SERMO XVIII In Annuntiatione Dominica.

Ecce concipies, et paries filium (Luc. I). In Annuntiatione Dominica, fratres charissimi, locuturi, compendiosum vobis sermonem faciemus, ne vestram dilectionem oneremus. Et quia modum sacratissimae conceptionis, multis Scripturis exponentibus, nostis, placet ipsum modum illibatum praeterire, et aliquid quod vestros mores aedificet proferre. Debemus, fratres, nosmetipsi mater esse Christi, si volumus esse justi, si volumus esse beati: justi per gratiam, beati per gloriam. Debemus Christum concipere, Christum parturire, Christum parere, Christum natum possidere. In generatione carnali prima est conceptio, secunda parturitio, tertia partus, quarta nati possessio in qua est gaudium, quia natus est homo in mundum, nec meminit pressurae mater transactae (Joan. XVI). In spirituali autem hac generatione prima est fides, secunda bona voluntas, tertia bona actio, quarta aeterna beatitudo. In carnali generatione prima est commistio maris et feminae quando femina, retento semine, fecundatur. Deinde parturitio, id est partus paratio, fetus videlicet concepti augmentatio, vegetatio, membrorum formatio et dispositio, sensificatio hominis atque perfectio. Denique igitur sequitur partus, id est fetus editio, in qua est maximus matri dolor, angustia, labor et clamor. Ad ultimum sequitur nati filii possessio, in qua prae nimio gaudio quod natus est homo in mundum, mater praeteritae pressurae non recordatur. Sic in spirituali generatione, in qua Deus masculus est, anima femina. Quando ipse Deus animae conjungitur, concipit anima Christum per fidem. Fides namque prima est omnium bonorum, sine qua impossibile est placere Deo, sicut impossibile est naturae ut sine semine generetur homo. Deinde sequitur parturitio, quando concepti cognitio boni per bonam voluntatem augmentatur, et per affectionem sensificatur, et quasi membratim per desiderium operandi disponitur. Sequitur partus, quando foris bonum per actionem manifestatur, quod prius intus in bona voluntate continebatur; in qua est labor et clamor matris, quia gravatur tunc anima propter infirmitatem et murmurationem carnis. Sed quandiu durat partus iste, quandiu vivitur, semper fetus iste editur, quia quandiu est tempus vivendi, semper est tempus bene agendi. Quando vero homo moritur, tunc perfecte puer nascitur, quia in solo die mortis perfecte declaratur virtus et meritum operis. Nati filii possessio, aeterna est beatitudo, in qua videbimus Christum et gustabimus: videbimus per contemplationem, gustabimus per dilectionem. De hujus nativitatis gaudio et fructu scriptum est: Cum dederit dilectis suis somnum, ecce haereditas Domini, filii merces, fructus ventris (Psal. CXXVIII). Concipimus ergo Christum per fidem, parturimus per bonam voluntatem, parimus per bonam actionem, gaudebimus de nato filio per aeternam retributionem.

Sciendum autem est quod carnaiis anima non potest suscipere Christum, sicut lignea fenestra non potest suscipere in se solarem radium. Et sicut vitrea fenestra in se suscipit radium solis, et ipse radius eam intrat et penetrat: sic anima spiritualis, sordibus vitiorum purificata et sole virtutum clarificata, Christum concipit. Quid est namque in fenestra lignum, nisi corpus? Quid vitrum, nisi spiritus? Ferrum autem quod panellos ligat, eo quod ferro domantur omnia, significat rigorem severitatis, et plumbum, propter ponderositatem, virtutem gravitatis; diversae laminae diversi sunt sensus animae, quorum alii disponuntur sursum per contemplationem Dei, alii deorsum per curam sui, alii dextrorsum per dilectionem amicorum, alii sinistrorsum per dilectionem inimicorum, alii in circuitum per circumspectionem motuum. Naturalis puritas vitri significat virtutes nobis datas per naturam; colores superadditi, virtutes nobis collatas per gratiam; picturae imaginum exempla significant sanctorum, quae diligenter in nobis pingere debemus, virtutes eorum cogitando: innocentiam Abel, justitiam Noe, fidem Abrahae, perseverantiam Isaac, tolerantiam Jacob, castitatem Joseph, mansuetudinem Moysi, constantiam Josue, charitatem Samuelis, humilitatem David, zelum Eliae, abstinentiam Danielis, praecipuam S. Joannis Baptistae humilitatem, et castitatem B. Mariae. Sed et crucem in nobis pingimus, cogitando continue passionem Domini, quam pro nobis sustinuit. Sic pingamus in nobis aliorum imagines sanctorum, cogitando et imitando virtutes et exempla eorum

In hac itaque, fratres, mystica significatione vitreae fenestrae lignum est corpus, vitrum spiritus, ferrum severitas, plumbum gravitas, singulae laminae singuli sensus animae, puritas vitri virtutes nobis datae per naturam, colores additi, virtutes nobis collatae, per gratiam, picturae imaginum exempla sanctorum. Simus igitur, fratres charissimi, spirituales ut irradiemur radio solis justitiae, et spiritualiter concipiamus et pariamus Christum filium virginis Mariae, ut sic perveniamus ad gaudium retributionis aeternae, ipso praestante qui venit et regnat, etc.