|
Ex his, quae in tempore fiunt, oritur eadem difficultas: quare enim huic
magis quam illi Deus conferat gratiam solet quaeri, cum sint
indifferentes, et neuter possit gratiam promereri, sine qua non potest
salvari. Videtur enim non esse mihi imputandum si non facio quod sine
gratia non possum facere, cum gratia non sit collata mihi, sed magis
illi qui non confert mihi necessariam gratiam, cum non possit sine
detrimento suo. Solutio. De gratia diversi diversa sentiunt. Quidam
dicebant Deum non posse facere, nisi quod facit: quod non esse verum
constat. Alii dicunt: Quoddam seminarium virtutis (quod radicem
charitatis vocant) in isto est, ex quo aptus est ut gratia sibi collata
vitam aeternam promereatur: quod quia in illo non est, nec charitatem,
nec vitam aeternam et promereri potest. Sed quia hoc contra Ecclesiam
est, omnino praetermittatur. Alii dicunt quod Deus suam gratiam omnibus
communiter proponit quam qui apprehendit, salvabitur; qui non
apprehendit, damnabitur, velut si quis tibi in turre bonum cibum
praeparaverit, et dicat: Ascende ut cibum capias: sed quia tu sine
scala, vel aliquo hujusmodi auxilio ascendere non potes, idcirco dicunt:
Alia gratia opus esse, ut ad illam superiorem ascendas. Item ad illam
apprehendendam alia, et ad illam alia, et sic usque ad infinitum. Sed hi
totum gratiae attribuunt, et nihil merito relinquunt. Sunt alii qui
dicunt gratiam propositam etiam porrigendo homini, ut ipse eam
apprehendat, sine qua apprehensa erigi non potest, veluti si cui
existenti in puteo funis demittatur, sine quo non potest a puteo exire;
si vero manum ad funem porrigat et apprehendat, extrahitur, et aliquid
ex homine est, licet meritum absque gratia esse non possit. Sed quia
haec sententia dividit inter meritum et gratiam, quod aliquid boni sit
ibi ex homine, saltem quod manum erigit et funem apprehendit, quod quia
sine gratia fieri nequit, haec quoque sententia cum praedicta est
cavenda. Potest autem dici quod gratia Dei aeque bono et malo, id est
praedestinato et reprobo proponitur, quam tamen unusquisque non
apprehendit vel trahentem sequitur; imo ille, cui gratiae radius
infunditur, oculos claudit; et sic radium quo tangitur repellit, unde et
ipsi merito gratia subtrahitur, quia ipse se subtrahit. Est enim in
gratia quemadmodum in solis radio, qui se oculo ingerit, quo oculus
tactus visum exercet. Est enim oculus talis naturae ut per illum visus
exerceatur, si solis radio percutiatur, sine quo visio non est in oculo:
nisi tamen talis naturae esset, etiam tactus radio non videret, ut
paries vel lapis non videt, etsi radio solis perfundatur; sic anima
habet potentia promerendi naturaliter, quam tamen non potest exercere,
nisi splendore gratiae perfundatur. Cum vero tangitur, movetur et
meretur unde totum est ex gratia, sic tamen ut non excludatur meritum,
veluti si puer qui nondum gradi potest ab aliquo ducatur, et graditur
quidem. quod tamen per se non posset, nec etiam alio ducente, nisi
haberet naturalem potentiam gradiendi: tamen totum ex ducente dicitur
esse, quod graditur; sic ad hoc ut anima promereatur duo exiguntur et
gratia, et naturalis potentia: tota tamen auctoritas promerendi solius
est gratiae, quia naturalis potentia nil ponit sine gratia.
|
|
