TIT. LXXXV. De triplici damno ferendo.

Tribus modis damnum infertur homini: a daemone, a proximo, a carne. Daemon insidiatur charitati, proximus possessioni, caro pudicitiae. Quod Isaias breviter sic coloravit: Ibi habuit foveam ericius, et enutrivit catulos suos; congregati sunt multi, cubavit lamia et invenit sibi requiem (Isa. XXXIV). Babylon homo filius confusionis, quem confundit delectatio culpae, amaritudo poenae, singularitas vitae. In hoc sunt tria mala Babylonis, tria genera confusionis. Nunc de singulis. Ericius piger, spinosus, inter operculum latens suae pellis, est diabolus piger in effectu ne quis currat ad poenitentiam, opertus spinis ne recipiat gloriam vel gratiam; quem latebra perditionis celat, ne veniat ad misericordiam. Piger est ericius, quia diabolus nullas contra hominem habet vires, nisi se homo ei sponte mancipet. Formica est contra leonem resistentem. Contra formicas consentientes leo. Vis videre formicam? Domine, mit e nos in porcos (Marc. V). Hic Domino gladium tribuit, ut occidat; in principio facilis ut repellatur. Si invaluerit figens radicem, non exstirpatur, nisi clamet Jesus voce magna. Unde dum parvulus est hostis, cave ne nequitia erigatur in semine. Sed si piger repellitur, spinas submittit. Hae sunt multiplices nocendi machinae. Plantat diabolus radicem peccati: quae nisi mox avellatur, pullulat et nascitur arbor culpae. Per oculum expanduntur rami nequitiae; per linguam hujus arboris sentit homo, et delectationis colligit fructum in aeternam damnationem. Ericius igitur est pigritia imbecillitatis, spina fallaciae, pellis latebra. Per spinam praecipitat in aperta mala; per pellem in occulta. Hic habet foveam, id est in confusis mentibus mansionem, et nutrit catulos latrantes, id est vitia. Post ericium sunt milvi, quia post diabolum est proximi malignitas, quia cum maledicit et malefacit nobis, rostro et unguibus discerpit. Sed si ericium et milvum evadimus, sequitur lamia. Lamia humanam faciem habet, corpus habet bestiale. Haec est caro, hic est domesticus hostis. Hic primus vincendus, in nobis contra nos habens radices, pugnans blandiendo quasi rationale pro necessariis, et succumbendo quasi bestiale pro superfluis. Hic invenit requiem cum carnis curam facit in desideriis. Haec tria sunt bella Babylonis: tentatio daemonis, proximi calumnia, carnis fornax. Contra ista increpat vultus Dei, et pereunt; blanditur et percutit. Blanditur patienter exspectando, increpat correctione flagellando, percutit juste damnando.