CAP. VII. De qualitate personae judicis. Augustinus de Trinitate.

Cum venerit Filius hominis in gloria sua et omnes angeli ejus cum eo, tunc congregabuntur ante eum omnes gentes (Matth. XXV). Et Judaei quippe qui in malitia perseverantes in illo judicio puniendi sunt, sicut alibi scriptum est: Videbunt in quem pupugerunt (Zach. XII; Joan. XIX; Apoc. I). Cum enim boni et mali visuri sunt judicem vivorum et mortuorum: procul dubio cum videre mali non poterunt nisi secundum formam qua Filius hominis est. Sed tamen in claritate in qua judicabit non in humilitate in qua judicatus est. Non enim Christus iterum in cruce videndus est. Caeterum illam Dei formam in qua aequalis est Patri, procul dubio impii non videbunt. Non enim sunt mundicordes. Beati enim mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V). Alioquin si Filius Dei judex in forma in qua aequalis est Patri etiam impiis cum judicaturus est apparebit, quid est quod pro magno dilectori suo pollicetur, dicens ego diligam eum et ostendam meipsum illi? (Joan. IV.) Quapropter Filius hominis judicaturus est; nec tamen ex humana potestate, sed ex ea qua Filius Dei est. Et rursus Filius Dei judicaturus est, nec tamen in ea forma apparens in qua Deus est aequalis Patri, sed in ea qua Filius hominis est. Itaque utrumque dici potest, et Filius hominis judicabit, et non Filius hominis judicabit, quia Filius hominis judicabit ut verum sit quod ait: Cum venerit Filius hominis tunc congregabuntur ante eum omnes gentes. Et non Filius hominis judicabit, ut verum sit quod ait: Ego non judico, et ego non quaero gloriam meam; est qui quaerat et judicet (Joan. VIII). Nam secundum id quod in judicio non forma Dei sed forma Filii hominis apparebit; nec ipse Pater judicabit. Secundum hoc enim dictum est: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio (Joan. V). Secundum autem quod dictum est: dedit Pater Filio vitam habere in semetipso (ibid.); non utique dicitur Pater non judicat quemquam. Secundum hoc enim quod aequalem Pater genuit Filium, judicat cum illo. Secundum hoc ergo dictum est quod in judicio non forma Dei sed forma Filii hominis apparebit; non quia non judicabit qui dedit omne judicium Filio, cum de illo dicat Filius: Et qui quaerat et judicet; sed ita dictum est: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio; ac si diceretur: Patrem nemo videbit in judicio vivorum et mortuorum, sed omnes Filium; quia et Filius hominis est ut possit ab impiis videri, cum et illi videbunt in quem pupugerunt. Omne igitur judicium dedit Filio, quia judex in forma Filii hominis apparebit, quae forma non est Patris sed Filii; nec in ea Filii in qua aequalis est Patri, sed in qua minor est Patre, ut sit in judicio conspicuus bonis et malis. Quando autem judicem videbunt mali non eis videbitur bonus, quia non ad eum corde gaudebunt, sed tunc se plangent omnes tribus terrae (Matth. XXIV). In numero utique malorum omnium et infidelium; visio illa Filii hominis nec bonum erit impiis qui mittentur in ignem aeternum, nec summum bonum erit justis. Adhuc enim vocat eos ad regnum quod eis paratum est ab initio mundi. Sicut enim illis dicet: Ite in ignem aeternum (Matth. XXV); sic istis: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum (ibid.). Et sicut ibunt illi in combustionem aeternam, sic justi in vitam aeternam. Quid est autem vita aeterna nisi ut cognoscant te, inquit, unum Deum vivum et quem misisti Jesum Christum? (Joan. XVII.) Sed jam in illa claritate de qua dicit Patri: quam habui apud te priusquam mundus fieret (ibid.). Tunc tradet regnum Deo et Patri, ut intret servus bonus in gaudium Domini sui.