|
Septem sunt gradus confessionis: Cognitio peccati, poenitentia, cordis
dolor, oris confessio, carnis maceratio, operis correctio, et bonitatis
perseverantia. Tres intus et tres foris, septimus intus et foris
prospicit. Ut igitur vera sit et fructuosa confessio, primo gradu
necessaria est cognitio peccati, in qua tria necessaria sunt: ut videas
quid egeris, quantis scilicet contumeliis affeceris corpus tuum,
possidens vas tuum ad immunditiam et vilitatem, non in sanctificatione
et honore; secundo, quid merueris, considerans ignem scilicet illum qui
paratus est diabolo et angelis ejus (Matth. XXV), et caetera mala quae
in poenalibus locis cumulantur et crescunt; tertio, inspicias quid
amiseris, bona certe illa quae oculus non vidit, etc. (I Cor. II). Horum
consideratione perterritus transi ad secundum gradum, qui est
poenitentia, et ipsa triformis est: ut poeniteat te quod in luto faecis
et miseriae peccati diutius jacuisti, poenitentiam agas, corpus
conteras, et furibundo carnis asello incentivorum semina subtrahens,
poenitenda non admittas amplius, ne vulnus vulnere geminans frequenter
confringas ossa animae tuae. Sic cognoscens et poenitens transvola ad
tertium gradum qui est dolor cordis. Et hic triplex: acer, acrior,
acerrimus. Acer dolor, quia Creatorem offendisti, cujus legem cum
coelestia et terrestria conservent in tanta republica Dei, tu solus
peregrinus es, imperatoriae majestatis dexteram contemnens. Acrior, quia
cum Creatore Patrem etiam ad iram provocasti, qui tibi ministrat siderum
cursus et fructuum ubertatem. Acerrimus, qui pertranseat animam, quod
beneficium contempseris ejus qui dolorem crucis sustinuit, ne dolorem
amplius sustineres inferni. Sic in interiori homine justitiae generatae
surculus erumpat in arborem, et quod conscientia tenet, lingua loquatur,
ut ascendas ad quartum gradum, qui est oris confessio. Quae debet
tripliciter fieri: pure, humiliter, fideliter. Pure, ut nihil subticeas,
sed omnem putredinem evomas vitiorum; humiliter, ut quod in ore, sit in
corde. Nam utrique reges, David et Saul dixerunt: Peccavi, sed Saul
audivit: Transtulit Dominus regnum tuum a te, et dabit illud aemulo tuo
(I Reg. XV). David autem: Transtulit Dominus peccatum tuum, et non
morieris (II Reg. XII). Quia confessio Saulis, quae in ore fuit, non
fuit in corde; et humilitas quae in ore David exstitit, in corde
radicavit. Fideliter, ut in fide Ecclesiae credat sibi peccata dimitti,
quia Cain et Judas pure et humiliter confessi sunt, sed non fideliter,
quia alter desperans ad laqueum cucurrit, alter illud grande scelus
evomuit: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear (Gen. IV).
Sequitur quintus gradus. Maceratio carnis, quae jejuniis et vigiliis
attenuanda est, ne nova prurigine ad voluptuosam vitam revolet. Haec
quoque tripliciter fiat: licenter, quia quod fit sine licentia, vanae
gloriae deputabitur non mercedi; occultae, ut nesciat sinistra tua quid
faciat dextera tua (Matth. VI); discrete, ut fiat pro corporis
capacitate. Sic illuminatus procedit ad sextum, qui est correctio
operis, ut omnes sensuales motus frenis continentiae refrenans, veniat
ad septimum gradum, qui est perseverantia bonitatis. Et in hoc septimo
vocabit te Dominus cum Moyse de medio caliginis, et in ipsam divinitatis
turbam interiores oculos infiget. Hanc perseverantiam faciunt
exspectatio praemiorum, poenarum recordatio, primitiae spiritus et donum
coeleste. Pro hac septemplici confessione in tribus gradibus dicitur:
Corde creditur ad justitiam (Rom. X), in aliis tribus, Oris confessio
fit ad salutem (ibid.). Septimus currit per omnes gradus. Hanc
confessionem quatuor impediunt: Pudor, quo quae commisimus, erubescimus
confiteri. Huic tripliciter obviandum est, consideratione rationis, quae
confiteri monet; reverentia intuentis Dei, quem nil latet; majoris
confusionis comparatione, quoniam in futuro cuncta crimina omnibus
patebunt. Secundo timor, qui plerosque opprimit ne gravi poena
percellantur et eam ferre non possint. Huic similiter tribus occurrendum
est: considerando quam gravis sit poena gehennae, quam longa et
infructuosa; econtrario quod poenitentia praesens levis, momentanea
fructuosa. Vere qui timent pruinam, irruet super eos nix (Job VI).
Tertio spes, quae multos obruit, dum praesentia cupientes conscientias
aperire nolunt, ne si quales sunt hominibus apparerent, ad nulla
praesentia bona conscenderent. Contra quam inculcandum est bona hujus
saeculi quam incerta et momentanea, futura quam sint certa et aeterna.
Quarto desperatio multos interimit, quia metuunt ne possint continere.
Contra hanc vigor confessionis, gratia humilitatis, et confirmationis
illius est aperienda constantia.
|
|