|
Loquens Dominus Moysi de facienda mensa propositionis ait: Facies mensam
de lignis setim, habentem duos cubitos longitudinis, et in latitudine
cubitum, et in altitudine cubitum ac semissem, et inaurabis eam auro
purissimo. Faciesque illi labium per circuitum: et ipsi labio coronam
interrasilem altam quatuor digitis, et super illam alteram coronam
aureolam. Quatuor quoque circulos aureos praeparabis, et pones eos in
quatuor angulis ejusdem mensae per singulos pedes. Subter coronam erunt
circuli aurei, ut mittantur vectes per eos, et possit mensa portari.
Ipsos quoque vectes facies de lignis setim, et circumdabis auro ad
subvehendam mensam. Parabis et acetabula ac phialas, thuribula, et
cyathos in quibus offerenda sunt libamina, ex auro purissimo Et pones
super mensam panes propositionis in conspectu meo semper (Exod. XXV).
Quae est haec mensa, nisi sacra Scriptura. Quae quoties ad bene vivendum
nos admonet, toties nobis vitae panem praebet? Mensa de lignis setim
facta legitur, et veritas Scripturae sacrae nulla vetustate corrumpitur.
Ad similitudinem quoque mensae Scriptura sacra duos cubitos longitudinis
habet, dum nos utramque partem fidei, et illam scilicet qua in
Creatorem, et illam qua in Redemptorem credimus docet. Habet cubitum ac
semissem altitudinis, dum nos erudit quae sit altitudo spei et initium
contemplationis. Habet denique cubitum latitudinis, dum nos instruit
quae sit latitudo charitatis. Sic sacra Scriptura admodum mensae habet
longitudinem, altitudinem, latitudinem, dum nos perfecte docet fidem, et
spem cum initio contemplationis, et charitatem. Spiritualis autem haec
mensa per totum deaurata est, quia non solum miraculorum, verum et
sapientiae coelestis claritate tota refulget. Quae habet labium,
sanctorum videlicet ora doctorum. Quod labium per circuitum ducitur, dum
a sanctis doctoribus nihil uspiam inemendatum relinquitur. Quasi namque
labium per circuitum mensae sancti doctores sunt, dum auctoritate
Scripturae undique malos a malo redarguunt, et ad meliora bonos
erudiunt.
Duae coronae, quae sequuntur, quarum una dicitur interrasilis, altera
aureola, duo justorum significant bona, unum in mundo, alterum in coelo.
Prima significat justitiam, secunda remunerationem supernam; prima
meritum, secunda praemium; prima bonam conscientiam, secunda sequentem
gloriam. Et utraque bona recte coronae comparantur, tum quia perfecta
sunt, tum quia coronam conferunt. Prima fore praecipitur interrasilis,
quia multiplex et varius nunc est effectus bonae operationis. Quae est
etiam quatuor digitorum, quia sanctorum justitia, operante Spiritus
sancti gratia, sustollitur exercitatione quatuor principalium virtutum.
In digitis enim dona sancti Spiritus, in quaternario virtutes quatuor,
prudentia, fortitudo, justitia, temperantia ligurantur. Quae denique
corona labio mensae fuit juncta, quia secundum doctorum hortamenta
sanctorum consummatur justitia. Super illam fuit corona aureola, quia
justitiam sequitur et excellit gloria superna. Quae et aureola dicitur,
ut per aurum fulgor contemplationis significetur. Et diligenter
attendendum quod non aurea, sed aureola fuisse perhibetur, ut per
diminutivum modicum esse ad plenitudinem sequentis boni quidquid nunc de
eodem bono per contemplationem percipitur, insinuetur. Magnum tamen est
et inaestimabile, quia, Scriptura teste, quae sub ipso erant replebant
templum (Isai. VI). Et si quae sub ipso sunt replent templum, quis
aestimare queat qualia, quantave sunt, quae in ipso sunt, et quae ipsae
sunt? Unde de illa mercede superna, quae hic corona superior et aureola
dicitur, scriptum est: Mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et
supereffluentem dabunt in sinum vestrum (Luc. VI). Hujus mensae, vel
coronae aureolae principium a quibusdam in praesenti jam per
contemplationem cernitur et percipitur, et in futuro perficietur. cum
non per speculum et in aenigmate ipse Deus, qui est justorum merces et
corona, sed facie ad faciem videbitur. Primo itaque loco ponitur mensa,
secundo labium, tertio corona interrasilis, quarto corona aureola.
Mensa, Scriptura; labium, doctorum hortamenta; corona interrasilis,
sanctorum justitia; corona aureola, retributio superna.
Quatuor circuli sunt quatuor libri evangelici, qui bene vocantur
circuli, quia perfecti: perfectam namque tradunt doctrinam de fide et
operatione, de merito et praemio. Qui et in quatuor angulis mensae per
singulos pedes ponuntur, dum eorum auctoritate et perfectione quatuor
sensus Scripturae roborantur, et ipsa Scriptura aptatur, ut per quatuor
partes mundi in suis quatuor sensibus per praedicationem evangelicam
deferatur. Mensa quatuor pedes habet, quia verba coelestis oraculi vel
historice, vel allegorice, vel tropologice, vel anagogice accipiuntur.
Historia est, cum quomodo res secundum litteram vel facta vel dicta sit
plano sermone refertur, sicut populus ex Aegypto exiens salvatus dicitur
per sanguinem agni, vel tabernaculum in deserto factum, Allegoria est,
cum verbis vel rebus mysticis praesentia Christi et Ecclesiae sacramenta
signantur: verbis, ita: Egredietur virga de radice Jesse, et flos de
radice ejus ascendet (Isa. XI). Quod est dicere Nascetur virgo Maria de
stirpe David, et Christus de stirpe ejus. Rebus, ut populus de Aegypto
per sanguinem Agni salvatus, Ecclesiam significat Christi passione a
damnatione diaboli liberatam. Tropologia, id est moralis locutio, ad
correptionem et institutionem morum, apertis vel figuratis verbis,
respicit. Apertis, ita: Filioli, non diligamus verbo neque lingua, sed
opere et veritate (I Joan. III). Figuratis, ita: Omni tempore sint
vestimenta tua candida, et oleum de capite tuo non deficiat (Eccl, IX).
Anagoge, id est ad superiora ducens, locutio est quae de praemiis
futuris et de vita quae est in coelis, mysticis vel apertis verbis,
disputat. Apertis, sic: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt
(Matth. V); mysticis, sic: Beati qui lavant stolas suas, ut sit potestas
illis in ligno vitae, et per portas intrent in civitatem, scilicet
coelestem (Apoc. XXII). Quatuor ergo pedibus mensae quatuor circuli
apponuntur, ut inductis vectibus per eos mensa portetur, quia quatuor
sensibus Scripturae libri evangelici junguntur, ut eorum auctoritate
ipsa Scriptura circumquaque per doctores praedicetur. Ipsi vero circuli
sunt aurei; quia libri evangelici sapientia Dei, quae Christus est, sunt
praeclari. Qui etiam circuli subter coronam sive primam sive secundam
sunt, quia ordine praecedit doctrina evangelica, doctrinam sequitur
justitia, justitiam gloria. Vectes, quibus mensa portabatur, sunt
praedicatores, per quos sacra Scriptura praedicatur. Qui de lignis setim
sunt, quia justum est, ut qui sanctitatem aliis praedicant, ipsi sine
corruptione vitiorum vivant. Qui etiam deaurati, quia divina sapientia
fulgidi.
Parabis et acetabula ac phialas, thuribula et cyathos. Varia vasa, quae
fiunt ad offerenda libamina, variae verbi distinctiones sunt pro
capacitate auditorum, quia non omnibus omnia conveniunt: aliter
sapientes, aliter insipientes; aliter divites, aliter pauperes; aliter
sani, aliter infirmi; aliter senes, aliter juvenes; aliter viri, aliter
feminae; aliter coelibes, aliter conjugati; aliter praelati, aliter
subditi docendi sunt. Acetabula significant doctrinam mordacem, phialae
doctrinam uberem, thuribula orationem devotam, cyathi scientiam
angustam. Quae vasa omnia ad mensam tabernaculi, et ad offerenda
libamina pertinent. Quaecunque enim diversa pro diversitate audientium
dicuntur, in regula sacrae Scripturae inveniuntur, et ad offerenda
Domino vota bonorum operum excitant corda audientium. Et pones super
mensam panes propositionis in conspectu meo semper. Panes propositionis
sunt verba sapientiae coelestis. Quae bene panes propositionis vocantur,
quia semper debet patere cunctis fidelibus sermo salutis, nec unquam
deesse oportet in Ecclesia verbum solatii, quod Dominus per
praedicatores veritatis in mundo proponens in conspectu suo apparere, et
usque in finem his qui esuriunt et sitiunt justitiam, incessanter
abundare voluit. Mensa igitur Scriptura est; labium, doctorum ora;
corona interrasilis, sanctorum justitia; corona aureola superior,
remuneratio superna; pedes mensae, sensus Scripturae; quatuor circuli,
libri evangelici; vectes, praedicatores; diversitates vasorum,
distinctiones verborum, panes propositionis, verba sapientiae coelestis.
Haec mensa, fratres, omnibus est divitiis cumulata, cunctis referta
deliciis. Si vultis panes et pisces, accipite in ea panes quinque et
pisces duos (Matth. XIV), vel certe panes septem et pisciculos paucos
(Matth. XV). Ex illis saturati sunt quinque millia hominum, et de
fragmentis eorum impleti duodecim cophini; ex istis saturati sunt
quatuor hominum millia, et de reliquiis eorum impletae septem sportae.
Accipite itaque panes hos et illos, et pisces licet paucos, et scitote
quod abundabit cibus et supererit. Si vultis carnes, accipite vitulum
saginatum (Luc. XV), tauros et altilia quae vobis sunt occisa (Matth.
XXII). Si vultis saporem accipite granum sinapis, quod quidem minimum
est, sed jactum in terram crescit, et majus omnibus oleribus fit (Matth.
XIII). Si vultis butyrum et mel, cum Emmanuele utrumque comedite, ut
sciatis cum ipso malum reprobare, bonum eligere (Isai VII). Si vultis
fructus diversi generis, accipite omnia poma nova et vetera, quae sponso
sponsa servavit, et de horto nucum comedite nuces (Cant. VII). Si vultis
potum, accipite vinum electum, de quo scriptum est: Tu autem servasti
vinum bonum usque adhuc (Joan II). Si vultis potum ampliorem, emittite
absque ulla commutatione vinum et lac (Isai LV), et cum sponsa bibite
vinum vestrum cum lacte vestro (Cant. V). Si vultis pigmenta nectarea,
accipite consolationes Dei, quae secundum multitudinem dolorum vestrorum
in corde vestro laetificabunt animas vestras (Psal. XCIII). Si vultis
aromata, accipite cyprum cum nardo, cum croco, fistulam et cinnamomum
cum universis lignis Libani, myrrham et aloen cum universis primis
unguentis (Cant. IV). Et quia periculosum est et turpe, si juxta talem
tantamque mensam fame moribundi marceamus, et marcidi moriamur,
comedamus, et bibamus, et inebriemur ex his quae nunc apponuntur in hac
mensa nobis per gratiam, ut haec postmodum perfectius possideamus per
gloriam. Quod nobis praestare dignetur Jesus Christus. Amen.
|
|
