TIT. XXVI. De vocatione Lazari in sepulcro, moraliter alludendo primo ad hoc quod

“abyssus abyssum invocat;”

deinde de tertia decima mansione Judaeorum in deserto, et quae sequuntur.

Lazare, veni foras (Joan. XXI). In hac vocatione videndum est quis vocat, quem vocat, et quomodo vocat. Haec enim tria in omni vocatione sunt attendenda: qualitas vocantis, vocati et vocandi, id est vocans, vocatum et vocatio. Historialiter Christus Lazarum materialem de sepulcro vocavit materiali. Spiritualiter abyssus vocat abyssum: Abyssus Dei, abyssum hominis; abyssus sapientiae, abyssum ignorantiae; abyssus misericordiae, abyssum miseriae. Venit enim sapientia Dei ad ignorantiam nostram, venit misericordia Dei ad miseriam nostram, venit Christus sublimis ad limum nostrum, excelsus ad profundum nostrum, et infixus est in limo profundi, ut nos erueret de profundo. Abyssus Christus est, quia incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus (Rom. XI). Unde Ego latitudo, etc. (Jer. XVII). Abyssus etiam cor hominis pravum et inscrutabile. Et quis cognoscet illud? (ibid.) Unde et Jonas sub persona Christi in passione: Abyssus vallavit me, pelagus operuit caput meum (Jon. II). Abyssus igitur superior vocat inferiorem; Christus hominem, dicens: Lazare, veni foras. Quasi dicat: Abysse malitiae Adam, abysse ignorantiae, abysse miseriae, veni foras. Sed unde et quo de sepulcro, imo de sepulcris? Omne enim peccatum sepulcrum est: ergo quot peccata, tot sepulcra. Dimitte mortuos sepetire mortuos suos (Luc. IX). Mortuus mortuum sepelit, cum peccator peccatorem adulationibus pascit. In sepulcris concupiscentiae mortui sunt et sepulti quibus dedit Dominus desideria cordis eorum. Decima tertia mansione in exitu de Aegypto murmuravit populus contra Dominum suum et Moysen, reversi enim sunt corde in Aegyptum ad ollas carnium, caepas, allia et pepones. Nam tertius decimus numerus, primus a duodecimo doctrinae apostolorum, transgressionem notat. Inde Christus tertia decima transgrediens, tertia decima passus est, ad vesperam fecit pro nobis sacrificium vespertinum, ut de vespere mortis duceret nos ad matutinum vitae. In hujusmodi sepulcris fetebat quatriduanus. Prima dies mortis nativitas carnalis; quia homo nascitur ad laborem, repletus multis miseriis. Unde: Quis me liberabit de corpore mortis hujus? (Rom. VII.) Secunda transgressio legis naturalis; tertia scriptae legis; quarta datae gratiae. Ecce jam fetet. Hunc tamen vocat de abyssis terrae. Unde: De abyssis terrae iterum reduxisti me (Ps. LXX). Primo in corpore, iterum in anima. Primo de peccato originali; iterum de actuali. Primo in te capite nostro, cum naturam nostram de morte suscitasti; iterum in membris, cum nos morte peccati liberasti. Semel in spe, iterum in re de abyssis terrae ad abyssum coeli reduxisti. Tres autem sunt abyssi vitae, prima profunda, secunda profundior, tertia profundissima. Peccatum in cogitatione, operatione, consuetudine. Mortuus in domo, in porta, fetens in sepulcris. Ab hac triplici abysso postulat liberari Propheta: Non me demergat, inquit, tempestas aquae, per iniquam cogitationem, neque absorbeat me profundum, per pravam operationem, neque urgeat super me puteus os suum, per obstinatam consuetudinem (Psal. LXVIII). Lazare, veni foras. Qua? per me, quia ego sum via (Joan. XIV). Quo? ad me, quia ego sum patria. Veni per me hominem, ad me Deum. Unde vocatur? de peccatis. Qua? per Christum hominem ad Christum Deum. Vocat igitur abyssum de abyssis, et per abyssum.