SERMO XXX. In festivitate unius confessoris.

Homo quidam peregre proficiscens vocavit servos suos, et dedit illis bona sua (Matth. XXV). Homo iste est Christus, servi Christiani, profectio ascensio, bona dona, quinque talenta exterior scientia quinque sensibus acquisita, duo talenta intellectus et operatio bona, unum talentum intellectus tantum, multiplicatio talentorum, exercitatio virtutum et exhibitio bonorum operum ad justificationem propriam et ad utilitatem alienam. Servus, qui pecuniam Domini in terram abscondit, significat falsos Christianos, qui acceptum ingenium in rebus terrenis et transitoriis expendunt, arctioris vitae vias ingredi metuunt, acceptam divinitus scientiam aliis praedicando multiplicare parvipendunt, erubescunt et contemnunt. Meto ubi non seminavi, congrego ubi non sparsi. Quasi dicat: Non solum ab illis quibus gratiam operandi et praedicandi tribui fructum operis et praedicationis requiro, sed et illos, quibus nihil gratiae tribui, pro infructuositate et sterilitate condemno. Serve male, et piger. Serve, quia mihi servire debuisses operando et praedicando, male malum faciendo, piger a bono cessando. Oportuit te committere pecuniam meam nummulariis, et veniens ego cepissem quod meum est cum usura. Nummularii sunt, qui audita praedicatione, facto et verbo, ea quae audierunt multiplicare satagunt. Ac si diceret: Accepta gratia mea bonae operationi et praedicationi intendere debuisses. Quod si fecisses, non solum te, sed et alios multos exemplo et verbo tuo mihi lucrifecisses. Sed quia per pigritiam tuam, qua a bono cessasti; et per malitiam tuam, qua malum fecisti, damnum mihi non solum justificationis tuae, sed et alienae intulisti; et ideo de malitia et pigritia tua juste te arguo et condemno. Tollite ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. Omni enim habenti dabitur et abundabit, ei autem, etc. Habenti meritum dabitur praemium. Dabitur quantum ad remunerationem, abundabit quantum ad beatitudinem. Ei autem, qui non habet etiam id, quod habere videbatur auferetur ab eo; quia falsus quisque Christianus in damnatione nec nomen Christianitatis permittetur habere: et sicut nunc nudus est a sacramentorum interiori veritate, sic tunc foris nudabitur exteriori obumbratione. Provideat itaque sibi humana conscientia nunc in tempore, ut postmodum de praemio gaudeat in aeternitate. Sic et talentum doni coelestis expendat, ut non damnationem, sed salvationem in fine recipiat. Nemo dicat: Sufficit mihiipsi intendere, mihi soli providere. De me redditurus sum rationem, nolo salutem alterius quaerens periclitari. Non sum eruditus in Scripturis, nec facundus in verbis, modicum scio, nunquam pro tantillo si non praedicetur, Deus quemquam accusabit aut damnabit. Quot etenim hominibus quisque quantum ad se pertinet prodesse potest verbo, de tot Deo damnum facit ex silentio, et de tot non injuste redditurus es rationem in judicio.

Qui igitur multa novit, multa dicat; qui pauca novit, pauca dicat, et quantum quisque novit, tantum dicat. Qui scit vel unum Evangelium vel unum virtutis exemplum, quidquid habet per cognitionem aliis tribuat per praedicationem. Non consideret sexum, aetatem, personam, tempus, locum, sed praedicet omnibus, semper, ubique, masculis, feminis, senibus, juvenibus, divitibus, pauperibus, in prosperitate, in adversitate, die, nocte, mane, meridie, vespere; in Ecclesia, in platea, in via, in agro, in terra, in mari, omnibus semper, ubique bonum quod novit dicat, si adsit qui audire possit. Sunt namque multi, qui in his omnibus spectabiliora semper considerant, et his oppositis praedicare recusant, quasi Deus superiora prospiceret, et inferiora non curaret, cum nonnunquam quae hominibus videntur infima, apud Deum habeantur summa. Sunt etiam quidam, qui numerosiori populo aliquando praedicant, paucis vero loqui nunquam curant. Et qui majori culpa apud Deum se obligant, quia verbum Dei sive prae pudore, sive prae superbia et pompa divitiarum penitus proferre recusant. Qui igitur talentum cogniti boni praedicando expendit, largitori talentum lucrifacit, etsi non in alio, tamen in semetipso, quia quamvis ille qui audit, malum non derelinquat, bonum non faciat, ille tamen, qui loquitur, in eo tamen quod loquitur, animam suam liberat, et audientem ignorantia non excusat, et ideo illum divina sententia justius damnat. Nemo autem est qui possit se ab hac talenti erogatione excusare, quia nemo est qui non valeat aliquem verbo suo ad meliora provocare. Quod autem multi qui ad ministerium praedicationis signati sunt, et ejusdem ministerii sumptus sumunt, et de eis delicate et luxuriose vivunt, quod inquam divinas Scripturas nesciunt, de torpore et ignavia sive contemptu arguendi sunt, quia Ecclesiae ubique bibliothecis, homiliariis, expositionibus, tractatibus repletae sunt et ipsi lectioni et meditationi Scripturarum studium nullum impendunt. Erubescant ergo quarumdam Ecclesiarum ministri inutiles, inscii et ignavi, torporem excutiant, libros legant, talentum expendant, tempus redimant, quoniam dies mali sunt. Omnibus denique modis quibus possumus nosmetipsos emendare vel alios adjuvare debemus, talentum Dominicum erogare, et erogando multiplicare, utpote de quo in districto judicio reddituri sumus rationem. Sic, fratres, talentum expendamus in mundo, ut in gaudio Domini gloriari mereamur in coelo. Quod nobis praestare dignetur Jesus Christus Dominus noster, qui est Deus benedictus in saecula. Amen.