QUAESTIO CCXVIII.

An praescientia necessitatem eveniendi inferat rebus futuris? Quod videtur, quia si Deus praescivit aliquid futurum, illud non potest non evenire; et si hoc est, necessario eveniet quidquid praescivit. Item videtur, quod Dei praevidentia posset falli; quia si illud, quod est praevisum, potest aliter evenire quam evenit, potest aliter quam sit praevisum evenire, ut si Deus aliquem hodie lecturum praevidit: conceditur ab omnibus, quod talis aliquis, qui hodie est lecturus, potest non legere, et sic aliter quam sit praescitum potest contingere. Solutio. Communis haec est, haec et similia possunt per conjunctionem et disjunctionem exponi; sensus conjunctionis hic est: Si Deus praevidit, necesse est evenire, id est, non potest simul esse utrumque, ut Deus praevideat et non eveniat, et sic est verum. Disjunctionis sensus hic est: Hoc futurum non potest aliter evenire quam eo modo quo evenit, et quam sit praevisum, et hoc est falsum. Item si aliter eveniret quam est praescitum, non falleretur divina providentia; quia tunc hoc non esset praevisum, sed aliud quod tunc eveniret. Praedictae solutioni sic objicitur: Si Deus aliquid praevidit, illud eveniet; haec hypothetica est necessaria: unde si antecedens est necessarium, et consequens; sed antecedens est necessarium, quia quod est praescitum, non potest non praescitum esse, et sic videtur quod quidquid futurum est, quadam necessitate sit futurum. Quod etiam videtur aliter posse probari: Deus ab aeterno Verbo aeterno suo dixit de quolibet futuro, quia erit; sed impossibile est Deum mentiri: sed si illud quod dixit futurum non eveniret, consequeretur quod Deus esset mendax, et ita necessario eveniet quod futurum est; unde Augustinus: Sicut necessarium est fuisse quod fuit, sic necessarium est fore quod futurum est. Et alibi de Deo loquens: Cujus, inquit, voluntas necessitas est, quia, si voluerit, necessario erit. Solutio. Sunt nonnulli, qui concedunt quod Deus potest non praevidisse, quod ab aeterno praevidit: et ideo dicunt quod antecedens praecedentis hypotheticae non est necessarium, et ideo nec consequens. Sed qualiter verum sit, quod dicunt, non video. Item secundae objectioni respondeant, quomodo Deus non sit mendax, si illud, quod futurum praedixit, non eveniat; vel quomodo voluntas Dei sit necessitas; vel quomodo verum sit, quod dicit Augustinus, necessarium est fore, quod futurum est. Nos autem Augustinum sequentes, dicimus geminam necessitatem esse, unam, quae attenditur secundum causas inferiores, quae quandoque impeditur a superioribus; et alteram, quae intelligitur secundum causas superiores, quam impossibile est non impleri. Eorum autem quae futura sunt, quaedam aeque eveniunt, et secundum causas superiores, et secundum causas inferiores, quaedam tantum secundum causas superiores: quidquid autem futurum est quoad necessitatem, quae intelligitur secundum universitatem causarum, non potest impediri quin eveniat. Usus autem loquendi formatus est secundum causas inferiores, quia magis nobis notae sunt. Unde saepe dicimus, quod aliquid potest esse, et idem potest non esse, quia causae istae utrumque permittunt; secundum causas vero superiores unum tantum potest esse, scilicet quod Deus vult, quod disponit, quod ab aeterno praescivit, et Verbo suo futurum praedixit, et nullo modo potest impediri quin eveniat: ad has causas Augustinus respiciens, dixit necessario fore quod est futurum.