|
In sunt dies quos observare debetis. Quarta decima die ad vesperam
Pascha Domini est, et in quinta decima solemnitatem celebrabitis
Altissimo Domino (Levit. XXIII). Divina providentia, genus humanum ad
amissam beatitudinem revocare disponens, multiplices sacrae legis
institutiones proposuit hominibus Veteris Testamenti, quibus venturae
sacramenta redemptionis commisit; et qualiter quaeque observare deberent
patenter edocuit. Unde inter caetera sacramenta legalia quando Paschalem
solemnitatem celebrarent, quae speciale et praecipuum, quia redemptionis
humanae sacramentum erat, ostendit dicens: Quarta decima die ad vesperam
Pascha Domini est. Nos igitur, fratres, quibus jam non sunt tenenda
carnalia legis scripta, sed ea, quae per illa sunt significata, nos,
inquam, debemus altius fodere, et latentis boni fontem quaerere, sub
umbra veritatem, sub figura rem, sub duritia corticis medullae
teneritudinem, sub littera intelligentiam spiritualem, sub tegmine
paleae internam grani refectionem diligenter investigare. In agro namque
legis divinae thesaurus sapientiae latet occultus, quem qui invenit,
invenit vitam, et haurit salutem a Domino. Quarta decima die ad vesperam
Pascha Domini est. Magnum et evidens sacramentum habet numerus iste, qui
ex denario et quaternario constat. Denarius namque significat
completionem et finem legis, quaternarius exhibitionem et perfectionem
evangelicae praedicationis. Lex etenim decem praeceptis comprehenditur.
Et Evangelium quatuor libris continetur. Christus itaque veniens in
carne, qui est finis legis, denarium legis complevit, et per assumptam
humanitatem lucem evangelicae doctrinae declarans quasi quatuor dies
consummavit. Et in consummatione praedicationis quatuor Evangeliorum,
quasi in fine vel in vespera quatuor dierum, ipsemet Christus Phase
celebravit, quia per nostrae fragilitatis naturam pro nobis in cruce
moriens de mundo ad Patrem transitum fecit.
Debemus, charissimi, hoc Phase, id est hunc transitum Domini, in quo
Aegyptios, videlicet daemones tenebrosos subegit, et nos de potestate
eorum liberavit, hunc, inquam, debemus semper cogitare, et ea, quae in
Veteri Testamento secundum litteram de hac solemnitate scripta sunt, in
Novo spiritualiter observare. Debemus carnes agni comedere, caput ejus
cum pedibus in intestinis vorare (Exod. XII). Fit autem ibi mentio non
solum agni, sed et haedi. Christus agnus est, Christus haedus; agnus
justis, haedus peccatoribus, caput divinitas, pedes humanitas. Caput
ejus voramus, quando cum sana fide et summa devotione cogitamus ejus
divinitatem. Pedes voramus, quando cum eadem fide et devotione cogitamus
ejus humanitatem. Caput ejus volamus, quando cogitamus ejus immensitatem
sine dimensione, aeternitatem sine tempore, simplicitatem sine
diminutione. Caput voramus, quando eum cogitamus veraciter in omni
essentia, in omni loco, in omni tempore: sed in omni essentia sine sui
definitione; in omni loco sine comprehensione; in omni tempore sine
mutabilitate. Caput voramus, quando cogitamus quod non potest loco
mutari qui ubique est, nec tempore qui aeternus est, nec sensu qui
sapientissimus est, nec affectu qui optimus est, nec augeri qui immensus
est, nec minui qui simplex est, nec dividi qui unus est. Caput voramus,
quando cogitamus ejus potentiam, sapientiam ac bonitatem. Potentiam, qua
cuncta creat; sapientiam, qua cuncta gubernat; bonitatem, qua creata et
gubernata conservat. Caput voramus, quando cogitamus eum supra omnia,
subter omnia, extra omnia, intra omnia. Supra non elatum, subter non
substratum, extra non exclusum, intra non inclusum. Supra praesidendo,
subter sustentando, extra continendo, intra penetrando. Caput voramus,
quando de ubertate domus Dei inebriati, et de torrente voluptatis ejus
potati, cogitamus eum fontem vitae esse, a quo bona cuncta procedunt, et
lumen verum, in lumine et de lumine vero, non tamen duo luminaria, sed
unum lumen. Caput voramus, quando beatorum angelorum concentum, et
sanctorum per primam stolam jam glorificatorum laudes summae divinitati
libatas cogitamus, et coelestia bona, inquantum divina largiente
bonitate possibile est, praegustamus. Pedes voramus, quando humanitatem
ejus cogitamus. Pedes voramus, quando cogitamus Filium Dei pro nobis
incarnatum, pannis involutum, in cunis vagientem, ubera lactentem,
esurientem, sitientem, lassescentem, lacrymantem, captum, ligatum,
colaphizatum, crucifixum, mortuum, sepultum, resurrexisse a mortuis,
ascendisse in coelum, sedere ad dexteram Patris, in die judicii
venturum, et redditurum unicuique secundum opera sua. Intestina ejus
voramus, quando ipsius occulta et profunda sacramenta fideliter et
devote cogitamus, quibus videlicet sacramentis ipse Christus est ab
initio praesignatus, sicut multis oraculis est prophetatus. Istius agni
carnis nocte comedimus, quia modo in sacramento Dominicum corpus
accipimus, quando adhuc invicem conscientias nostras non videmus. Sed
non comedamus quidquam ex eo crudum, nec credamus esse hominem purum;
sed coquamus eum per divinitatis intelligentiam, non tamen aqua, ne
praesumamus ejus mysteria discutere per humanam sapientiam, sed assum
per Spiritus sancti gratiam. Si quid residui fuerit, quod vestram
excedat intelligentiam, debet igni comburi, id est Spiritui sancto
fideliter committi. Accingamus renes nostros per castitatem. Habeamus
calceamenta in pedibus per defunctorum Patrum imitationem, baculos in
manibus per vigilantiam pastoralem. Comedamus panes azymos per simplicem
doctrinam, lactucas agrestes per amaram poenitentiam. Comedamus
festinanter ut mandata Dei, mysteria redemptionis, gaudia patriae
coelestis cum festinatione cognoscamus, et praecepta vitae impleamus,
quia et si hodie quod licet nobis bene agere scimus, utrum cras liceat
ignoramus. Festinanter ergo comedamus, id est ad solemnitatem patriae
coelestis anhelemus. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria
locum perdat.
Haec de spirituali intelligentia breviter perstrinximus, ut de tanto
sacramento, quantum possumus, colligamus. Comedamus, fratres, Phase, et
non solum comedamus, sed et faciamus. Faciamus Phase, faciamus
transitum. Transeamus de tenebris ad lucem, de mendacio ad veritatem, de
vitio ad virtutem. Transeamus, in quantum possumus, de superbia ad
humilitatem, de invidia ad charitatem, de ira ad tranquillitatem, de
acedia ad exsultationem, de avaritia ad largitatem, de ebrietate ad
sobrietatem, de luxuria ad castitatem. Transeamus de malo ad bonum, de
mundo ad Deum, ut moriamur mundo, vivamus Deo. Imitemur servi Dominum,
discipuli Magistrum, ut sicut Christus de mundo ad Patrem transivit, ita
et nos de impietate transeamus ad pietatem. Et in quinta decima die
solemnitatem celebrabitis altissimo Domino. Quinta decima dies totum
tempus gratiae, quod ab ascensione Domini Jesu Christi et missione
Spiritus sancti protenditur, designat, in quo solemnitatem Domino
celebramus, quia per gratiam ipsius debemus quinarium sensuum nostrorum
per culpam corruptum, ad integritatem revocare, et denarium legis bene
vivendo complere. Quindecim etiam per septem et octo dividuntur, quia
nos debemus in hac solemnitate gratiae taliter vivere, ut per
septiformem gratiam Spiritus sancti mereamur adipisci octo beatitudines
coeli. Isti sunt dies, dies videlicet humanae redemptionis, dies gratiae
divinae, quos observare debemus cessando ab opere servili, id est ab
opere peccati, et non solum ab opere peccati, sed etiam a voluntate
peccandi. Voluntas enim pro facto computatur. Quicunque autem dies istos
voluerit observare (velle autem debemus omnes) semetipsum a malo studeat
conservare, quia intantum quisque dies istos solemniter observat,
inquantum a malo semetipsum conservat. Et tanto festiviores laudes
divinitati immolat, quanto jucunditatem gratiae defaecata mente
tranquillius degustat.
Est et alius transitus in morte justi, quando anima, de ergastulo et
vinculis carnis egrediens, liberata de tentationibus saeculi, transit ad
gloriam libertatis filiorum Dei. Felix ille transitus, quo justus post
actionem bonam recipit stolam primam; et evadens miseriam intrat
gloriam; et post laborem invenit requiem. Beati namque mortui qui in
Domino moriuntur. Amodo jam, dicit Spiritus, id est Deus, ut requiescant
a laboribus suis (Apoc. XIV). Hoc etenim legis denario et Evangelii
quaternario quasi quatuordecim dierum numero completo agunt ibi quintam
decimam diem solemnem cum angelis coram Altissimo Domino. Ibi gaudentes
cum beatis spiritibus in gaudio solemnitatis illius glorificationem
suorum corporum feliciter exspectant. Ibi habitantes in excelso vident
Regem in decore suo. Est et aliud Pascha sive transitus, quando in die
judicii in resurrectione generali sancta universalis Ecclesia de aerumna
mundi transibit ad beatitudinem coeli, de mutabilitate temporis ad
statum aeternitatis. In hoc transitu induet hoc corruptibile
incorruptionem, et mortale hoc induet immortalitatem, et absorbebitur
mors in victoriam, et auferetur mors et stimulus mortis (I Cor. XV). Et
absterget Deus omnem lacrymam ab oculis sanctorum suorum, et non erit
amplius neque luctus, neque clamor, sed nec ullus dolor, quoniam priora
transierunt (Apoc. XXI). Igitur quinque differentiis distinguere
possumus Pascha, sive Phase, sive transitum dicamus. Primum fuit in
percussione Aegypti, secundum in passione Domini, tertium in
justificatione impii, quartum in morte justi, quintum in assumptione et
glorificatione totius Ecclesiae, quae est corpus Christi mysticum. In
primo liberati sunt filii Israel de servitute Pharaonis, in secundo
liberati sunt electi de jugo diabolicae potestatis, in tertio liberatur
justificandus de dominio iniquitatis, in quarto liberatur justus de
vinculo carnis, in quinto liberabitur sancta Ecclesia in omnibus filiis
suis de corruptione mortalitatis. Tunc sancta mater Ecclesia prius in
hoc saeculo lege per opera justitiae consummata et Evangelio perfecto,
veluti quatuordecim dierum circulo decurso, in quinta decima
aeternitatis celebrabit solemnitatem Altissimo Domino. Ibi enim sine
termino Dei vacabit laudibus, et erit ei Deus omnia in omnibus. Nos
autem, fratres, celebremus interim et observemus dies istos, dies
redemptionis humanae, dies gratiae divinae, secundum ea, quae supradicta
sunt, ut per praesens meritum veniamus ad futurum praemium, praestante
Domino nostro Jesu Christo, qui vivit et regnat, per omnia saecula
saeculorum Amen.
|
|
