SERMO XCI. De spirituali Christi convivio primus. Ex libro Esther.

Anno tertio imperii sui fecit rex Assuerus grande convivium cunctis principibus, et pueris suis, fortissimis Persarum, et Medorum inclytis, et praefectis provinciarum coram se, ut ostenderet divitias gloriae regni sui, ac magnitudinem, atque jactantiam potentiae suae, multo tempore, centum videlicet et octoginta diebus (Esther. I). Cujus regni exordium Susa fuerunt. Susa sunt metropolis in Perside, quam urbem dicunt a Susi fluvio nomen accepisse. Ibi est regia Cyri lapide candido, et vario, columnis aureis, et lacunaribus, gemmisque distincta, coeli continens simulacrum, stellis micantibus insignitum. Ibi Assuerus convivium maximis divitiis, et deliciis copiosum celebravit. Cujus convivii pompam et regium luxum historia narrat; sed Christi spirituales divitias, quas unicuique dispensat allegorice significat. Quarum deliciarum convivium fecit anno tertio imperii sui, id est tempore praesentis saeculi. Unde et ipse Christus in ipso tertio tempore praedicavit, dicens: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo (Matth. XXII). Tertio namque tempore saeculi incarnationis suae sacramentum Christus patefecit, et spirituales epulas sacrae praedicationis, corporis quoque et sanguinis sui abundantissime ministravit. Primum tempus fuit ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia. Assuerus autem interpretatur ostium, et per hoc significat Christum, qui ait: Ego sum ostium ovium (Joan. X). Cunctis principibus, et pueris suis. Per principes intelligimus praelatos; per pueros, subjetos. Principes enim sunt, qui caeteris exemplo, et verbo praesunt. Pueri sunt qui suis praelatis fideliter obediunt. Qui dum sibi praesidentibus in omnibus parent, per obedientiam ab omni inquinamento carnis et spiritus purificati de impuritate peccati velut pueri nihil habent.

Fortissimis Persarum, et Medorum inclytis. Per Persas, qui dignitate et potentia Medis noscuntur fuisse superiores, Judaeos; per Medos, qui Persis fuerunt inferiores, gentiles intelligimus. Persae Medis in descriptionem praeponuntur, quia Judaei gentibus propter patrum praerogativam, et alia multa praeferuntur. Unde Dominus in Evangelio: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel (Matth. XV). Et ad Apostolos: In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne introieritis (Matth. X). Et Apostolus ad Romanos: Quid ergo plus est Judaeo, aut quae utilitas circumcisionis? Multum per omnem modum: Primum quidem, quia credita sunt illis eloquia Dei (Rom. III). Et in fine ejusdem Epistolae: Dico Christum Jesum fuisse ministrum circumcisionis propter veritatem Dei ad confirmandus promissiones patrum; gentes autem super misericordia honorare Deum (Rom. XV). Fortissimi sunt, quia a charitate Dei nec verbis, nec verberibus, nec vita, nec morte separari possunt. Unde Apostolus: Quis nos separabit a charitate Dei? Tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius? sicut scriptum est: Quoniam propterte mortificamur tota die, aestimati sumus sicut oves occisionis. Sed in his omnibus superamus propter eum qui dilexit nos. Certus sum enim quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque principatus, neque virtutes, neque instantia, neque futura, neque fortitudo, neque altitudo, neque profundum, neque creatura alia poterit nos separare a charitate Dei, quae est in Christo Jesu Domino nostro (Rom. VIII). Inclyti vero sunt, qui non solum in opere, verum in cogitatione peccati delectatione ignobilitari contemnunt. Abdicantes secundum Apostolum occulta decoris et commendantes semetipsos ad omnem conscentiam hominum coram Deo (II Cor. IV). Et praefectis provinciarum, id est praelatis Ecclesiarum. His igitur omnibus Assuerus convivium celebravit; et Christus omnibus, qui per istos figurantur, delicias gratiae suae participavit. Coram se, quia et quantum pertinet ad divinitatem, qua ubique praesens est, et quantum ad humanitatem, qua mundo manifestatus est. Coram se, quia oculo ad oculum viderunt, et manus eorum contrectaverunt. Vel certe coram se, id est beneplacito suo. Quae enim ei placent, quasi coram se habet; quae vero displicent, velut de longe videt. Unde scriptum est: Quia humilia respicit, et alta a longe prospicit (Psal. CXXXVII), id est superbia. Ut ostenderet divitias gloriae regni sui, ac magnitudinem, atque jactantiam potentiae suae.

Haec omnia in mundo Christus ostendit, quando discipulis suis, ut Scripturas intelligerent, sensum aperuit, et primum insufflando, postea de coelo mittendo Spiritum eis sanctum donavit. De hac ostensione Paulus Ephesiis scribens ait: In mysterio Christi, quod aliis generationibus non est agnitum filiis hominum, sicut nunc revelatum est sanctis apostolis ejus et prophetis (Ephes III). Et ad Timotheum: Manifeste magnum est pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum in spiritu, apparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in mundo, assumptum est in gloria (I Tim. III). Christi vero divitiis per manifestationem sacramenti cognitis, statim saeculi praesentis divitiae viluerunt; justi, quibus gloria coelestis est revelata et oblata, non solum sua, verum et semetipsos pro hac consequenda reliquerunt. Postquam autem ejus cognitione sunt illuminati, et gustaverunt donum coeleste, et participes facti sunt Spiritus sancti gustaverunt nihilominus bonum Dei verbum, virtutesque saeculi venturi (Hebr. VI), ejus amore succensi. Petrus est suspensus, Paulus decollatus, Stephanus lapidatus, Laurentius assatus, et alii aliis suppliciis interempti, ut hujus participes essent convivii: sicut in mundo per gratiam, sic in coelo per gloriam. Spirituale namque convivium inchoatur in via, consummatur in patria. Et modicum quidem est quod ex eo nunc praegustatur; magnam autem et inaestimabile quod in posterum gustandum reservatur. Unde Psalmista: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! (Psal. XXX.) Multo tempore, centum videlicet et octoginta diebus. Nota quod etiam determinatio temporis deservit mysterio intelligentiae spiritalis. Centenarius est perfectus numerus, et significat humanae justitiae perfectionem. Octogenarius, quae ab octonario denominatur, exprimit futuram resurrectionem et beatitudinem. In his totum bonum hominis constat: in justitia, cujus perfectionem centenarius designat; et in resurrectione ac beatitudine, cujus gloriam octogenarius figurat. Centenarius praemittitur, octogenarius subjungitur, quia per culmen sanctificationis pertingitur ad octonarium resurrectionis et beatitudinis.

Cumque implerentur dies convivii invitavit omnem populum qui inventus est Susis a maximo usque ad minimum. Videntur impleri dies convivii, quando Christus in cruce dixit: Consummatum est (Joan. XIX); vel certe quando discipulis in unum congregatis Spiritus sanctus plenarie missus est. Tunc impleti sunt dies spiritalis convivii, non quod tunc esse desinerent, sed quod tunc et ex tunc plenarie celebrari deberent. Susa civitas est gentium, per quam vocatio gentium designatur. Invitavit, inquit, omnem populum a maximo usque ad minimum. Hoc est quod Dominus in Evangelio dicit: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos (Matth. XI).---A minimo usque ad maximum populum invitavit, quia Dominus pusillis cum majoribus benedixit. Infelix anima, fratres, quae huic convivio deest; et infelix vel forte infelicior, quae aliter quam decet, id est absque veste nuptiali adest. Idcirco namque videtur infelicior, quia, ut Petrus ait: Melius illi erat non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti a sancto mandato (II Petr. II). Felix autem illa anima, quae non solum Christianitatis nomine, sed et veritate convivio Christi nunc interest, quia ut coelesti et aeterno convivio admittatur, sperare potest. Et nunc, charissimi nobis, quemadmodum huic convivio nunc intersumus professione, sic interesse studeamus et virtute, quatenus interesse mereamur in beatitudine. Quod nobis praestare dignetur Jesus Christus, etc.