|
Laetare Jerusalem, et conventum facite omnes qui diligitis eam (In
introitu). Jerusalem, charissimi, civitas sancta, et civitas sancti
sancta Ecclesia est, quae sponsa Dei est, sicut sacra Scriptura
testatur, dicens in Apocalypsi angelo sancto Joanni loquente: Veni,
ostendam tibi sponsam uxorem Agni. Et sustulit me in spiritu in montem
magnum et altum, et ostendit mihi civitatem sanctum Jerusalem
descendentem de coelo a Deo, habentem claritatem Dei (Apoc. XXI). Et
Apostolus: Viri diligite uxores vestras sicut et Christus dilexit
Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea, ut illam sanctificaret, mundans
lavacro aquae in verbo vitae, ut exhiberet ipse sibi gloriosam
Ecclesiam, non habentem maculam, aut rugam, aut aliquid hujusmodi, sed
ut sit sancta et immaculata. Ita et viri debent diligere uxores suas, ut
corpora sua (Ephes. V). Et post pauca: Sacramentum hoc magnum est. Ego
autem dico in Christo, et in Ecclesia (ibid.). Sancta autem Ecclesia
recte de coelo descendere dicitur, quia omne datum optimum et omne donum
perfectum, quo eam sponsus ipsius Christus ab omni macula et ruga
sanctificando justificat, desursum est descendens a Patre luminum
(Jacob. I). Quae et claritatem Dei habere perhibetur, quia claritatem,
quam habet sponsus ejus per naturam, dat ei habere per gratiam, non per
plenitudinem, sed per plenitudinis participationem. Et ipsa quidem
sancta Eccclesia est in coelo, partim in mundo. Ibi velut in patria, hic
ut in exilio. Ibi regnans, hic peregrinans. Et celebrantur nuptiae
utrobique; hic in fide, ibi in contemplatione. Hic in spe, ibi in re.
Videmus enim nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem.
Nunc cognoscimus ex parte, tunc cognoscemus sicut et cogniti sumus; cum
enim venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est (I Cor.
XIII). Hic in nuptiis propinatur vinum gratiae, ibi propinatur vinum
gloriae: vinum gratiae ad justificationem, vinum gloriae ad
beatitudinem. Et licet sanctam Ecclesiam ita secundum status diversos,
credulitatis scilicet et visionis, spei et rei, justificationis et
beatitudinis, gratiae et gloriae, distinguamus, ut in exsilio sit filia,
in regno mater, quemadmodum scriptum est: Illa autem Jerusalem, quae
sursum est, libera videlicet a tentationibus, tribulationibus, et
mortalitate, quae est mater omnium nostrum (Gal. VI); licet, inquam, sic
distinguamus, una est tamen uxor Agni, sponsa Christi, sicut scriptum
est: Una est columba mea, perfecta mea (Cant. VI). Una praedestinatione,
nondum una glorificatione. Columba puritate simplicitatis, perfecta
consummatione virtutis. Haec igitur verba, quae in principio posuimus,
laetare, Jerusalem, et conventum facite, omnes qui diligitis eam, quae
sunt verba consolatoria, non illi dicta videntur, quae sursum in regno
cum sponso jam gloriatur, sed ei, quae adhuc ab ejus visione in aerumna
saeculi praesentis longe peregrinatur.
Laetare, Jerusalem. Quasi per consolationem peregrinanti diceretur:
Jerusalem, quae adhuc in mundo peregrinaris, tentationibus fatigaris,
adversitatibus probaris, persecutionibus exerceris, mortalitate
premeris, laetare in adversis quasi sciens, quia licet is, qui foris est
homo corrumpatur, tamen is, qui intus est, renovatur de die in diem (II
Cor. IV). Id enim, quod in praesenti est momentaneum et leve
tribulationis nostrae, supra modum in sublimitate aeternum gloriae
pondus operatur in nobis, non contemplantibus nobis quae videntur, sed
quae non videntur (ibid.). Laetare, quia non sunt condignae passiones
hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis (Rom.
VIII). Laetare ergo pro diebus, quibus humiliaris, annis quibus vides
mala, quia quanto gravior pugna, tanto major est corona. Et conventum
facite, omnes qui diligitis eam. Conventus, fratres, quoties pro bono et
bene fit, materia est exsultationis, occasio gaudii et incitamentum
laetitiae, maxime, hoc in loco sive negotio, quo filiis suadetur, ut
conveniant, matri congaudeant, matri, inquam, quae eos in baptismo
genuit, ac divinorum testamentorum doctrina suavi velut uberum suorum
lacte nutrivit. Ubi autem ad malum perpetrandum fit conventus, multorum
multoties malorum causa fit effectus. Et de hujusmodi conventu Paulus
sic dicit: Convenientibus vobis in unum, jam non est Dominicam coenam
manducare. Unusquisque enim suam coenam praesumit ad manducandum et
alius quidem esurit, alius autem ebrius est (I Cor. II). Et post pauca:
Laudo vos in hoc? non laudo (ibid.). Hinc Dominus per psalmistam de
inique convenientibus dicit: Non congregabo conventicula eorum de
sanguinibus (Psal. XV). Iniquorum est segregare a conventu justorum, et
facere de se conventiculum, vel conventicula, ut bini, ut terni
congregati nihil aliud studeant nisi dictis absentium rodere vitam, vel
in alios, vel etiam in suimet perniciem aliqua prava machinari.
Hujusmodi autem conventicula multis modis fiunt, vel potius multimoda
sunt hujusmodi conventicula. Alia namque sunt vanitatis, ut conventicula
ludentium; alia loquacitatis, ut verba otiosa, et superflua et scurrilia
et turpia proferentium. Sunt etiam alia conventicula detractionis, alia
contentionis, alia seditionis, alia commessationis et potationis, alia
luxuriae et turpitudinis, alia denique cujuslibet pravitatis; nos ergo,
charissimi, nequaquam conventicula velut iniqui faciamus, quia si
conventicula de sanguinibus, id est de peccatis perpetrandis facimus, a
Domino sicut auditis non congregamur. Faciamus autem conventum, ut
secundum Apostolum consideremus invicem in provocationem charitatis et
bonorum operum, non deserentes collectionem nostram, sicut consuetudinis
est quibusdam (Hebr. X). Faciamus conventum, ut simus omnes pariter in
una fide, in una dilectione, in una exercitatione virtutum, in una
exhibitione bonorum operum. Sed quoniam hujusmodi conventus ab omnibus
Christianis etiam laicis et conjugatis, generaliter exiguntur aliquo
modo, nos qui in congregatione consistimus, conventum diligentius et
specialius faciamus, unde eorum meritum (ut justum est) transcendamus et
excellentius a Domino praemium percipiamus.
Sex itaque sunt loca, in quibus conventum debemus facere conventumque
tenere, scilicet in refectorio, in labore, in claustro, in choro, in
dormitorio, in capitulo. In refectorio, dum conventum facimus, duplicem
fructum acquirimus, quia ibi reficitur corpus et spiritus; corpus cibo,
spiritus divino eloquio. In labore triplicem fructum acquirimus. Ibi et
enim fructum habemus honestae occupationis, fructum exercitationis,
fructum utilitatis: fructum occupationis habemus, quia dum labori
intendimus ad nulla inutilia vagamur, fructum exercitationis ibidem
percipimus, quo saniores efficiamur. Habemus fructum utilitatis, quia
labor noster in Domino non est inanis. In claustro fructum accipimus
pacis et silentii. De quo scriptum est: Erit opus justitiae pax, et
cultus justitiae silentium, et securitas usque in sempiternum: et
sedebit populus meus in pulchritudine pacis; et in tabernaculis
fiduciae, et in requie opulenta (Isa. XXXII). Habemus quoque in claustro
fructum lectionis et meditationis, fructum devotionis et orationis,
fructum contemplationis et compunctionis. Ibi praeceptis majorum
instruimur, exemplis informamur, incitamur monitis. In choro autem
habemus per recitationem lectionum fructum eruditionis. In psalmis vero
et hymnis, et canticis spiritualibus fructum divinae laudationis. Sane
fructu divinae laudis sociamur angelis, dum officium, quod illi complent
in coelis, nos exercemus in terris, et impletur per illos pariter et nos
quod scriptum est: Confessio ejus super coelum et terram (Psal.
CXLVIII). In dormitorio vero fructum capimus quietis corporalis. Sunt
quoque qui illic percipiunt non tantum quietem corporis, sed et gustam
boni spiritualis. Aliquando quippe mens eorum dulcedinem internam ibi
sentit dormiendo quam sentire non potest vigilando. Quidam etiam alios
fructus et utilitatem ibidem accipiunt vigilando, orando, peccata sua
plorando, et impletur in eis Davidicum illud: Lavabo per singulas noctes
lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo (Psal. VI). In capitulo
denique conventum facimus, ut nostras negligentias et transgressiones
emendemus.
Capitulo igitur omnes debent interesse quicunque correctioni et
emendationi volunt subesse. Sed sunt quidam in religione, qui in morem
equorum emissariorum incrassatorum, lascivientium et manum stabularii
fimum tergentis, et eos procurantis non sustinentium, vel de minimis
leviter increpari non patiuntur; sed velut equi indomabiles in magistros
qui eos castigare et emendare, vel a peccatis emundare debent, effrenate
nimis insaniunt. Furoribus etenim impatientiae arrepti, minarum et
contumeliarum morsibus in eos debacchantur. Quid autem de talibus agere
debeat sanctus praelatus, qui stabularius Domini est, Psalmista declarat
ubi dixit: In camo et freno maxillas eorum constringe, qui non
approximant ad te (Psal. XXXI). Per camum et frenum minora et majora Dei
praecepta figurantur. Qui ergo rationabilibus castigationibus
rationabiliter et voluntarie non acquiescunt, divinorum praeceptorum
auctoritatibus velut equi et muli camo et freno arctius constringendi
sunt. Omnis enim Scriptura divinitus inspirata utilis est, ait
Apostolus, ad docendum, ad arguendum, ad corripiendum, ad erudiendum in
justitia, ut perfectus sit homo Dei, ad omne opus bonum instructus (II
Tim. III). Sunt autem equi tantae feritatis quidam et impatientiae, ut
dum ferrantur vel curantur, camo vel freno nequaquam possint teneri.
Hujusmodi equorum labium broie, id est ferramento constrictorum
inducitur, ut ejus districtione quieti teneantur. Quod bene in quibusdam
typice geritur, quia propter nimiam eorum insolentiam cibus aut potus
eis minuitur, vel silentium eis continuum imponitur. Superborum etenim
contumacia et gravi sententia ferienda est, ne si misereamur impio, non
discat facere justitiam, et in terra sanctorum inique gerens non videat
gloriam Domini (Isai. XXVI), si non magis tradatur Satanae in interitum
carnis (I Cor. V), id est asperrimae sententiae ejus carnaliter
adversanti et contrariae, ut vel sola vexatione intellectum dante
auditui, spiritus salvus fiat in die Domini (ibid.). Quam videlicet
sententiam si ferre recusaverit, etiamsi non abscesserit, de societate
projiciatur. Nec hoc fit crudeliter, sed misericorditer, ne contagione
pestifera plurimos perdat. Nec ista dicimus, fratres, ut minus
perfectorum imbecillitatem tolerandam esse denegemus, sed in domo Dei
sic exercendum est judicium, sic exercenda justitia, ne insolentium
superbia modo quo libet toleretur, neve imperfectorum imbecillitas illo
modo praegravetur.
Sunt et alii per gratiam Dei in religione velut roncini aut asini
oneriferi et laboriosi, qui ab aliis clamati vel etiam voluntarie
prostrati de suis negligentiis sponte veniam postulant, et humiliter ac
patienter eas emendant. Sunt et alii in domo Dei coelesti gratia ditati,
qui etiam injuste clamati laetanter se prosternunt, et injurias tacite
pro Christo suscipiunt. Tam autem culpas sponte emendantibus, quam
injurias patienter suscipientibus vox illa Psalmistae convenit, ubi
dicit: Ego autem in flagella paratus (Psal. XXXVII), et alibi: Ut
jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum. Tenuisti manum
dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me (Psal. LXXII). Soli
tamen apud Deum gloriam acquirunt qui injuste flagellati injurias tacite
suscipiunt. Unde Petrus: Haec est, inquit, gratia, si propter
conscientiam Dei sustinet quis tristitias, patiens injuste. Quae enim
gratia est, si peccantes, et colaphizati suffertis? sed si benefacientes
patienter sustinetis, haec est gratia apud Deum. In hoc enim vocati
estis, quia et Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum,
ut sequamini vestigia ejus. Qui peccatum non fecit, nec inventus est
dolus in ore ejus. Qui cum malediceretur, non maledicebat, cum
pateretur, non comminabatur. Tradebat autem se judicanti injuste. (I
Pet. II). Primi ergo, quandiu incorrepti persistunt, pendent in cruce
latronis blasphemantis; secundi, dum corriguntur, in cruce latronis
veniam postulantis; tertii, qui propter Deum tantum sustinent, in cruce
Christi innocenter patientis. Primis, si nolint corrigi, propter
superbiam imputatur culpa: secundis propter humilitatem datur
indulgentia; tertiis propter innocentiam augetur gratia. Igitur in
capitulo, charissimi, conventum faciamus, ut culpas nostras corrigamus,
imo injuriam accipiamus. Vitemus conventicula, faciamus conventum.
Faciamus conventum ut simus unanimes in fide, charitate, operatione,
recte credendo, sincere diligendo, sancte vivendo. Faciamus conventum in
refectorio, simul comedendo, in labore quae ad ipsum pertinent simul
exercendo, in claustro simul sedendo, in choro simul canendo, in
dormitorio simul quiescendo, in capitulo nostras culpas corrigendo.
Faciamus conventum in tempore, ut superno beatorum conventui jungi
mereamur in aeternitate. Quod nobis praestare dignetur, etc.
|
|
