|
Alia item sunt sacramenta in sola verborum prolatione expressa, quae et
ipsa variam significationem ostendunt. Coelestinus papa instituit, ut ex
psalmis David ante sacrificium antiphonae canerentur, quem introitum
dicimus. Collectas diversi composuerunt, praecipue Gelasius et
Gregorius. Dominus vobiscum (Ruth. II), ab antiquo usu assumptum est;
Booz messores suos salutans, hac salutatione usus est; et propheta in
Paralipomenon Asa regem, et qui cum eo erant salutat, dicens: Dominus
vobiscum (II Paral. XV). Primis temporibus ab epistola Pauli missa
incipiebatur, post quam evangelium sequebatur, sicut nunc hymnus
angelicus qui ad officium missae in solemnibus diebus recitatur, ab
angelis primum decantatus legitur (Luc. II); cui ea quae adjecta sunt, a
beato Hilario Pictaviensi addita creduntur, a quo auctus est, et sicut
nunc canitur consummatus. Symmachus autem papa in ordine quinquagesimus
tertius, instituit, ut hic hymnus diebus Dominicis et in natalitiis
martyrum in ecclesia ad officium missae decantetur. Responsorium Itali
tradiderunt, quod operationem et vitam activam per asperitatem cantus
significant. Alleluia, laetitiam signat. Per jubilum in quo finitur,
ineffabile gaudium in fine venturum exprimitur; Tractus aliquoties
tribulationem significat, ut De profundis, Commovisti. Aliquando
laetitiam, ut Jubilate, Laudate. Credo in unum Deum, centum quinquaginta
Patres in Constantinopolitano concilio contra haeresim Macedonii ejusdem
urbis episcopi, qui Spiritum sanctum creaturam asseruit, composuerunt.
Sixtus papa instituit ut ante consecrationem post hymnum Sanctus,
sanctus, sanctus cantaretur, quae trina repetitio Trinitatis est
confessio. Secreta vocatur quia secreto dicitur, ne vilescat. Olim alta
voce dicebatur; sed legitur quod pastores dum illam usu quotidiano
audiendi cognitam in agro decantarent, divinitus percussi sunt, unde et
consuetudo mutata putatur. Papa Pelagius docet ab universi orbis
communione separatos esse, qui qualibet dissensione inter sacra missarum
mysteria apostolici pontificis memoriam secundum consuetudinem
frequentant. Te igitur in primis, hanc obsecrationem et consecrationem
sanctus Gelasius papa ex majori parte composuit. Beatus Gregorius
addidit, diesque nostros in tua pace disponas, et orationem Dominicam
censuit super corpus Christi recitari, sicut in vita illius legitur. Qui
pridie quam pateretur, usque in mei memoriam facietis, Apostoli in usu
habuerunt, et in his verbis corporis Christi sacramentum celebraverunt.
Alii Alexandrum papam haec addidisse ferunt. Leo papa constituit intra
actionem dicere, sanctum sacrificium immaculatam hostiam. Felix papa
constituit supra memorias martyrum missas celebrari. Gregorius papa
constituit in canone dici: Quorum solemnitates hodie in conspectu tuae
majestatis celebrantur: Domine Deus noster, in toto orbe terrarum, intra
quorum nos consortium. Sergius papa constituit, ut Agnus Dei in
fractione Dominici corporis cantaretur. Innocentius papa ad Decentium:
|
“Pacem asseris ante confecta mysteria quibusdam populus impertiri, vel
sibi inter se sacerdotes tradere, cum praeter omnia quae aperire non
debeo pax sit necessaria indicenda per quam constet populum ad omnia
quae in mysteriis aguntur, atque in Ecclesia celebrantur, praebuisse
consensum, ac finita esse, pacis concludentes signaculo demonstrentur.”
|
|
Gloria et honor Patri et Filio et Spiritui sancto in saecula saeculorum.
Amen. Trecenti decem et octo episcopi in Nicaena synodo composuerunt,
contra haeresim Arii, qui Filium Patre et Spiritum sanctum utroque
minorem asserebat. Hunc hymnum postea Hieronymus Damaso papae de Graeco
in Latinum transtulit, et addidit: Sicut erat in principio et nunc et
semper. Pater noster (Matth. VI) ipse Christus tradidit discipulis suis.
Unde specialiter oratio Dominica vocatur in qua septem discretae
petitiones septiformis gratiae sacramentum sunt. Symbolum fidei, id est
Credo in Deum apostoli duodecim dictaverunt, totidem sententiis
comprehensum, qui numerus apostolicae fidei sacramentum constat.
Quicunque vult beatus Athanasius composuit. Et multi alii sancti Patres
alia atque alia in celebratione divini officii, ad Ecclesiae decorem et
eruditionem fidelium ac devotionem addiderunt.
|
|
