus modis: per cogitationes affectuosas,
onerosas, et otiosas. Affectuosas, per rei famularis occupationem;
onerosas, per rerum extrinsecarum sollicitudinem; otiosas, per rerum
quae ad rem non pertinent evagationem. Secundo autem anno bona rationis
dissipavit tribus modis; recipiens malum pro bono, falsum pro vero,
noxium pro commodo. Malum pro bono, quia perdidit ethicam; falsum pro
vero, quia perdidit logicam; noxium pro commodo, quia perdidit physicam.
Tertio anno bona voluntatis dissipavit vivendo luxuriose, per incendium
ignis occulti, per evagationem exterioris oculi, per ambitionem labentis
saeculi, id est per luxuriam in fetore, per superbiam in furore, per
avaritiam in fervore. Postquam omnia consumpserat, facta est fames in
terra illa, et coepit egere. Quarto anno ad se reversus ait: Surgam et
ibo ad patrem (ibid.). Primo recompensat damna rationis per fidem, damna
memoriae per spem, voluntatis per charitatem. Fides rationem illuminavit
tribus modis: praeceptis, signis, promissis. Spes tribus modis memoriam
roboravit: venia, gratia, gloria. Charitas voluntatem tribus modis
reparavit: dilectione naturali qua diligit proximum naturali et
rationali qua seipsum; spirituali qua diligit Deum. Redit ergo per
contrarium tribus diebus, ut quibus gradibus adolevit morbida pestis,
eisdem limitibus redeat sanitas. Primo ergo reversionis die divertit ad
amicum, ut prandeat apud eum. Sed in regione longinqua quem inveniet
amicum? Ipse sibi proximus est et amicus, ad se igitur conversus, in se
non invenit quod ponat ante se, nisi peccata; dolet et gemit aliumque
petit amicum scilicet sacerdotem, et dicit ei: Amice, commoda mihi tres
panes; impone modum poenitentiae. Ille surgens dat ei quotquot habet
necessarios (Luc. XI). Panem scilicet amoris, laboris, doloris. Secundo
die ad alium descendit amicum ad exempla Patrum per frequentiam
Scripturarum. Qui tres panes ei proponunt: panem veniae, gratiae,
gloriae. Manducavit homo ergo et saturatus est nimis. Tertio die venit
ad patrem suum, Deum misericordem et pium, qui tres vitulos proposuit ei
tenerrimos: vitulum novellum, vitulum raptum de armento, vitulum
saginatum. Manducavit ergo et satiatus est nimis. Prima ergo reversio
est de alienis ad propria; secunda, de malis ad bona; tertia, de
transitoriis ad aeterna.
|
|
