SERMO XLI. In Purificatione beatae Mariae semper Virginis de purificatione mentis.

Veniet ad templum suum Dominator, quem vos quaeritis: et Angelus testamenti, quem vos vultis (Malac. III). Templum Dei, fratres, sanctum est, quod estis vos (I Cor. III). Ad hoc templum venit Dominus diversis modis. Venit etenim per creaturarum contemplationem, venit per Scripturarum lectionem, venit per miraculorum operationem, venit per praeceptorum suorum praedicationem, venit per internam aspirationem, venit per adversitatem, venit per prosperitatem, venit comminando mala, venit promittendo bona, venit mala auferendo, venit bona conferendo, venit per cognitionem veritatis, venit per amorem virtutis. Et est quidem in templo suo per gratiam, sed venit ad idem templum per majorem gratiam, ut det gratiam pro gratia, ut justus justitiam faciat adhuc, et sanctus sanctificetur adhuc. Quia omni habenti dabitur, et abundabit (Luc. XIX). Nobis autem post acceptam gratiam voluntarie peccantibus relinquitur, ut ipse Dominus ait judaeis, domus non jam ejus, sed nostra deserta (Matth. XXIII). Et, ut per Jeremiam ait, Fit ei hereditas ejus sicut spelunca hyaenae [quasi leo in silva] (Jer. XII), et domus ejus, quae nos fuimus, quae domus orationis esse debet, quia in cordibus nostris eum debemus adorare et timere, fit spelunca latronum (Matth. XXI), id est, habitatio daemoniorium, qui per furtivas suggestiones nos profanant et pertrahunt ad illicitas delectationes. Cum autem Dominus iterum exsurgit ad miserandum Sion, quia tempus miserendi ejus, quia venit tempus (Psal. CI), tunc mittit strenuum suae clientelae famulum, qui praeparet viam ejus ante eum, ut, mundificato et sanctificato templo, quod fuerat contaminatum et profanatum, statim ad ipsum veniat Dominator, quem nos quaerimus, et Angelus testamenti, quem nos volumus. Dominator potentia, Angelus gratia: Dominator in eo quod nos dignatus creare, Angelus in eo quod dignatus est nos redimere.

Praemittitur ergo ex omnibus coelestis curiae servientibus et officialibus quasi custos et procuratrix et imperatrix prima atque mundatrix templi Domini consideratio culpae, ut illud a cunctis sordibus emundet, ac velut vere coelestis regis thalamum per emundationem decenter adornet. Ingressa igitur consideratio, seu cognitio culpae videt gentes ingressas in sanctuarium Dei, de quibus praeceperat ut non intrarent Ecclesiam ejus. Videt templum et omnia utensilia ejus polluta et obvoluta, contaminata et profanata, tectum ejus de super cum trabibus, et tignis, et laqueariis, telis aranearum undique palliatum, id est mentem cum suis sensibus, affectionibus, et virtutibus velatam per totum vanitate turgentis superbiae; aream vero deorsum, id est carnem stratam luto luxuriae, medios parietes, id est sermones et actiones vitiorum sordibus a summo usque ad imum stercoratos et foedatos. Ibi requiescunt bestiae, habitant struthiones, et pilosi saltant ubi et respondebunt. Ibi ululae in aedibus ejus, et Sirenae in delubris voluptatis (Isai. XIII). Ortae sunt spinae et urticae, et paliurus in munitionibus ejus. Et facta est est domus Domini cubile draconum et pascua struthionum. Unicornes descendunt cum eis, et tauri cum potentibus. Non est transiens per eam, quia onocrotalus et ericius et ibis, et corvus habitant ibi. Occurrunt daemonia onocentauris, et pilosus clamat alter ad alterum. Ibi cubat lamia, et invenit sibi requiem, ibi habet foveam ericius, et enutrit catulos, et circumfodit, et fovet in umbra ejus. Illuc congregati sunt milvi alter ad alterum. Ibi corvus in superliminari, et lappa et tribulus super aras ejus (Isai. XXXIV. Soph. II).

His omnibus nihil aliud innuitur, nisi peccatorem Christianum, sive crudelium suggestionibus daemonum, sive reproborum consiliis hominum interius exteriusque corruptum et non jam Dominicae, sed daemoniacae magis habitationi mancipatunt. Haec attendens cognitio, seu consideratio culpae ingemiscit, et tabescit, non habens consolatorem, nec inveniens consolationem. Nec praesumit sola subire sarcinam tanti negotii reminiscens verborum Salomonis, ubi dicit: Melius est duos esse simul quam unum, habent enim emolumentum societatis suae; si unus ceciderit, ab altero fulcietur. Vae soli, quia cum ceciderit non habet sublevantem se: Et si dormierint duo fovebuntur mutuo. Unus quomodo calescet? Et si quispiam praevaluerit contra unum, duo resistent ei (Eccle. IV). Pro his omnibus ista prima virtus aliis praemissa, quam considerationem culpae nominamus, omnium invocat rectorem Deum, ut sibi praestare dignetur auxilium ad tantum obsequium exsequendum. Mittitur ergo ei coelitus quaedam pedisequa ejus, quae dum hujusmodi res bene geritur, eam semper solet comitari, consideratio videlicet poenae, et praecipitur ei, ut opus acceleret, et domum Domini circa ejus adventum praeparare festinet. Quae cor humanum coelitus illapsa, videt peccatoris stipendium quod promeruit, jam jamque persolvendum (stipendium autem peccati est mors et mors aeterna); videt crudelia tormenta, calores ignium, et frigora nivium, famem et sitim, terrores et tortores, tenebras, vermes, et si qua sunt similia. Dum ergo consideratio culpae hinc, consideratio poenae inde rebus ubique agendis unaquaeque pro suo officio solerter intendit, nequaquam vires suas ad hoc negotium rite peragendum solas sufficere prudenter attendunt. Mittuntur ergo eis duo satellites curiae coelestis streuui, et virtute pleni, dolor scilicet et timor, eas in hoc labore perficiendo non solum sequi, sed etiam eis obsequi consueti, et indicit consideratio culpae dolorem de peccato praeterito, consideratio vero poenae timorem de tormento futuro. Qui gravem sibi laborem instare cognoscentes, perticis et scopis opus arripiunt, et tanta (si fas est dicere) vesania inter parietes debacchantur, ut nisi moderatrix et gubernatrix omnium quam ocissime accurrat temperata discretio, domum totam non jam solum evertant ad quaerendum quod erat perditum, sed potius subvertant ad perdendum quod substiterat adhuc salvatum. Dum enim debent operari peccatoris emendationem, ipse eorum impetum ferre non praevalens, aliquando pene praecipitatur in desperationem. Mittitur ergo discretio, quae dicto citius advolans freno sui moderaminis furentes cohibet, moderatur, dirigit, et gubernat.

His igitur omnibus simul laborantibus et sese vicissim adjuvantibus, tota domus Domini spurcitia quae vel per cogitationem, vel per locutionem, aut per operationem facta fuerat, in unum coacta sterquilinium in medium cordis congeritur, ut adhuc accepto consilio et auxilio divino modo quolibet egeratur. Tunc renovante Deo antiqua miracula, percutitur petra cordis, et fluunt aquae in abundantia. Mittitur enim sexto loco ad praesignificandam perfectionem operis in cor humanum compunctio. Quae ab imo cordis exsurgens suo impetu detestabilem illam, et horrendam massam sublevat, et dissolvit; et aliis manum apponentibus totis omnium viribus ad ostium pellitur ut expellatur. Tunc denique ut septiformis sancti Spiritus gratia adesse monstretur, septimo loco dirigitur ostiaria, id est confessio, qua veniente et os diu mutum, et per diabolum obseratum, aperiente, tota illa nefanda congeries eliminatur. His itaque peractis, id est vitiis et peccatis expulsis, jure haereditario virtutes et bona opera succedunt. Quibus omnibus domus Domini adornatur, et contra ejus ingressum emundata, et ornata decentissime praeparatur. Et statim venit ad templum sanctum suum Dominator, quem nos quaerimus, et Angelus testamenti, quem desideramus. Celebratur ergo solemnitas sancta Purificationis tanto gaudio, ut non solum hominibus, verum et angelis Dei gaudium sit in coelo super uno peccatore poenitentiam agente plusquam super nonaginta novem justis, qui non indigent poenitentia (Luc. XV). Eia, charissimi, emundemus nos ab omni iniquinamento carnis et spiritus, ut simus sine macula et sine ruga, quatenus per nostram bonam conversationem, et per meliorem conversionis conversationem ea geramus in tempore de quibus laetemur in aeternitate. Quod nobis praestare dignetur Jesus Christus Dominus noster, qui est Deus benedictus in saecula. Amen.