SERMO XLVII. In Assumptione beatae Mariae semper Virginis.

Quasi cedrus exaltata sum in Libano, et quasi cypressus in monte Sion. Quasi palma exaltata sum in Cades, et quasi plantatio rosae in Jericho (Eccli. XXIV). Ista verba, dilectissimi, quae proposuimus vobis in Ecclesiastico in laudem sapientiae velut ipsa loquente describuntur, et in laudem et gloriam beatissimae virginis Mariae, cujus Assumptionis diem celebramus, in persona ipsius quasi ipsa se decenter commendante in Ecclesiis hodie rectissime recitantur. Ista quippe recte cedrus, cypressus, palma, etc. Quae ibidem subsequuntur, exstitit, quae cunctis quae per ea figurantur virtutibus referta refulsit. Cedrus arbor est Libani alta et valde imputribilis. Per Libanum autem, qui dealbatio interpretatur, praesens saeculum, quod qualicunque candore temporaliter splendet, multoties significatur. Recte igitur beata Dei Genitrix arbor Libani fuit, quia de saeculo praesentis carnis originem habuit. Sed ipsius Libani altitudinem se ad alta subrigens excessit, quia cunctam mundi gloriam suarum sublimitate virtutum inaestimabiliter transcendit. Quae imputribilis quoque fuit, dum virgo incorrupta permanens mater exstitit. Bene denique se sicut cedrum exaltatam dixit, dum inviolata semper existens, et primum per gratiam et postmodum per gloriam prae omnibus creaturis se sublimatam vidit. Et quasi cypressus in monte Sion. Cypressi lignum fortissimum cedro pene proximam habet virtutem, templorum trabibus aptum, impenetrabili soliditate nunquam oneri cedens, sed in ea, quae primum fuerit, soliditate perseverans, fortitudinem quoque congrue significat. Sion etiam, quae specula interpretatur, sancta Ecclesia bene intelligitur, quae coelestis boni pulchritudinem sublimiter speculatur. Beata itaque Maria apte quasi cypressus in monte Sion exaltata dicitur, quae dum in mundo viveret, cunctis quae mundi sunt potenter subactis, virtutum gradibus ad coelestia fortiter scandens, divinitatis gloriam prae cunctis Ecclesiae fidelibus speculabatur; et nunc eam prae cunctis spiritibus coelestibus contemplatur.

Quasi palma exaltata sum in Cades. Legimus in Veteri Testamento populum Israel bis in deserto potatum aqua de petra producta, primo in Raphidim, secundo in Cades. Quae duo loca duplicem in nobis compunctionem apte significant: unam, quae nascitur ex memoria vel dolore peccatorum; alteram, quae surgit ex desiderio futurorum praemiorum. Quod etiam ex interpretatione eorumdem locorum recte colligitur. Nam Raphidim, qui primam significat, interpretatur sanitas judicii vel visio oris sufficiens eis. Cades autem sanctus. In Raphidim ergo aqua potamur, dum nosmetipsos intrinsecus sane de nostris peccatis dijudicando compungimur, et provida oris confessione de iisdem sufficienter abluimur. In Cades vero potamur, dum desiderio coelestium bonorum devote et sancte accensi et liquefacti, jucundo potum nostrum cum fletu miscentes inebriamur. Palma autem victoriam significat. Bene igitur beata Dei genitrix se velut palmam in Cades exaltatam gloriatur, quia spiritualibus hostibus potenter et victoriose subactis non dolore criminum, sed amore praemiorum coelestium compuncta suavissime potabatur. Potest quoque per aquam, quae in Raphidim populo data est, donum sancti Spiritus intelligi, quod fidelibus ad justitiam datur in mundo; per aquam vero, quae data est in Cades, superni fontis aqua, quae glorificatis ad gloriam datur in coelo, ut ista detur in merito, illa detur in praemio. Et de prima quidem scriptum est: Effundam super vos aquam mundum, et mundabimini ab omnibus inquinamentis vestris (Ezech. XXXVI). Ad secundam autem pertinet quod Joannes in persona Christi dicit: Ego sitienti dabo de fonte aquae vitae gratis (Apoc. XXI). Qui enim sitit justitiam, reficietur per gloriam.

Beata itaque Maria se velut palmam in Cades exaltatam recte perhibet, quia superni fontis dulcedinem omnibus spiritibus excellentius possidet. Et quasi plantatio rosae in Jericho. Rosa quae rubet, apte designat passionem. Et si rosa in eo quod rubet exprimit passionem, ergo in eo quod plantatur congrue designat compassionem. Compassio in corde, passio in corpore. Compassio latet, passio patet. Rosa itaque plantatur, quando compassio cordi infigitur; florem rubentem producit quando in effectum passionis procedit. Jericho luna interpretatur, et pro defectu carnis aut defectu saeculi praesentis ponitur. Patet itaque quod Dei Genitrix quasi plantatio rosae in Jericho exstitit, quia in defectu saeculi praesentis virtute compassionis excellenter et singulariter enituit. Nam et ipsius animam pertransivit gladius (Luc. II). Et quis digne perpendere possit qualem doloris gladium sustinuit, dum suum filium unigenitum in cruce pendere morique vidit?

Quasi oliva speciosa in campis, et quasi platanus juxta aquas. Oliva figurat misericordiam. Fuit ergo beata Maria oliva per misericordiam, et tanto pretiosior per misericordiam, quanto excellentior per gratiam. Et bene in campis, quia in planitie saeculi praesentis, quia in latitudine sanctae Ecclesiae ubique terrarum diffusae, ut omnes peccatores ad ipsam libere et absque impedimento respiciant, ad ipsam confugiant, ab ipsa consilium quaerant, auxilium percipiant, per ipsam Deo reconciliati, venia laetificati, gratia locupletati, fide illuminati, spe confortati; charitate justificati, aliis virtutibus exercitati, bonis operibus adornati, et tandem gloria beatificati. Et quasi platanus juxta aquas in plateis. Sed prior finis, quem posuimus, melior videtur, ut dicatur quasi platanus juxta aquas. Platanus a latitudine foliorum dicta est, vel quod ipsa arbor patula sit et ampla. Nam Graeci [p][l][a][t][uac][sf] (platys) latus vocatur. Folia autem bona opera significant. Quemadmodum enim vestitur et ornatur suis foliis, sic et justus operibus bonis. Bene ergo beata Dei Genitrix velut platanum juxta aquas se exstitisse dicit, quia donis irrigata divinis in bonis operibus dilatata semper fuit. Hinc est quod postquam nuntium angelicum quod Dei mater esset, accepit (Luc. I), illico in montana Judaeae ad Elisabeth, quam concepisse audierat, perrexit, non ut verbum angeli mulieris attestatione probaret, sed ut mulieri provectae aetatis virgo juvencula ministerium sedula impenderet.

In plateis sicut cinnamomum et balsamum aromotisans odorem dedi. Venditores aromatum in nundinis sedentes in plateis, diversas aromatum species exponunt, et ipsa aromata odoris sui suavitatibus plateas respergunt. Sic spiritualium aromatum possessores virtutum et bonorum operum fragrantiis per lata vitiorum gradientes suaviter afficiunt, et eos odore suae famae ab itinere pravitatis reducunt. Cinnamomum autem licet bonum odorem habeat, et per hoc famam sacrae virginis figurare queat, ex eo tamen quod corticem suum in modum cannae format, laudem et gratiarum actionem recte designat. Quod beatae Virgini congrue convenit, quae dum ab Elisabeth audivit quod verba angeli in ipsa complerentur, statim in laudem et gratiarum actionem prorupit, dicens: Magnificat anima mea Dominum (Luc. I). Balsamum vero per suum odorem B. Mariae bonam famam exprimit. Unde et de ipsa canimus, quod ejus odor inaestimabilis erat in vestimentis ejus, et sicut dies verni circumdabant eam flores rosarum et lilia convallium (Eccli. L). Hoc enim beatae Virgini Mariae maxime convenit, quae mundum universum opinionis optimae redolentia inaestimabiliter adimplevit.

Et quasi myrrha electa dedi suavitatem odoris. Myrrha propter suam amaritudinem significat mortificationem carnis. Quae virtus in B. Maria singulariter enituit, eo quod singulariter casta fuit. Unde convenienter non odorem, sed odoris se dedisse pronuntiat suavitatem. His, dilectissimi, virtutibus beata Dei genitrix exaltata fuit in mundo per meritum, et nunc exaltata est in coelo per praemium. Solemnitatem ergo sacratissimae Virginis devotissime celebremus ut eam pro viribus imitemur, ut et nos qualicunque modulo simus, quasi cedrus per incorruptionem, quasi cypressus per fortitudinem, quasi palma per victoriam, quasi plantatio rosae per compassionem fraternam, quasi oliva per misericordiam, quasi platanus per operationem bonam, quasi cinnamomum per laudem et gratiarum actionem, quasi balsamum per bonam opinionem, quasi myrrha per carnis nostrae mortificationem. Imitemur eam in bona conversatione, ut ejus meritis et precibus ei sociari mereamur in beatitudine. Quod nobis praestare dignetur, etc.