Hugo de S. Victore

DE QUATUOR VOLUNTATIBUS IN CHRISTO LIBELLUS


CAPUT 1

Quaeris de voluntate Dei, et de voluntate hominis similiter. Christus Deus fuit, et ideo voluntas divina in illo fuit. Et quia etiam homo fuit, similiter voluntas humana in illo fuit. Non dico humanam quam culpa et vitium hominis facit, sed quam natura hominis requirit. Ergo in Christo divina voluntas fuit in quantum Christus Deus fuit; et similiter humana voluntas in ipso fuit in quantum ipse homo fuit. Humana autem voluntas tripliciter consideratur; secundum rationem, secundum pietatem, secundum carnem. Ergo in Christo voluntas fuit divinitatis et voluntas rationis, et voluntas pietatis et voluntas carnis. Voluntas divinitatis per justitiam sententiam dictabat; voluntas rationis per obedientiam, veritatem approbat; voluntas pietatis per compassionem in malo alieno suspirabat; voluntas carnis per passionem in malo proprio murmurabat. Vide an non omnia haec in Christo. Ille leprosus qui sanitatem precabatur et majestatem confitebatur, potentiam voluntatis divinae confessus est, dicens: Domine, si vis, potes me mundare (Luc. V). Et Dominus ut ejusdem voluntatis divinae et sententiam et potentiam ostenderet propter sententiam ait: Volo, propter potentiam subjunxit mundare (ibid.). Hoc est exemplum voluntatis divinae in Christo. Propter voluntatem rationis, quae voluntati divinae per obedientiam subjiciebatur, dixit: Spiritus quidem promptus est (Matth. XXVI). Propter voluntatem carnis, quae poenam horrendo per infirmitatem passioni renitebatur dixit: Caro autem infirma (ibid.). Spiritus promptus erat per voluntatem rationis dispositionem divinae voluntatis in passione carnis suae sequendo. Caro autem infirma, per naturalem providentiam qua malum suum odire acceperat, passioni renitendo. Secundum voluntatem itaque deitatis in dispositione praecedentem, et secundum voluntatem rationis divinam dispositionem approbantem et subsequentem Christus pati voluit. Secundum autem voluntatem carnis, secundum quam naturaliter in quantum homo fuit, eamdem carnem suam quia odio non habuit, pati noluit. Neque in hoc tamen divinae voluntati contrarius fuit; quia et hoc ipsum quod noluit eum nolle divinae voluntatis fuit.