|
In libro Regum secundo legimus Absalon David, patrem suum, crudeliter
persecutum esse, ipsumque David, trans Jordanem fugatum, a tribus viris
regionis illius cibo potuque sustentatum ac muneribus honoratum (II Reg.
XV et seq.) Significat autem Absalon pulcher et nobilis populum
Judaicum, legalibus praeceptis et caeremoniis decoratum, regno,
sacerdotio, templo nobilitum, et propter hoc per nimiam superbiam super
semetipsum elevatum. David vero, qui erat rufus, pulcher, fortis,
Christum significat, qui est rufus per passionem carnis, pulcher per
gloriam divinitatis, fortis per potentiam majestatis. Quem propheta
quoque jussu divino in regem quondam unxerat, quia Deus per hunc
unguendum ab antiquo voce prophetica praenuntiaverat. David a grege
pecorum translatus est ad regimen hominum, et Christus ab ovili
Judaeorum translatus ad regnum gentium. David interfecit Goliam
Philisthaeum, Christus diabolum. David persecutorem habuit Saul, regem
reprobum; Christus diabolum. Absalon itaque significat populum Judaicum;
David, Christum. Absalon persecutus est David patrem suum, populus
Judaicus, Christum. Hinc est quod Isaias ait: Filios enutrivi et
exaltavi, ipsi autem spreverunt me (Isai. I). Semei David maledixit, sed
David ei non respondit; et Christus, cum malediceretur, non
comminabatur. Siba, derelicto Miphiboseth domino suo claudo, David cum
cibo et potu secutus est, ut ejus homines reficeret; et Paulus,
universitate Pharisaeorum, quae a semitis justitiae claudicabat,
derelicta, cui in persecutione sanctorum servierat, Christum secutus
est, ut ejus fideles doctrina et consolatione satiaret. Tua sunt, inquit
David Sibae, omnia quae fuerant Miphiboseth; et Christus plenitudinem
sapientiae, quam perfidis Pharisaeis abstulit, Paulo concessit. Absalon
concubinas David ab ipso relictas violavit; et Judaicorum coetus
doctorum, qui regimen populi specialiter usurpavit, animas a Christo
derelictas, legem carnaliter docendo, corrumpere non desinit. Jonathas
et Achimaas, qui David, ut Jordanem transiret, nuntiaverunt, patriarchas
et prophetas significant, qui figuris et oraculis Christum Judaeam
relicturum, et ad gentes transiturum praedixerunt. David, Absalone se
persequente, Judaeam deseruit et ad gentes trans Jordanem fugit; et
Christus, Judaeis ejus apostolos persequentibus, derelicta Judaea, in
apostolis ad gentes transivit. Et hoc est quod Paulus ipsis Judaeis ait:
Vobis oportebat primum loqui verbum Dei, sed quoniam repellitis illud,
et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes
(Act. XIII). David trans Jordanem plures ex filiis Israel secuti sunt;
et postquam Evangelium coepit praedicari gentibus, multi ex Judaeis in
Christum crediderunt. Achitophel, qui interpretatur fratris ruina, Judam
exprimit, qui de ruina Christi egit, et Judaeis adversus Christum
consilium dedit, et uterque suspendio interiit. Absalon David trans
Jordanem persequitur; et judaica perfidia non tantum in se, verum etiam
in gentibus fidem Christi destruere conatur. David trans Jordanem a
tribus viris honoratur diversis muneribus; et Christus in gentibus fidem
sanctae Trinitatis suscipientibus glorificatur diversis virtutibus et
bonis operibus. David namque trans Jordanem muneribus honoratum libri
Regum historia refert, dicens: Cum venisset David in castra, Sobi filius
Naas de Rabbath filiorum Ammon, et Machir filius Ammihel de Lodabar, et
Berzellai Galaadites de Rogelim, obtulerunt ei stratoria, et tapetia, et
vasa fictilia, frumentum, et hordeum, et farinam polentam, et fabam; et
lentem, et frixum oleo cicer, et mel, et butyrum, oves et pingues
vitulos; dederuntque David et populo qui cum eo erat ad vescendum.
In his omnibus operosa devotio conversae gentilitatis declaratur. Verum
in his, quae ad cibum pertinent, sacrae doctrinae pastus et consolatio
praesertim exprimitur. In vasis autem fictilibus bona opera, et quaedam
virtutes figurantur, quae in fine cum venerit quod perfectum est, et
evacuabitur quod ex parte est, frangentur ac destruentur, Apostolo
testante, qui ait: Sive prophetiae evacuabuntur, sive linguae cessabunt,
sive scientia destruetur (I Cor. XIII). In cujus rei consideratione
Psalmista admirando videtur exclamare, dicens: Venite, et videte opera
Domini, quae posuit prodigia super terram (Psal. XLV), id est naturam
humanam, quam constat esse terrenam. Auferens bella usque ad finem
terrae, arcum conteret, et confringet arma, et scuta comburet igni
(ibid.) Dominus etenim bella usque ad finem terrae auferet, quando in
fine vitae omnes tentationes usquequaque cessare faciet; arcum quoque
conteret et confringet arma, et scuta comburet igni, quando
praedicationem, sacramenta, opera, virtutes quasdam, scilicet fidem,
spem, prophetiam, linguas, scientiam immediata claritate suae visionis
et plenissima perfectione charitatis evacuabit. In stratoriis vero et
tapetibus, quae ad ornatum pertinent, ecclesiastici ornatus decor
congrue significatur. Illi itaque qui David trans Jordanem suis
muneribus honoraverunt, designant eos qui ex gentibus, fidem Christi
habentes, fidele servitium illi quotidie impendunt. Qui autem David ex
Judaea sequi contempserunt, Judaeos qui, fidem Christi spernentes, ab
ejus semitis per infidelitatem exorbitaverunt, patenter exprimunt.
Quorum typum Miphiboseth claudus solus tunc gessit, quem David a suo
comitatu remansisse solum redarguit. Hinc est quod Christus ipse per
Psalmistam cecinit, dicens: Eripies me de contradictionibus populi,
constitues me in caput gentium. Populus, quem non cognovi, servivit
mihi; in auditu auris obedivit mihi. Filii alieni mentiti sunt mihi,
filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis (Psal.
XVII). Sane qui cum David exierunt, et cum eo Jordanem transierunt,
apostolos et primitivae Ecclesiae ex Judaeis conversae fideles
exprimunt, qui, judaica persecutione de Judaea pulsi, ad gentes transire
sunt coacti.
Igitur considerato David populo suo constituit super eum tribunos, et
centuriones, et dedit tertiam partem populi sub manu Joab, et tertiam
partem sub manu Abisai, et tertiam partem sub manu Ethai, qui erat de
Geth. David trans Jordanem populum suum consideravit, quia Christus suos
fideles in mentibus multiplicari vidit. Tribunos autem et centuriones
super eum constituit, quia primum in Ecclesia posuit apostolos, secundo
prophetas, tertio doctores, deinde virtutes, exinde gratias curationum,
opitulationes, gubernationes, genera linguarum (I Cor. XII). Est
diligenter attendendum quod nec plus, nec minus quam tres principes
super populum Dei constituuntur. Et unaquaeque pars populi tertia
nominatur, ut quod praelati et subjecti sanctae Trinitatis cultores esse
debeant manifeste significetur. David in hoc bello suis in urbe est
praesidio, nec cum eis exiens corporaliter pugnat, quia Christus nunc
cum suis fidelibus ore proprio contra perfidos minime disputat, sed in
urbe coelesti residens Patrem pro suis interpellat. In hoc bello et
Absalon et multi, qui cum eo sunt, moriuntur, quia et perfidus Judaeorum
populus, et quicunque cum illo regnum Christi expugnare conantur, nisi
resipiscant, aeterna morte puniuntur. Et id apertissime designatur, ubi
Absalon interfectus in foveam grandem projectus memoratur: fovea quippe
grandis infernus est. Absalon autem inter coelum et terram in quercu
pendet, quia populus Judaicus, contra Christum elevatus, nec terram
antiquitus sibi concessam, nec coelum habet. Quercus etenim, quae est
arbor ardua et inflexibilis, superbiam recte significat. Quae quercus
grandis ibidem et condensa fuisse dicitur, quia Judaeorum superbia et
grandis per sui aestimationem, et condensa per caecitatem comprobatur.
Mulus vero, cui Absalon insidebat, carnalem et infructuosam legis
observantiam figurat. Qui vero pertransiit Absalon suspenso, quia,
Judaico populo in sua superbia perseverante, lex per gratiam finem
accepit. Cujus superflua caesaries capitis superstitionem recte designat
Judaicae aestimationis. Tribus denique lanceis Absalon perimitur, quia
ex fide sanctae Trinitatis, quam odit et respuit populus ille, damnatur.
Per Joab quilibet perfectus doctor designatur. Per decem juvenes
armigeros ejus, qui post illum Absalon percusserunt, coetus discipulorum
ejus in scientia Decalogi robustus exprimitur. Omnes ergo Absalon ad
mortem vulnerant, qui praedictum populum pro sua infidelitate morte
perpetua feriendum denuntiant. Porro quicunque ex populo Israel
evaserunt, et David regi suo postea reconciliati sunt, reliquias, quae
postquam plenitudino gentium intraverit, salvae fient, patenter
exprimunt. David mortem Absalon deploravit, et Christus super gentem
illam, quam pro sua perfidia perituram agnovit, flevit, dicens: Quia si
cognovisses et tu, etc. (Luc. XIX). David suum filium sibi reservari
voluit; et Christus praesertim Judaeos, ad quos primum specialiter
missus est, ad agnitionem veritatis venire concupivit.
His itaque secundum allegoriam discussis, ad tropologiam redeamus, ut
sicut quae nos ad scientiam instruant diximus, ita deinceps quae
informent ad justitiam requiramus. Scientia quippe minime prodest, cui
justitia comes non est. Modis igitur omnibus caveamus, ne cum perfidis
vel non bene credendo vel male agendo pereamus, sed cum Sobi, Machir,
Berzellai, id est, cum vere fidelibus Christo fidele servitium
exhibeamus. Offeramus illi stratoria, tapetia, etc. Per stratoria, quae
Spiritus sanctus hoc in loco primum posuit, quietem contemplationis
internae nobis significavit. Primum ergo posuit, quod prae caeteris
diligit. Unde Psalmista: Diligit Dominus portas Sion super omnia
tabernacula Jacob (Psal. LXXXVI). Dominus etenim portas Sion super omnia
tabernacula Jacob diligit, quia etiam ipsum initium supernae
contemplationis omnibus operibus bonae conversationis justi amando
anteponit; per Sion, namque intelligitur superna contemplatio, per
portas Sion ejusdem contemplationis inchoatio. Per Jacob effector boni
operis; per tabernacula, quaelibet fabrica bonae conversationis. Sic et
tapetia, quia domum, in qua extenduntur ornatum reddunt, sanctae
conversationis honestatem figurare possunt. Vasa fictilia nostra
fragilia significant corpora, quae tunc Christo offerimus, cum ejus
obsequiis ea mancipamus.
Frumentum, et hordeum, et farinam polentam, id est puram farinam. Per
frumentum Testamentum Novum, per hordeum Vetus Testamentum intelligitur.
Per farinam polentam, spiritalis utriusque intelligentia patenter
exprimitur. Frumentum itaque, hordeum, farinam polentam Christo
offerimus, dum utrumque Testamentum, et secundum litteram et secundum
spiritalem intelligentiam legendo, meditando, loquendo, operando
fideliter pro amore ejus, dispensamus.
Et fabam, et lentem, et frixum cicer. Quod in Evangelio post panes
pisces, hoc in loco post frumentum, hordeum et farinam praedicta
legumina possunt intelligi. Per frumentum nempe, hordeum, et farinam,
sicut ibi per panes, sacrae Scripturae praecepta; et per fabam, lentem,
cicer in hoc loco, sicut ibi per pisces, sanctorum Patrum designari
possunt exempla. Et apte, sive in Evangelio post panes pisces, sive in
hoc loco post frumentum hordeum et farinam, legumina ponuntur, quia
sicut illa utraque corporalia sumimus ad sustentationem corporum, sic
cum sacrae Scripturae verbis etiam justorum exemplis utimur ad nostrarum
justificationem animarum. Praeceptis pascimur obedienter ea operando;
exemplis pascimur ea humiliter imitando. Et fabam, inquit, et lentem, et
frixum cicer. Fabam lente majorem, et lentem faba minorem non ignoramus.
Per fabam ergo exempla majora. Per lentem vero exempla sanctorum minora
convenienter intelligimus. Per frixum autem cicer, sola sanctorum
martyrum passio debere figurari videtur: humana quippe caro tunc
frigitur, cum passionis angustia cruciatur. Frumentum ergo, hordeum,
farinam Christo damus, cum praecepta ejus, quae in Scripturis
continentur operamur. Fabam, lentem, cicer frixum, illi damus, cum
exempla sanctorum ejus imitamur.
Et mel, et butyrum, et oves, et pingues vitulos. Mel est dulce, butyrum
pingue, ovis animal innocens, vitulus obediens. Vitulus enim quandiu
vitulus est, agitur facile quamvis secundum nutum minantis. Per mel
itaque intelligimus dulcedinem cordis internam, per butyrum charitatem
fraternam, per oves innocentiam, per vitulos pingues obedientiam
affectuosam. Mel ergo, butyrum, oves, vitulos Christo damus, cum per
virtutes his designatas illi veraciter servimus. Demus, charissimi
nobis, munera mystica, quae dicta sunt: demus, inquam, Christo, illi
fideliter serviendo in mundo, ut ab ipso remunerari mereamur in coelo.
Quod nobis praestare dignetur Jesus Christus Dominus noster, qui est
Deus benedictus in saecula. Amen.
|
|
