|
Surgamus igitur, et revertamur ad rem, ut qui paulo ante carnalium
nuptiarum patefecimus incommoda, nunc ad dulces spiritualis conjugii
amplexus provocemus socium. Cavendum autem primum esse moneo, ne
illicito fruatur conjugio, neve talem ducat, quae aut matris, aut patris
offendat animum. Isaac duos habuit filios, et uterque duas habuit
uxores. Esau enim duxit Judith filiam Beeri Hethaei, et Basemath filiam
Elon ejusdem loci, quae ambae offenderant animum Isaac et Rebeccae (Gen.
XXVI); Jacob vero filias Laban Liam, et Rachel sibi conjugio sociavit
(Gen. XXIV). Quid autem hi duo fratres nisi duo motus, qui sunt in
homine, designant, hoc est concupiscentiam carnis et spiritus? Quid
uxores Esau, nisi propriae laudis amorem, et mundi sapientiam? Quid
uxores Jacob, nisi activam et contemplativam designant vitam? Ad hoc
pertinet, quod dicitur: Factus est Esau vir gnarus venandi; Jacob autem
simplex habitabat domi, vel in tabernaculis (Gen. XXV). Venator carnem
sequitur, et carne vescitur, quia concupiscentia carnalis sectando
carnalia carnalibus desideriis pascitur; animus vero spiritualis quasi
Jacob vir simplex in tabernaculis moratur, quia intus spiritualia
meditando delectatur. Esau feras, Jacob sequitur oves: hic sanguinem
fundit, ille lac praebet; hic lanam, ille pilos inutiles; hic gerit
arcum, ut vulneret, et ponit laqueos ut decipiat, ille baculum tenet
sustentationis per consolationem, et virgam directionis per
correctionem. Probans quoque Esau, quod non libenter acciperet pater
suus filias Chanaan, duxit uxorem absque his quas prius habebat,
Maheleth filiam Ismael filii Abraham (Gen. XXVIII). Erat enim Ismael
ancillae filius, quae est Agar. Agar carnem, Ismael carnis appetitum,
filia Ismaelis curam designat carnis. Duxit itaque filiam Ismaelis, qui
curam carnis in desideriis facit. Uxores Jacob solae laudantur; in una
fecunditas, in altera facies commendatur. Quibusdam tamen sola Rachel,
quibusdam sola Lia placet. Amant enim quidam contemplationis
pulchritudinem, quietem silentii, lectionis speculum, conscientiae
puritatem, piae meditationis consolationem. Charitati divinae quasi
vultui Rachelis inhaerent, aspectibus animi tanquam voluptuosis
amplexibus illius astringuntur. Aliis vero solius Liae fecunditas
placet. Generant verbo praedicationis filios, hos nutriunt lacte
consolationis, illos vero pastu cibi fortioris. Necessario serviunt
labori, curam rei familiaris gerunt, necessaria fratribus subministrant,
et sunt quasi vela, aut saga cilicina, quibus tota pulchritudo
tabernaculi a vento et pluvia custoditur. Apud nos autem utraque
ducitur, id est, Rachel et Lia, ne intolerabilis sit labor Liae, neu
quies Rachelis habebatur taedio, sed constitutis horis sibi invicem
succedant. Succedat labor orationi, oratio labori, lectio meditationi,
meditatio praedicationi. Sic ad Rachel Jacob quandoque intrabat, sed ad
Liam saepius intrare consueverat. Ducenda est igitur uxor, quae summi
patris animum non offendat, quae gaudium felicitatis non conturbet
aeternae. Hoc enim interpretatur Isaac gaudium, sive risus. Item
cavendum est, ne talem ducas, quam lex prohibeat. Populo etenim Israel
exeunti de Aegypto, cum septem gentes, id est, Chananaeos, et Pherezaeos
cum quinque reliquis gentibus expugnaret, Dominus ait: Non inibis foedus
cum eis, neque sociabis conjugia; filiam tuam non dabis filio ejus, nec
filium ejus accipies filio tuo, quia seducet filium tuum (Exod. XXXII).
Patet moralis sensus. De Aegypto exeunt, qui mundo renuntiant; expugnant
illas septem gentes, et possident terram eorum, qui terram cordis sui
liberant a dominio septem principalium vitiorum. Foedus vero cum eis non
inire, est consensum delectationi non praebere. Connubia non sociare,
opera delectationum non adimplere. Filii autem et filiae Chananaeorum
sunt opera eorum perversa, et suggestiones, vel cogitationes pravae.
Filii et filiae Hebraeorum sunt opera bona, et piae cogitationes.
Conjunguntur siquidem hae duae nationes inter se contrariae mutuo,
quando opus bonum suggestioni, aut cogitatio bona operi nefario
consentit. Sed Hebraei filium Chananaei filia seducit, cum boni
consilium operis suggestio perversa subvertit. Sic Evae suggestio primi
parentis mutavit consilium, porrexit voluptatis pomum, et ad
inobedientiae promovit transgressum. Quod si spiritualiter intelligatur,
Eva quotidie primo parenti offert pomum, quia caro spiritui suggerit
voluntatis affectum. Pomo enim voluptas carnis per similitudinem
comparatur. In pomo enim tria sunt, scilicet odor, color et sapor. Et in
voluptate tria scilicet favor, honor et amor. Favor itaque mundi est
quasi odor pomi, color honor, sapor amor. Sicut enim naribus dulcis odor
attrahitur, sic totis desideriis animi famae saecularis favor
affectatur. Sed caret pomum pulchritudine coloris, si voluptas privetur
honore mundanae potestatis. Odorem vero sapor sequitur, quando opere
desiderium voluptatis impletur. Monstrat diabolus Evae pomi colorem per
suggestionem, odorat Eva per delectationem. Adam per delectationis
amorem consentit. Haec in nobis quotidie fiunt. Suggerit enim diabolus,
delectatur caro, spiritus consentit. Adhibenda est igitur custodia, ne
dominetur sensualitas, sed succumbat, ne stultitia carnis animum privet
virtute rationis.
|
|
