PROOEMIA EDITIONIS ANNI MDCXLVIII.

VITA HUGONIS VICTORINI

in qua inseritur epistola Osberti de morbo et obitu Hugonis


VITA HUGONIS VICTORINI

Hugo de Sancto Victore illustri apud Saxones genere ortus, illustriorem reddidit decimi saeculi finem, in quo lucis usuram accepit. Is teneriorem puerorum cum implesset aetatem, in dioecesi Halberstadensi traditus est monasterio Sancti Pancratii ut ab ejusdem canonicis regularibus institueretur. In litterarum vero studiis progressus fecisse non mediocres docet, cum notissima rei ipsius veritas, tum ipsemet Hugo lib. III Didasc. cap. 3. Verba si quis requirit, haec sunt: Ego affirmare audeo, nihil me unquam quod ad eruditionem pertineret contempsisse, sed multa saepe didicisse, quae aliis joco, aut deliramento esse viderentur. Memini me, dum adhuc scholasticus essem, elaborasse, ut omnium rerum oculis subjectarum, aut in usum venientium vocabula scirem, perpendens libere illum naturam rerum non posse prosequi, qui eorumdem nomina adhuc ignoraret. Saepe nocturnus horoscopus ad hiberna pervigilia excubavi. Ubi autem decimum octavum aetatis annum attigit, saeculi fugam meditari coepit. Id communicat patruo Hugoni Halberstadensi Ecclesiae archidiacono, qui statim in hujus consilii partem venit. Ambo igitur pares animis patria excedunt. Proficiscuntur Massiliam ad monasterium Sancti Victoris, ibique, precibus Deo profusis ac dono acceptis clarissimi martyris pignoribus Lutetiam Parisiorum advolant; exciti nascentis Victorinae domus fama, quae tunc late per orbem longeque disseminabatur. Haec porro sacra pignora erant dens unus, et nonnulla capitis ac scapulae praesegmina, quae offerunt Gilduino abbati Sancti Victoris primo, in cujus manus vota emittunt, sanctique Augustini Regulam profitentur. Tunc praeter propter annus erat Domini millesimus centesimus decimus quintus; et decimus septimus Junii dies, quo haec acta sunt, non sine divini numinis afflatu. Hinc post aliquod tempus confirmata votorum emissione Hugo philosophicis primum, deinde theologicis monasterii scholis praeficitur; quarum uberes fructus plaudentium omnium, qui hunc magistrum audierant, approbatio brevi testata est. Quippe ex tam eximii viri disciplina innumeri celebres prodierunt et philosophi et theologi, qui haustam ab illo doctrinam ubique gentium profuderunt, atque ad diversos ecclesiasticae dignitatis apices etiam summos inoffenso pede iverunt. Quid commemorem abbates, quid episcopos, quid cardinales, quid alios quorum vel solis describendis nominibus pagina non sufficeret? Sua sunt unicuique gesta, unicuique vita. Suam Hugo, non discipulorum vitam vixit. Hic ornamenta propria, non aliena quaeruntur. Igitur magister Hugo cum in hoc scholastici exercitii genere, tum in aliis, quae ad pietatem, et sincerum religiosae observantiae cultum pertinent, omne reliquum vitae tempus quod annorum XXV fuit, diligenter insumpsit. Quamobrem alios conscripsit libros, qui Scripturarum sensum et divinos sacramentorum ritus explicant; alios vero, qui religiosae vitae pie laudabiliterque instituendae rationem tradunt; alios tandem, qui variam ac multiplicem eruditionem complectuntur: quae omnia sine dubio fecerunt ut Hugo, et sui temporis clarum lumen, et alter fuerit appellatus Augustinus. Unde sancti Thomas, et Bonaventura, Scotus et alii doctores e schola Hugonem nostrum suarum sententiarum fautorem saepius laudant, et patronum sequuntur. Res est notior quam ut illis comprobetur exemplis, quae in illorum commentariis passim occurrunt. Totus ergo litteris et monasticis institutionibus deditus nullum in monasterio munus exercuit, nequidem prioris: tantum abest ut abbas fuerit contra quam recentiores nonnulli Tritemius, Sixtus Senensis, Garzonius Lateranensis canonicus, et alii ex incerta fama prodiderunt. Supremum diem egit tertio Idus Februarii aetatis suae anno 44, Christi 1140, quo Gilduinum abbatem primum vivere adhuc, et vixisse postea significant scriptae ad eumdem Coelestini (Ann. Chr. 1143), Eugenii III (ann. Chr. 1147), Anastasii IV (ann. Chr. 1153), Hadriani IV (ann. Chr. 1154), epistolae, quae in archivo monasterii asservantur. Memorant Vincentius Bellovacensis , Durandus Mimatensis et Joannes Parisiensis Hugonem, dum morti vicinus lecto decumberet, non consecratam respuisse hostiam, quae pro viatico porrigeretur. Sed quod Mauritio Parisiensi episcopo Jacobus de Vitriaco et Caesarius, synchroni testes et aliquod manuscriptum carmen, id in Hugonem nostrum perperam transferunt.