CAP. XVI. De visione Dei.

Si quaeris utrum possit Deus videri respondeo: Potest. Si quaeris unde sciam? respondeo: Quia in verissima Scriptura legitur: Beati mundo corde quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V). Si quaeris quomodo dictus sit invisibilis si videri potest, respondeo. Invisibilem esse natura. Videri autem potest cum vult sicut vult. Plurimis enim visus est non sicut est, sed quali specie illi placuit apparere. Quid est ergo quod eadem dicit auctoritas: Deum nemo vidit unquam (Joan. I), et quod Apostolus planius explicans: Quem nemo, inquit, hominum vidit nec videre potest (I Tim. VI). Quomodo ergo Deum vidit Abraham, Isaac, Jacob, Job, Moyses, Michaeas, Isaias, et si qui alii sunt de quibus veracissima Scriptura testatur, quoniam Deum viderint; si Deum nemo vidit unquam nec videre potest? Magna quaestio est quomodo non sit contrarium quod tot antiqui viderunt Deum: si Deum nemo vidit unquam; quem nemo hominum vidit nec videre potest. Certe refelli non potest, ut dicit Ambrosius, vel Patrem, vel Filium, vel Spiritum sanctum; si tamen est sancti Spiritus visio ea specie videri quam voluntas elegerit, non natura formaverit. Quoniam spiritum quoque visum accepimus in columba, et ideo: Deum nemo vidit unquam, quia eam quae in Deo habitat plenitudinem divinitatis nemo conspexit, nemo mente aut oculis comprehendit. Unde Moyses ait Deo cum quo ut amicus amico facie ad faciem loquebatur. Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum (Exod. XXXIII). Quid ergo, ille non erat ipse? Si non esset ipse non ei diceret: Ostende mihi temetipsum, sed ostende mihi Deum. Et tamen si ejus naturam substantiamque conspiceret, multo minus diceret ostende mihi temetipsum. Ipse ergo erat in ea specie qua apparere voluerat; non autem ipse apparebat in natura propria quam Moyses videre cupiebat, Ea quippe promittitur sanctis in alia vita. Unde quod responsum est Moysi; verum est, quia nemo potest videre faciem Dei et vivere (ibid.), id est nemo potest eum in hoc vita vivens videre sicuti est. Nam multi viderunt, sed quod voluntas elegit, non quod natura formavit. Si quaeris quomodo eum vidit vel Cain sceleratus; quando de suo scelere ab illo interrogatus et judicatus est, vel etiam ipse diabolus quando venit cum angelis ut coram illo assisteret (Job I); si beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt? Respondeo: non quidem esse consequens ut etiam videant Deum qui voces ab eo factas aliquando audiunt. Neque enim viderunt eum qui audierunt, quando dixit ad Filium: et clarificavi et iterum clarificabo (Joan. XII). Verumtamen non est mirandum si aliquando etiam non mundi corde videant Deum in specie, quam voluntas ejus fecerit; latente invisibili et apud se incommutabili manente natura. Si quaeris utrum etiam sicuti aliquando possit videri; respondeo filiis hoc esse promissum de quibus dictum est: Scimus quoniam cum apparuerit similes ei erimus quoniam, videbimus cum sicuti est (I Joan. III). Non enim quaeritur quomodo videatur Deus in ea specie qua in isto saeculo quibusdam voluit apparere; sed quomodo videatur in illo regno ubi eum filii ejus videbunt sicuti est. Tunc quippe satiabitur in bonis desiderium eorum. Non enim indigni Deum videbunt, de quibus dictum est: Tollatur impius ne videat gloriam Dei (Isa. XXVI), quibus etiam dicetur. Ite in ignem aeternum etc. (Matth. XXV). Promisit autem Deus se ostensurum dilectoribus suis cum Patre unum Deum non quomodo in hoc saeculo in corpore visus est a bonis et malis. In judicio enim futuro quo sic venturus est quomodo visus est, iens in coelum; hoc est in eadem forma filii hominis, eamdem formam videbunt quibus dicturus est. Esurivi et non dedistis mihi manducare (ibid.); quia et Judaei videbunt in quem pupugerunt (Zach. XII; Joan. XIX; Apoc. XX), non illam Dei formam in qua non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo (Philip. II). In illa Dei forma tunc videbunt Deum qui videbunt sicuti est. Nec ideo videbunt, quia pauperes spiritu in hac vita fuerunt, quia mites, quia lugentes, etc. Sed quia mundo sunt corde, quoniam mundo corde videbitur, qui nec in loco videtur, nec oculis corporalibus quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu.