|
Nobis autem videtur (excepto eo quod nihil in hac re temere diffinire
volumus) omnipotentiae Creatoris in nullo derogari, si per intervalla
temporis opus suum ad consummationem perduxisse dicitur; ita ut tamen
indubitanter etiam aliter facere potuisse (si ratio omnipotentis
voluntatis ejus expotulasset) credatur. Omnipotens etenim Deus (cujus
voluntas sua bonitate nunquam privari potest) sicut propter rationalem
creaturam caetera omnia fecit, ita etiam in eis omnibus faciendis illum
praecipue modum servare debuit, qui ipsius rationalis creaturae
commoditati ac causae magis congruus fuit. Hic autem ille erat in quo
eidem creaturae rationali, scilicet non solum obsequium, sed etiam
exemplum pararetur, id est in quo illa acciperet non solum id quo ad
obsequium indiguit, sed per illud etiam quod accipit agnosceret id quod
fuit. Propterea in caeteris rebus prius informis materies facta est ac
deinde formata, ut eo ipso demonstraretur quod ab illo prius non
existentia accepissent essentiam, sine quo modo formam et ordinem non
poterant habere confusa. Eodem modo ipsa rationalis creatura per id quod
foris fiebat, in se cognosceret, et ab illo esse quod erat, atque ab
illo expetendum esse quod futura erat, quatenus et pro eo quod acceperat
in gratiarum actionem exsurgeret et in id quod acceptura erat obtinendum
in ipsum affectum dilectionis dilataret. Nam et ipsa rationalis creatura
quodam suo modo prius informis facta est, postmodum per conversionem ad
Creatorem suum formanda; et idcirco foris prius ei demonstrata est
informis materia, postea formata, ut quanta foret inter esse et pulchrum
esse distantia discerneret. Ac per hoc admonita est ne contenta esset eo
quod per conditionem a Creatore esse acceperat, donec et pulchrum esse
atque beatum esse adipisceretur, quod per amoris conversionem a Creatore
acceptura erat. Quod si quis quaerat quae rationalis creatura jam tunc
in ipso mundi primordio exstiterit cui hoc exemplum proponi debuisset,
facile respondetur jam tunc creatos fuisse angelos qui hoc facto
admonerentur seipsos agnoscere, et usque in finem homines futuros, quod
licet hoc quando factum est non viderint, tamen per Scripturas edocti,
factum esse omnino jam nescire non possint. Si cui haec quam proposuimus
ratio minus sufficiens videbitur ad comprobandam nostram existimationem
de rerum creatione, concedimus salva pace, ut vel aliam ad idem
evidentius comprobandum meliorem atque subtiliorem exquirat; aut si
hujus partis assertio illi non placet, alteram prout libet assumat. Nos
autem secundum propositum coepti nostri rem ordine prosequemur.
|
|
