|
Tribus generibus hominum hoc mare magnum, praesens scilicet saeculum,
est pervium ut transeant liberati: qui tres esse dicuntur. Noe, Daniel
et Job. In Noe qui arcam rexit ne periret diluvio, rectorum formam
intelligo; in Daniele, viro desideriorum abstinentiae et castimoniae,
debito soli Deo, vacantem poenitentiae et continentiae ordinem; in Job
substantiam hujus mundi bene dispensantem in convivio, fidelem populum
terrena fide possidentem. Primus navi, secundus ponte, tertius vado
pertransit. Conjugatorum ordo mare magnum vado pertransit, laboriosum,
periculosum et longum iter habens, praesertim diebus istis, quibus
malitia nimis involvit [invaluit?], inter undas hujus saeculi voragines
vitiorum et criminalium foveas declinare. Continentium ordo ponte
pertransit: quod iter brevius est et facilius, sed non prorsus securum.
Timendum enim est periculum triplex, ne forte aequare se alteri, aut
respicere retro, aut certe in medio ponte stare quis velit. Nullas ex
his tribus augustiis angustia patitur pontis; angusta enim est via quae
ducit ad vitam (Matth. VII). Contra primum periculum oremus ut non
veniat nobis pes superbiae, quoniam ibi ceciderunt qui oderunt
iniquitatem. Nam et ejus qui mittens manum ad aratrum aspicit retro,
statim pelagus operit caput; sed et qui stare voluerit, non quidem
relinquens ordinem, sed non perficiens, cadat necesse est, ab his qui
sequuntur impulsus et eversus. Necesse enim est e duobus, aut proficere
aut deficere. In hac autem angusta pontis semita confidendum est;
composita enim est lignis, ut qui eis inniti voluerint non labatur pes
eorum. Haec est poena corporis, et paupertas vitae mundialis, humilitas
obedientiae; nam et per multas tribulationes oportet nos intrare in
regnum Dei (Act. XIV); et: Qui volunt divites fieri, incident in
tentationem et in laqueum diaboli (I Tim. VI). Et quem adeo exturbavit
inobedientia suo recto tramite, per obedientiam rediit. His rite
compositis trina maris declinasti pericula: concupiscentiam carnis,
concupiscentiam oculorum, et superbiam vitae. Porro praelati descendunt
mare in navibus facientes operationem in aquis multis (Psal. CVI). Neque
certa pontis aut vadis semita coarctantur, ut libere possint discurrere,
et occurrere singulis; et ut oportet dirigere pontis et vadi semitam
ordinate gradientes, pericula investigare ac declinare. Ascendunt usque
ad coelos, et descendunt usque ad abyssos (ibid.); nunc tractantes
sublimia, et horribilia loca dijudicantes. Sed quae poterit navis
inveniri quae tam immanes fluctus sine discrimine sustineat? Haec est
fortis, ut mors dilectio (Cant. VIII). Quia, juxta quod alibi habes:
Aquae multae non poterunt exstinguere charitatem (ibid.). His tribus
compacta est lateribus, ut sit, juxta Apostolum, charitas de corde puro,
conscientia bona, fide non ficta (I Tim. I); ut magis prodesse quam
praeesse desiderem, intentionem habentes bonam, ut forma facti gregis
incipiant facere et docere, et magistram sequentemque regulam,
quaecunque discipulis docuerunt esse contraria verbo, factis indicent
non agenda, ne subditus submurmurare possit et dicere: Medice, cura
teipsum (Luc. IV); ut secure respondere exprobrantibus sibi valeant:
Quis ex vobis arguet me de peccato? (Joan. VIII.) Si non de veniali,
saltem de criminali. Fidem quoque non fictam, ut qualis praelatus in
conversatione, talis sit in occulta cogitatione; non foris humilis,
intus elatus, de sua virtute vel sapientia confidens, quae est ficti
fides. His convenienter aptatur trina Petri interrogatio: Amas me? amas
me? amas me? quod est dicere, amas me de corde puro, conscientia bona,
et fide non ficta.
|
|
