SERMO XXXVIII. De Babylone, id est saeculari conversatione per septem crimina, fugienda.

Egredimini de Babylone, fugite a Chaldaeis (Isa. XLVIII). Babylon illa gloriosa in regnis, inclyta in superbia Chaldaeorum, quae ab antiquo in solitudinem sempiternam ob civium suorum scelera redacta est, et nominis sui interpretatione, et principum suorum crudeli elatione, et habitatorum suorum perversa conversatione praesens saeculum significat. Quod videlicet saeculum, tum propter culpam, tum propter poenam, tum propter utramque, perversae, impiaeque Babyloni rectissime comparatur. Habet enim ad modum civitatis alicujus secundum sensum tropologicum portas suas, murum suum, plateas suas, aedificia sua minora et majora. Porta per quam introitur est nativitas; via per quam transitur est mortalitas; porta per quam exitur est mors. Quidquid nimirum nativitas misera subjicit, totum infelix mortalitas secum trahit, et quidquid mortalitas trahit, totum insatiabilis mors deglutit. Murus ejus est orbis istius ambitus, quem intramus quidem nascendo, sed exire non valemus nisi moriendo. Inter utramque vero portam, id est nativitatem per quam introimus, et mortem per quam eximus per viam, id est mortalitatem per quam transimus quotidie horis, et momentis, et in corruptione, et in poenalitate versamur, et fluctuamus, donec secundum arbitrium judicis interni et aeterni post meritum ad praemium veniamus. Plateae istius spiritalis Babylonis septem vitia principalia sunt. Istae plateae longae sunt et latae. Longae per consuetudinem diuturnam, latae, per dissolutam licentiam. Prima est superbia, secunda invidia, tertia ira, quarta acedia, quinta avaritia, sexta gula, septima luxuria. Superbia ad unam partem, sive ad unam manum habet elationem cordis, ad aiteram autem ostentationem operis. Intus enim superbia, foris jactantia. Superbia in elatione cordis, jactantia in ostentatione operis. Superbia magis in occulto coram Deo, jactantia magis in manifesto coram proximo. Ad hanc plateam instruendam primum posuit lapidem diabolus, quando sedem suam ponere voluit ad aquilonem, et similis esse Altissimo. (Isa. XIV). Ipse rex est hujus Babylonis, ipse tunc et hoc modo ipsam civitatem, plateamque primam ejus coepit aedificare. Secundo loco primi parentes nostri plateam eamdem urbis Babylonicae aedificaverunt, quando pomum vetitum comedentes domum scientiae superbe quaesierunt. In hac platea unusquisque elatus tanto altius sibi domum construit, quanto amplius prae caeteris inflatus superbit. Et sic de aliis vitiis intelligendum est, quod qui in vitiis inveniendis et exercendis primi exstiterunt, ipsi in aedificandis plateis Babylonis primum laboraverunt. Et quanto se quisque vitiosus quolibet vitio gravius corrumpit, tanto sublimiorem aulam sibi in Babylone componit. In hac platea prima, quae est superbia, varii sunt apparatus, varii ornatus, et magis in ea quaeruntur quae pertinent ad laudem, quam quae pertinent ad voluptatem. Plus in ea affectantur quae spectant ad mundi gloriam, quam quae ad carnis concupiscentiam. Omnia enim sunt composita, circumornata ut similitudo templi. In ipsa purpura, et byssus, vestes holosericae, et tapetia de Aegypto, ornamenta calceamentorum, et lunulae, et torques, et monilia, et armillae, et mitrae, et discriminalia, et periscelides, et murenulae, et olfactoria, et inaures, et annuli, et gemmae, et mutatoria, et pallia, et linteamina, et acus, et specula, et suidones, et theristra. Habitatores ejus ingrediuntur pompose, et extento collo, et nutibus oculorum plaudentes, pedibus suis composito gradu incedentes. Repleta est terra ejus equis, et innumerabiles sunt quadrigae ejus.

Secunda Babylonis platea, quae est invidia, altissima paupertate constringitur et arctatur. Nam et si qua quandoque possident bona, dum pompam divitias et gloriam, quae in prima ei vicina platea superabundant, livido aspectu perpendit, se pauperrimam, et quasi omni felicitate destitutam credens, inconsolabiter gemit et tabescit. Habitatores ejus tortiones et dolores tenebunt, et quasi parturientes dolebunt. Haec habet ex una parte proprium decrementum, ex altera alienum incrementum. Inter propriam quippe minorationem et alterius augmentationem, vel etiam inter propriam ignominiam et alterius gloriam omnis mundus, quasi per suae plateae medium, cruciatus agitur. In hac quoque platea diabolus princeps est; Quia Invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum (Sap. II). Habet autem multos, sed omnes perditos cives, Cain, Scribas, et Pharisaeos, et principes sacerdotum, quos sciebat Pilatus per invidiam tradidisse Christum.

Tertia platea urbis reprobae ira est. Haec ad unam manum habent iram levem et transitoriam, ad alteram odium, id est, iram gravem et continuam. Hic videbis festucam, illic trabem. In hanc miseram plateam concurrunt omnes impetus universarum tempestatum. In hac etenim se agitant turbines dissensionum, strepunt fragores comminationum, fremunt venti contentionum, ruunt imbres et grandines persecutionum, micant fulgura armorum, sonant tonitrua percussionum et interfectionum. Quarta platea urbis nefandae est acedia. Haec habet ex una parte tristitiam, ex altera desperationem. Haec magis horrenda et amplius timenda prae caeteris videtur. Cum enim grave sit peccare, gravius est tamen irrationabiliter in trisittiam decidere; gravissimum autem per tristitiam in despetionem se praecipitare. In hac platea Cain infelix primus sibi domum erexit, cum dixit. Major est iniquitas mea, quam ut veniam merear (Gen. IV). Sed et Judas negotiator pessimus in hac eadem platea mansionem sibi constituit, dum de venia desperans laqueo se suspendit. Ab ejus se habitatione liberari petiit Psalmista cum ait. Non me demergat tempestas aquae, neque absorbeat me profundum, neque urgeat super me puteus os suum (Psal. LXVIII).

Quinta autem platea est avaritia. Hanc ex una parte constituit cupiditas, ex altera tenacitas. Quae, quamvis repleta sit argento et auro, et non sit finis thesaurorum ejus, satiari tamen non potest; quia avarus (quantum ad ardorem sitis ejus spectat) non implebitur pecunia, (Eccles. V). Sed quanto plus acquirit, tanto amplius habere concupiscit. Unde est illud.

Crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia crescit.

(JUVEN., Sat. XIV, vers. 138.)

In hac insignem habet arcem dives ille avarus sepultus in inferno.

(Luc. XVI)

Sexta platea est gula. Cujus unam partem facit edacitas, alteram ebrietas. Ab hujus plateae mansione nos prohibuit Dominus ubi dixit. Videte ne graventur corda vestra in crapula, et ebrietate (Luc. XXI). Et Apostolus. Non in comessationibus et ebrietatibus (Rom. XV). Et in ea quidem parte, quae est edacitas, sunt omnia genera panum, quae fiunt arte pistoria, et obsoniorum quae fiunt arte coquinaria, genera diversa carnium quadrupedum et volucrum, piscium marinorum et fluvialium, piper et allium et cyminum ad conficiendos sapores et condimenta. In altera parte, quae est ebrietas, sunt vina diversi coloris et saporis, et vigoris, et odoris confecta diversis herbis et aromatibus, ad opus eorum, qui consurgunt mane ad ebrietatem sectandam et ad potandum usque ad vesperum (Isa. V). Quorum impudentiam idem propheta, cujus haec sunt verba, alibi redarguit, dicens: Prae vino, inquit, nescierunt, et prae ebrietate erraverunt (Isa. XXVIII). Sacerdos et propheta nescierunt prae ebrietate, absorpti sunt a vino. Eraverunt in ebrietate, nescierunt videntem, ignoraverunt judicium. Omnes enim mensae eorum repletae sunt vomitu sordiumque, ita ut non sit ultra locus (Isa. XXVIII). Et item alibi in persona eorum: Venite, sumamus vinum, et impleamur ebrietate, et erit hodie sicut et cras, et multo amplius (Isa. LVI). Et si tales fuerunt propheta, et sacerdos, et speculatores populi, qui ab eodem propheta vocantur canes impudentissimi, nescientes saturitatem; quale putatis fuit vulgus promiscui sexus et ignobile? Sed et apostolus Paulus de gulosis loquens ait: Multi ambulant, quos saepe dicebam vobis, nunc autem et flens dico, inimicos crucis Christi, quorum finis interitus, quorum deus venter est, et gloria in confusionem eorum, qui terrena sapiunt (Philip. III).

Septima platea est luxuria. Haec ex una parte habet immunditiam cogitationis, ex altera immunditiam actionis. Haec est ultima et infima omnium platearum Babylonis, et in ipsam confluere videntur immunditiae totius civitatis, et tamen inquinationis suae pro fluvio non potest saturari. Os etenim vulvae, ut sacra Scriptura testatur est insatiabile (Prov. XXX). Multa sunt, fratres quae de his omnibus possent dici, quae nunc necesse est praetermitti. Nam tota die fere aliis rebus intendimus, et ob hoc ad nostrum libitum scribendi tempus non habemus. Quae ergo nostram possibilitatem superant, vobis scrutanda relinquimus, vobis colligenda reservamus.

Et nunc charissimi, nobis, horreamus et abominemur plateas, et detestemur habitacula Babylonis, id est, omnia scelera vitae saecularis. Egrediamur de Babylone, fugiamus de Chaldaeis, revertamur Jerusalem. Egrediamur mala nostra relinquendo, fugiamus poenitendo, revertamur bene vivendo. In aversione vel descensione de Jerusalem in Babylonem primo loco fit tentatio; secundo delectatio; tertio consensus; quarto operatio; quinto consuetudo; sexto desperatio. Per tentationem namque movemur, per delectationem descendimus vel potius labimur, per consensum portas Babylonis ingredimur, per operationem habitaculum nobis construimus, per consuetudinem servituti adducimur, per desperationem in carcerem trudimur et vinculis ligamur. In reversione autem de Babylone in Jerusalem, prima est per divinam aspirationem peccati cognitio; secunda cordis compunctio; tertia oris confessio; quarta poenitentiae satisfactio; quinta virtutis exercitatio; sexta boni operis exibitio. Et notandum quod ait: Fugiamus a Chaldeis. Melius enim quaedam peccata, maxime quae dulcescunt nobis, fugiendo vincimus, quam resistendo. Unde Apostolus de fornicatione: Fugite, inquit, fornicationem (I Cor. VI). Hoc etiam exprimit quod nuntius, qui venit ad Heli, dixit. Ego sum, qui veni de praelio, et ego, qui de acie fugi hodie (I Reg. IV). Melius est enim fugere, vitamque salvare quam in bello occumbere. Egrediamur, fratres et fugiamus. Brevis autem est via et facilis, quae est de Jerusalem in Babylonem, et e contrario (quod est mirabile dictu) grandis et difficilis est via, quae est de Babylone in Jerusalem. Facile nimirum de bano in malum, de virtute in vitium, de spiritu in carnem labimur; sed non aeque de inferioribus ad superiora, corpore quod corrumpitur et aggravat animam pressi, facile resurgimus. Inde est illud poeticum:

. . . Facilis descensus Averni,
Sed revocare gradum, superasque evadere ad auras
Hoc opus, hic tabor est.

(VIRGIL. Aeneid., lib. VI, vers. 126, 128, 129.)

Quia spiritus et caro magno sibi confinio vicina sunt, facile et cito per culpam labimur, sed quia post quam peccavimus peccati consuetudine premimur difficile per justiam relevamur. Unde et ista spiritualis reversio longum, arduum, et difficilem ascensum recte habere dicitur. Hinc est quod Salvator ait:

Qui secundum sententiam Jeremiae, volociores sunt aquilis coeli, super montes persequuntur nos, in deserto insidiantur nobis (Thren. IV). Aquilae coeli facti sunt praelati, qui ad coelestia bona sublimiter volant, et supernae claritatis radios contemplantur. Montes designant altitudinem contemplationis. Desertum significat secretum vitae spiritalis. Sed persecutores nostri velociores aquilis coeli sunt, quia crudeles spiritus acrius ad nos persequendum quam nostri praelati ad defendendum multoties insistunt. Et licet in alta supernae contemplationis ascendamus. vel in abscondita conversationis intimae recedamus, nunquam tamen desinunt nos persequi, nunquam nobis desistunt insidiari. Unde necesse est, charissimi, ut non solum fortiter, sed et sapienter gradiamur. Contra persecutionem etenim debemus esse fortes, contra insidias sapientes. Si ergo fortiter et sapienter ambulemus, hostes evademus, in Sion cum salute perveniemus, et laetitia sempiterna erit in Christo. Quod nobis praestare dignetur Jesus Christus Dominus noster, qui est super omnia Deus benedictus in saecula. Amen.