CAP. II. Qualiter uxor jam ducta sit habenda, aut si displicuerit repudianda.

Incassum forsitan hortor te, charissime, ne ducas uxorem, quia fortassis aliquam duxisti. Si autem duxisti, vide utrum placeat; cave ne sit ancilla, ne adultera, ne foeda. Per Moysen etenim scriptum est:

Audi, charissime, quid de adducto exemplo beatus Gregorius dicat:

Bene autem dicitur, dimiserit eam, vel certe mortuus fuerit, quia unusquisque terrenam curam aut dimittet, aut morietur, id est, aut non ei ex animo succumbet, aut propter eam funditus in animae vita succumbet. Sive ergo eam sequens maritus dimiserit, sive mortuus fuerit, maritus prior eam in uxorem non poterit recipere, quia polluta est, ut videlicet is, qui semel terrenam curam, atque praesentis vitae intentionem reliquerit, ad eam ultra nullo modo redeat, quoniam ipse jam suo judicio se polluit, qui eam prius ideo deseruit, quia pollutam esse cognovit. Habes nunc, charissime, causam separationis idoneam. Causa enim separationis est occasio foeditatis, fetoris. Sed fetoris assiduitas fortassis quid, et praecipue vel quantum cuilibet noceat dignoscere non permittit, nec fetorem curae saecularis discernunt nares, nisi quae fragrantiam consueverint boni odoris; sed qui remotus est a fetore qui moratur inter odoriferos virtutum flores, et bonorum operum velut aromatum reficitur odore, qui carnis munditia delectatur, et puritatem cordis observat, talis peccati fetentem nebulam sentit, et contaminantem superfluitatis evitat labem. Ejice igitur uxorem, et sic ejicies cum uxore fetorem, id est, de domo mentis curam expelle saecularem. Non enim sane habitabunt simul animus spiritualis et cura saecularis, sed tum separatur animus a terrenis, dum coelestibus inhaeret, dum interius divinae contemplationis rore suffunditur, et gratiae spiritualis dulcedine fruitur, cito et facile peccati pessimum discernit odorem. Veni igitur, charissime, ut curras adolescens cum adolescentulis, et dicas: In odore unguentorum tuorum currimus: adolescentulae dilexerunt te nimis (Cant. I). Curramus igitur ut ungamur. Sunt enim quidam qui non currunt, quia nimii fetoris assiduitate imbuti fragrantiam virtutum non sentiunt. Sunt alii qui lento passu incedunt, et sic aut vix aut nunquam perveniunt. Lento siquidem passu gradiuntur, quia minorum virtutum gradibus innituntur. Sunt et alii qui currunt, quorum duae species sunt, scilicet qui currunt et perveniunt, alii vero qui dum currunt quibusdam occurrunt, et confabulantur eis, sed dum morantur quo tendebant obliviscuntur. Currebat Cornelius, currebat Zachaeus, uterque fide et opere currebat. Currunt Ananias et Saphira, currunt et non perveniunt. Currunt interdum frustra saeculares, currunt et claustrales. Illi enim detinentur quandoque delectamentis mundi, ne exeant a mundo; isti vero revocantur delectationibus carnis, ut redeant ad mundum. Impediunt ergo cursum boni operis offendicula miserae carnis. De hoc cursu dicit Apostolus: Currebatis bene, quis vos impedivit? (Galat. V.) Infirmi currunt ut sani fiant, qui enim delectantur odore unguentorum, tactu sanantur eorum. Odor unguentorum, fragrantia virtutum est; unctio eorum, exhibitio est bonorum operum. Unguenti siquidem spiritalis tres species esse dicuntur, prima videlicet per quam tumores comprimuntur, secunda per quam confractiones solidantur, tertia per quam dolores extrahuntur. Unguentum etenim humilitatis tumorem curat elationis. Unguentum consolationis laesionem refovet fractae mentis. Unguento autem confessionis ab intimis vis extrahitur inveterati doloris. Sed tunc operatur citius quando assiduae exhortationis manu fricatur. Tenet etiam quandoque medicinalis potionis similitudinem confessio, sicut enim per potionem curantur interiora ventris, sic per confessionem infirmae pugnantur vitia mentis. Curantur itaque contraria contrariis, subintrant enim virtutes recedentibus vitiis: hic est autem adolescentularum cursus, virtutum scilicet profectus. Currant ergo juvenes et virgines, senes cum junioribus (Psal. CXLVIII). Sed qui plus diligit, velocius currit. Praecurrit sponsa, id est, anima perfecta, subsequuntur adolescentulae, id est, minus perfectae.