QUAESTIO XXXIV.

Item quia dicitur: Sempiterna quoque virtus ejus, et divinitas, potest quaeri: Haec duo, virtus Dei et divinitas, cum sint invisibilia, quomodo discernantur ab invisibilibus? Non enim congrue dici potest, animalia vivunt, et homines, et equi, cum homines et equi sint animalia. Solutio. Nomina, quae de Deo dicuntur, quaedam significant quid non sit Deus, ut immortalis et immensus, aeternus et infinitus. Quaedam notant quid sit in Deo, ut sapiens, bonus: quaedam insinuant sua praedicatione quid sit Deus, ut bonitas et sapientia. Ne quis ergo existimaret illa tantum a creatura Dei intellectu conspici: quae indicant quid non sit Deus, ut immensus: subjunxit sempiterna quoque virtus, etc. Aliter secundum alios: per invisibilia intelligitur Pater: per virtutem Filius: per divinitatem Spiritus sanctus. Secundum hoc videtur quod philosophi summae Trinitatis per ea, quae facta sunt, habuerunt notitiam. Sed Augustinus super Exodum dicit, quod philosophi ad notitiam tertiae personae non pervenerunt, sed tantum [p][e][r][igv] [t][o][uti] [a][g][aac][th][o][u], id est Patre, et [p][e][r][igv] [n][oac][o][n], id est, de Filio philosophati sunt. Ad hoc dicunt quidam quod illam distinctionem, quam fides catholica confitetur summae Trinitatis, non habuerunt, nec habere potuerunt, nisi per revelationem. Quatuor enim modis cognoscitur Deus, duobus modis interius, scilicet per naturalem rationem: quam notat Apostolus secundum quosdam, dicens: Quod notum est Dei, manifestum est in illis (Rom. I), et per divinam inspirationem, quam ibi notat Apostolus: Deus enim illis manifestavit (ibid.). Duobus modis exterius per facturam quemadmodum insinuat Apostolus, dicens: Invisibilia Dei (ibid.), et per Scripturam, qui modus satis patet. Voluit itaque Deus in quibusdam latere, ut fides haberet meritum, et in quibusdam apparere, ut infidelitas non haberet excusationem. Nota, in magnitudine universitatis notatur divina potentia, in pulchritudine sapientia, in utilitate bonitas, unde constat, quod non solum in universis, sed in singulis relucet quaedam imago et vestigium Trinitatis. Nihilominus caute inspiciendum est, quando similitudines inducuntur, vel ad identitatem essentiae demonstrandam, vel personalem distinctionem insinuandam, vel ut ostendatur quod incarnatio ad solum Filium pertinet, quamvis ipsa sit opus Trinitatis.